Φοροδιαφυγή: Τα 3 κόλπα που δεν βλέπει η ΑΑΔΕ – Πώς κρύβουν εκατομμύρια οι φοροφυγάδες

Στο προσκήνιο με αφορμή το σκάνδαλο με την Pizza Fan, επανέρχονται οι πρακτικές με τις οποίες οργανωμένα κυκλώματα αποκρύπτουν εισοδήματα από την Εφορία, με αφορμή την αποκάλυψη μιας ακόμη μεγάλης υπόθεσης φοροδιαφυγής.

Παρά τη σημαντική ενίσχυση των ψηφιακών εργαλείων της ΑΑΔΕ και την αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης, τα κυκλώματα εξακολουθούν να εντοπίζουν τρόπους παράκαμψης των ελεγκτικών μηχανισμών, στερώντας σημαντικά έσοδα από τα κρατικά ταμεία.

Τρεις είναι οι βασικές πρακτικές φοροδιαφυγής: οι «μαϊμού» ταμειακές μηχανές, η καταχρηστική χρήση νόμιμων φορολογικών μηχανισμών και τα παράνομα λογισμικά που αλλοιώνουν τα δεδομένα των συναλλαγών.

Η τελευταία μέθοδος βρίσκεται στο επίκεντρο της έρευνας για την Pizza Fan, η οποία ερευνάται για φοροδιαφυγή ύψους 25 εκατ. ευρώ από το 2022. Σύμφωνα με τα στοιχεία της υπόθεσης, φέρεται να χρησιμοποιήθηκε λογισμικό που επέτρεπε την απόκρυψη μέρους του πραγματικού τζίρου, με αποτέλεσμα να εμφανίζονται μειωμένες πωλήσεις και να μην αποδίδεται ο αναλογών ΦΠΑ.

Η υπόθεση αναδεικνύει τις δυσκολίες των ελεγκτικών αρχών, καθώς η φοροδιαφυγή δεν περιορίζεται πλέον στη μη έκδοση αποδείξεων, αλλά επεκτείνεται και στην αλλοίωση των ηλεκτρονικών δεδομένων των επιχειρήσεων.

Οι τρεις μέθοδοι φοροδιαφυγής

1. «Μαϊμού» ταμειακές μηχανές

Η πρώτη μέθοδος βασίζεται στη χρήση ηλεκτρονικών υπολογιστών και ειδικών προγραμμάτων για την εκτύπωση παραστατικών που μοιάζουν με κανονικές αποδείξεις, χωρίς όμως να εκδίδονται από εγκεκριμένο φορολογικό μηχανισμό.

Ο καταναλωτής παραλαμβάνει ένα φαινομενικά νόμιμο παραστατικό, ενώ η συναλλαγή δεν καταχωρίζεται με τον προβλεπόμενο τρόπο στα λογιστικά αρχεία της επιχείρησης. Έτσι, τα αντίστοιχα έσοδα παραμένουν αδήλωτα, με το Δημόσιο να χάνει φόρο εισοδήματος και ΦΠΑ.

2. Καταχρηστική χρήση νόμιμων φορολογικών μηχανισμών

Η δεύτερη πρακτική αφορά την εκμετάλλευση νόμιμων φορολογικών συστημάτων, μέσω της έκδοσης δελτίων παραγγελίας χωρίς αντίστοιχες αποδείξεις, μαζικών ακυρώσεων συναλλαγών ή αδικαιολόγητα υψηλών εκπτώσεων.

Ιδιαίτερη προσοχή δίνεται στις περιπτώσεις όπου καταγράφονται πολλές ακυρώσεις στο τέλος της ημέρας ή εκπτώσεις που δεν συμβαδίζουν με την εμπορική δραστηριότητα της επιχείρησης.

Αν και οι κινήσεις αυτές δεν αποδεικνύουν αυτομάτως φοροδιαφυγή, αποτελούν ενδείξεις για περαιτέρω έλεγχο. Οι αρμόδιες υπηρεσίες εξετάζουν τη συχνότητα, την αξία και τον χρόνο έκδοσης των παραστατικών, αναζητώντας αποκλίσεις που μπορεί να υποκρύπτουν αδήλωτα έσοδα.

3. Παράνομα λογισμικά αλλοίωσης συναλλαγών

Η τρίτη και πιο σύνθετη μέθοδος επιτρέπει την τροποποίηση των στοιχείων μιας συναλλαγής ακόμη και μετά την κανονική έκδοση της απόδειξης.

Μέσω παράνομων προγραμμάτων μπορούν να μεταβάλλονται ποσότητες, αξίες ή είδη προϊόντων, ώστε ο δηλωμένος τζίρος να εμφανίζεται χαμηλότερος από τον πραγματικό.

Σε αυτές τις περιπτώσεις, η εκτυπωμένη απόδειξη δεν αποκαλύπτει απαραίτητα την παραποίηση. Για τη διαπίστωση των παρεμβάσεων απαιτείται ανάλυση των ψηφιακών αρχείων, ώστε να εντοπιστούν οι μεταβολές και να προσδιοριστεί η πραγματική αξία των πωλήσεων.

Αλγόριθμοι και διασταυρώσεις στη μάχη κατά της φοροδιαφυγής

Η ΑΑΔΕ αξιοποιεί σύγχρονα ψηφιακά εργαλεία, σύνθετους αλγόριθμους και εξειδικευμένο λογισμικό για τον εντοπισμό ύποπτων συναλλαγών.

Βασικό εργαλείο αποτελεί η διασταύρωση των ηλεκτρονικών αρχείων των φορολογικών μηχανισμών με τα δεδομένα που διαβιβάζονται στην πλατφόρμα myDATA, επιτρέποντας τον εντοπισμό αποκλίσεων και πιθανών παραβάσεων.

Η υποχρεωτική διασύνδεση των ταμειακών μηχανών με το myDATA, σε συνδυασμό με την ανάλυση δεδομένων σε πραγματικό χρόνο, διευκολύνει τους ελέγχους, χωρίς ωστόσο να έχει εξαλείψει τις πρακτικές απόκρυψης εισοδημάτων.

Appodixi: Πάνω από 225.000 καταγγελίες

Σημαντική συμβολή στον εντοπισμό παραβάσεων έχει και η εφαρμογή Appodixi της ΑΑΔΕ, μέσω της οποίας οι πολίτες μπορούν να ελέγχουν τη γνησιότητα των αποδείξεων, σαρώνοντας το QR code με το κινητό τους τηλέφωνο.

Εάν, για παράδειγμα, μια απόδειξη αναγράφει 50 ευρώ, αλλά εμφανίζεται ως μη διαβιβασμένη ή με μικρότερο ποσό, ο καταναλωτής μπορεί να υποβάλει καταγγελία για περαιτέρω έλεγχο.

Σύμφωνα με τα τελευταία επίσημα στοιχεία της ΑΑΔΕ, οι καταγγελίες μέσω της εφαρμογής έχουν ξεπεράσει τις 225.000, εκ των οποίων περίπου 102.000 είναι επώνυμες και 123.000 ανώνυμες.

Η πλειονότητα των αναφορών αφορά πλαστές αποδείξεις, παραποιημένους φορολογικούς μηχανισμούς και μη διαβίβαση στοιχείων στο myDATA, με τις περισσότερες καταγγελίες να εντοπίζονται στην εστίαση και στα πρατήρια καυσίμων.

Διαβάστε επίσης:

Pizza Fan: Το «κόλπο» 25 εκατ. ευρώ με τις «κερασμένες» πίτσες – Πώς εξαφάνιζαν πληρωμένες παραγγελίες από τις αποδείξεις

Κώστας Αντάρας: Από την Pizza Fan των 100 εκατ. στο σκάνδαλο με τις πειραγμένες αποδείξεις – Τι θα γίνει με τα καταστήματα

Κώστας Αντάρας: Ποιος είναι ο Mr Pizza Fan που συνελήφθη για φοροδιαφυγή 25 εκατ. ευρώ