Ελληνικές τράπεζες: Από τα «κόκκινα» δάνεια του 45% σε κεφαλαιοποίηση άνω των 50 δισ. ευρώ – Οι 20 αριθμοί της μεγάλης επιστροφής

Από τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια που άγγιζαν το 45% στα χρόνια της κρίσης, οι ελληνικές τράπεζες έχουν περάσει σήμερα σε δείκτη 3,4%, διαθέτοντας ισχυρότερη κεφαλαιακή βάση, αυξημένη ρευστότητα και αναβαθμισμένη πιστοληπτική εικόνα.

Η χρηματοδότηση προς τις μη χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις αυξήθηκε τον Μάιο του 2026 κατά 9,8% σε ετήσια βάση, με ρυθμό σχεδόν διπλάσιο από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης. Οι νέες χορηγήσεις ξεπέρασαν τα 16 δισ. ευρώ το 2025, ενώ η χρηματιστηριακή αξία του κλάδου υπερβαίνει πλέον τα 50 δισ. ευρώ, έναντι λιγότερο από 1 δισ. ευρώ στο αποκορύφωμα της κρίσης.

Την πορεία εξυγίανσης του ελληνικού τραπεζικού συστήματος, αλλά και τις προκλήσεις της επόμενης περιόδου, ανέδειξαν κατά την ετήσια γενική συνέλευση της Ελληνικής Ένωσης Τραπεζών ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης, ο πρόεδρος της ΕΕΤ Γιώργος Ζανιάς και ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος Γιάννης Στουρνάρας.

Οι τρεις ομιλητές παρουσίασαν, από διαφορετική σκοπιά, τα δεδομένα που αποτυπώνουν τη μεταμόρφωση του κλάδου και τον ρόλο που καλούνται πλέον να αναλάβουν οι τράπεζες στη χρηματοδότηση της οικονομικής ανάπτυξης.

Πιερρακάκης: Από την εξυγίανση στη χρηματοδότηση της ανάπτυξης

Ο Κυριάκος Πιερρακάκης περιέγραψε ένα σαφώς βελτιωμένο οικονομικό περιβάλλον, το οποίο στηρίζεται στη σταθεροποίηση της οικονομίας, στην ανάκτηση της επενδυτικής βαθμίδας, στην αποκλιμάκωση των αποδόσεων των ελληνικών ομολόγων και στην ανάπτυξη με υψηλότερους ρυθμούς από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.

Όπως ανέφερε, το ελληνικό τραπεζικό σύστημα είναι πλέον «υγιές, κεφαλαιακά ισχυρό, με ρευστότητα και κερδοφορία» και έχει ολοκληρώσει τον κύκλο της εξυγίανσης.

Η βασική πρόκληση δεν αφορά πλέον την επιβίωση ή τη σταθερότητα των τραπεζών, αλλά την αξιοποίηση της οικονομικής τους ισχύος για τη χρηματοδότηση επενδύσεων και την ενίσχυση της ανάπτυξης.

Ο υπουργός επισήμανε ότι για κάθε 100 ευρώ καταθέσεων οι ελληνικές τράπεζες χορηγούν περίπου 70 ευρώ σε δάνεια. Στην υπόλοιπη Ευρωζώνη η αντίστοιχη αναλογία προσεγγίζει τα 100 ευρώ, γεγονός που, κατά τον ίδιο, δείχνει ότι υπάρχουν σημαντικά περιθώρια περαιτέρω πιστωτικής επέκτασης προς επιχειρήσεις και νοικοκυριά.

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στη χρηματοδότηση συγχωνεύσεων και εξαγορών, στην ενσωμάτωση της τεχνητής νοημοσύνης στην παραγωγική διαδικασία και στη δημιουργία νέων εργαλείων για την κάλυψη των αναγκών των μικρομεσαίων επιχειρήσεων.

Η ελληνική οικονομία, όπως τόνισε, χρειάζεται χρηματοδοτικά προϊόντα που θα υπερβαίνουν το παραδοσιακό μοντέλο του τραπεζικού δανεισμού με εξασφαλίσεις. Στόχος πρέπει να είναι η μεγαλύτερη αξιοποίηση των κεφαλαιαγορών, η υποστήριξη καινοτόμων επενδύσεων και η ευρύτερη διάχυση της τεχνολογίας στην οικονομία.

Ο Κυριάκος Πιερρακάκης αναφέρθηκε και στο σύστημα άμεσων πληρωμών IRIS, το οποίο χαρακτήρισε επιτυχημένο παράδειγμα ελληνικής τραπεζικής καινοτομίας που μπορεί να αποτελέσει βάση για την ανάπτυξη πρόσθετων χρηματοοικονομικών υπηρεσιών.

Ζανιάς: Σύγκλιση με την Ευρώπη και ισχυρή πιστωτική επέκταση

Στην απόσταση που έχει διανύσει το τραπεζικό σύστημα από τα χρόνια της κρίσης επικεντρώθηκε ο πρόεδρος της Ελληνικής Ένωσης Τραπεζών Γιώργος Ζανιάς.

Όπως σημείωσε, οι δείκτες κεφαλαιακής επάρκειας και μη εξυπηρετούμενων δανείων έχουν πλέον προσεγγίσει τα αντίστοιχα ευρωπαϊκά επίπεδα, ενώ οι ελληνικές τράπεζες διαθέτουν μεγαλύτερη ρευστότητα από πολλές ευρωπαϊκές.

Τα επιτόκια δανεισμού έχουν επίσης συγκλίνει με εκείνα της Ευρώπης, ενώ το καθαρό επιτοκιακό περιθώριο κινείται στα επίπεδα συγκρίσιμων οικονομιών.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του Ενιαίου Εποπτικού Μηχανισμού για το πρώτο τρίμηνο του 2026, το επιτοκιακό περιθώριο των ελληνικών τραπεζών διαμορφώθηκε στο 2,7%. Το αντίστοιχο ποσοστό ήταν 2,7% στην Ισπανία, 2,6% στην Πορτογαλία και 2,5% στην Αυστρία.

Χώρες όπως η Γαλλία και η Γερμανία εμφανίζουν χαμηλότερα επιτοκιακά περιθώρια, αλλά αντλούν πολύ μεγαλύτερο ποσοστό των εσόδων τους από προμήθειες, το οποίο σε ορισμένες περιπτώσεις ξεπερνά το ένα τρίτο των συνολικών εσόδων.

Αντίθετα, στις ελληνικές τράπεζες τα έσοδα από προμήθειες αντιστοιχούσαν στο πρώτο τρίμηνο του 2026 στο 20,73% των συνολικών εσόδων, έναντι μέσου όρου 29,46% στην Ευρωζώνη.

Ο Γιώργος Ζανιάς υπογράμμισε ότι η κερδοφορία είναι απαραίτητη για να στηριχθεί η πιστωτική επέκταση, να ανταμειφθούν οι μέτοχοι και να χρηματοδοτηθούν επενδύσεις δισεκατομμυρίων ευρώ στην τεχνολογία και την κυβερνοασφάλεια.

Οι επενδύσεις αυτές, όπως σημείωσε, είναι αναγκαίες για την παροχή ασφαλέστερων και ποιοτικότερων υπηρεσιών, αλλά και για την ενσωμάτωση της τεχνητής νοημοσύνης στις τραπεζικές λειτουργίες. Παράλληλα, οι ψηφιακές τραπεζικές συναλλαγές έχουν συμβάλει σημαντικά στον περιορισμό της φοροδιαφυγής.

Το 2025 η συνολική πιστωτική επέκταση στην Ελλάδα ανήλθε στο 8%, έναντι μόλις 3% στην Ευρωζώνη. Ειδικά προς τις επιχειρήσεις, ο ρυθμός προσέγγισε το 12%, ενώ οι νέες χορηγήσεις δανείων ξεπέρασαν τα 16 δισ. ευρώ.

Κατά τον πρόεδρο της ΕΕΤ, οι συγκεκριμένες επιδόσεις συνεχίζονται και το 2026. Ο έντονος ανταγωνισμός μεταξύ των τραπεζών έχει οδηγήσει τα σταθερά επιτόκια των στεγαστικών δανείων στα χαμηλότερα επίπεδα της Ευρωζώνης.

Η Ελλάδα εμφανίζει επίσης καλύτερη επίδοση από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο στον σύνθετο δείκτη κόστους χρηματοδότησης των νοικοκυριών, ο οποίος συνυπολογίζει τα επιτόκια στεγαστικής και καταναλωτικής πίστης με βάση τις πραγματικές εκταμιεύσεις νέων δανείων.

Στουρνάρας: Ισχυρότερες τράπεζες παρά τη διεθνή αβεβαιότητα

Στην ανθεκτικότητα του ελληνικού τραπεζικού συστήματος επικεντρώθηκε ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος Γιάννης Στουρνάρας.

Όπως ανέφερε, οι ελληνικές τράπεζες διατηρούν υψηλή κερδοφορία, επαρκή κεφάλαια και σημαντικά αποθέματα ρευστότητας, παρά τη συνεχιζόμενη αβεβαιότητα στο διεθνές περιβάλλον.

Η ποιότητα του ενεργητικού τους εξακολουθεί να βελτιώνεται, περιορίζοντας την απόσταση από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, ενώ οι διαδοχικές αναβαθμίσεις από τους διεθνείς οίκους αξιολόγησης επιβεβαιώνουν την πρόοδο των τελευταίων ετών.

Οι τέσσερις συστημικές τράπεζες διαθέτουν πλέον πιστοληπτική αξιολόγηση BBB+, η οποία απέχει μία βαθμίδα από την κατηγορία Α.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος, η ετήσια αύξηση της χρηματοδότησης προς τις μη χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις διαμορφώθηκε τον Μάιο του 2026 στο 9,8%.

Ο ρυθμός αυτός είναι περίπου διπλάσιος τόσο από την αύξηση του ονομαστικού ΑΕΠ όσο και από τον αντίστοιχο μέσο όρο της Ευρωζώνης. Παρότι υπολείπεται του 17,4% που είχε καταγραφεί έναν χρόνο νωρίτερα, εξακολουθεί να αποτυπώνει τη ζήτηση για επιχειρηματικά δάνεια και την υποστηρικτική πιστοδοτική πολιτική των τραπεζών.

Θετική παραμένει και η χρηματοδότηση των νοικοκυριών μέσω στεγαστικών και καταναλωτικών δανείων. Η τάση υποστηρίζεται από τη βελτίωση της αγοράς εργασίας, την άνοδο των τιμών των ακινήτων και την ενίσχυση της ιδιωτικής κατανάλωσης.

Νέες εκδόσεις κεφαλαιακών μέσων και ομολόγων

Ο Γιάννης Στουρνάρας αναφέρθηκε επίσης στην ενίσχυση της κεφαλαιακής βάσης των τραπεζών μέσω διαδοχικών εκδόσεων ομολόγων και κεφαλαιακών τίτλων.

Κατά τη διάρκεια του 2025 εκδόθηκαν τίτλοι Additional Tier 1 συνολικού ύψους 2,7 δισ. ευρώ και ομόλογα Tier 2 ύψους 900 εκατ. ευρώ.

Από τις αρχές του 2026 οι αντίστοιχες εκδόσεις ανέρχονται σε 700 εκατ. ευρώ για τίτλους AT1 και σε 400 εκατ. ευρώ για ομόλογα Tier 2.

Οι σημαντικές τράπεζες προχώρησαν επίσης σε εκδόσεις ομολόγων υψηλής εξοφλητικής προτεραιότητας ύψους 3,1 δισ. ευρώ, στο πλαίσιο της συμμόρφωσής τους με τις απαιτήσεις MREL.

Παράλληλα, εκδόθηκαν πράσινα ομόλογα συνολικής αξίας 1,2 δισ. ευρώ, με στόχο τη χρηματοδότηση επενδύσεων που συνδέονται με τη βιώσιμη ανάπτυξη.

Το μήνυμα προς τις τράπεζες

Ο Κυριάκος Πιερρακάκης έθεσε ως βασικό στόχο της επόμενης δεκαετίας τη σύνδεση της ισχυρότερης ανάπτυξης με την κοινωνική συμπερίληψη.

«Χωρίς συμπερίληψη, η ανάκαμψη θα “κουτσαίνει”. Θα προχωρά, αλλά θα αφήνει πίσω της ένα μέρος της κοινωνίας, και μια οικονομία που αφήνει ανθρώπους πίσω είναι άδικη και εν τέλει αναποτελεσματική», ανέφερε.

Υπενθύμισε ότι πριν από 15 χρόνια το ερώτημα ήταν εάν το ελληνικό τραπεζικό σύστημα θα επιβίωνε, πριν από δέκα χρόνια εάν θα σταθεροποιούνταν και πριν από πέντε εάν θα ανέκαμπτε.

«Όλα αυτά τα ερωτήματα απαντήθηκαν θετικά. Το σημερινό ερώτημα είναι διαφορετικής τάξης: Πόσο μεγάλοι μπορείτε να γίνετε και πόσο μεγάλη Ελλάδα μπορείτε να χτίσετε γύρω σας», σημείωσε απευθυνόμενος στους εκπροσώπους των τραπεζών.

Όπως υπογράμμισε, ο ρόλος που αντιστοιχεί πλέον στο τραπεζικό σύστημα δεν είναι εκείνος του απλού ωφελημένου από την ανάκαμψη, αλλά του «αρχιτέκτονα της επόμενης φάσης».

Στόχος, σύμφωνα με τον υπουργό, πρέπει να είναι μια οικονομία με περισσότερες και καλύτερες θέσεις εργασίας, μια κοινωνία χωρίς αποκλεισμούς και μια ισχυρή Ελλάδα μέσα σε μια ισχυρή Ευρώπη.

Οι 20 αριθμοί της νέας τραπεζικής εικόνας

• 3,4%: Ο δείκτης μη εξυπηρετούμενων δανείων, από περίπου 45% στα χρόνια της κρίσης.
• 9,8%: Η ετήσια αύξηση της χρηματοδότησης προς τις μη χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις τον Μάιο του 2026.
• 17,4%: Ο αντίστοιχος ρυθμός πιστωτικής επέκτασης έναν χρόνο νωρίτερα.
• Πάνω από 16 δισ. ευρώ: Οι νέες χορηγήσεις δανείων το 2025.
• 8%: Η συνολική πιστωτική επέκταση στην Ελλάδα το 2025.
• 3%: Ο μέσος ρυθμός πιστωτικής επέκτασης στην Ευρωζώνη.
• Περίπου 12%: Η πιστωτική επέκταση προς τις επιχειρήσεις το 2025.
• BBB+: Η πιστοληπτική αξιολόγηση των τεσσάρων συστημικών τραπεζών.
• Πάνω από 50 δισ. ευρώ: Η χρηματιστηριακή αξία του ελληνικού τραπεζικού κλάδου, έναντι λιγότερο από 1 δισ. ευρώ στο αποκορύφωμα της κρίσης.
• 2,7 δισ. ευρώ: Οι εκδόσεις τίτλων Additional Tier 1 το 2025.
• 900 εκατ. ευρώ: Οι εκδόσεις ομολόγων Tier 2 το 2025.
• 700 εκατ. ευρώ: Οι εκδόσεις τίτλων AT1 από τις αρχές του 2026.
• 400 εκατ. ευρώ: Οι εκδόσεις ομολόγων Tier 2 από τις αρχές του 2026.
• 3,1 δισ. ευρώ: Οι εκδόσεις ομολόγων υψηλής εξοφλητικής προτεραιότητας το 2026.
• 1,2 δισ. ευρώ: Οι εκδόσεις πράσινων ομολόγων για τη χρηματοδότηση βιώσιμων επενδύσεων.
• 2,7%: Το καθαρό επιτοκιακό περιθώριο των ελληνικών τραπεζών, αντίστοιχο με εκείνο της Ισπανίας.
• 20,73%: Τα έσοδα από προμήθειες ως ποσοστό των συνολικών εσόδων, έναντι 29,46% στην Ευρωζώνη.
• Χαμηλότερα στην Ευρωζώνη: Τα σταθερά επιτόκια των στεγαστικών δανείων στην Ελλάδα.
• 70 ευρώ δανείων ανά 100 ευρώ καταθέσεων: Η ελληνική αναλογία, έναντι περίπου 100 ευρώ δανείων ανά 100 ευρώ καταθέσεων στην Ευρωζώνη.
• 900 εκατ. ευρώ: Οι δράσεις εταιρικής κοινωνικής ευθύνης των ελληνικών τραπεζών από το 2019, από τα οποία 400 εκατ. ευρώ αφορούν τη συμμετοχή των τεσσάρων συστημικών τραπεζών στο πρόγραμμα ανακαίνισης δημόσιων σχολείων «Μαριέττα Γιαννάκου».

Διαβάστε επίσης 

Μητσοτάκης για Κράτος Δικαίου: Η Ελλάδα στις 13 χώρες της ΕΕ με θετική πορεία σε όλα τα μέτωπα

Σούπερ μάρκετ: Μόνιμες μειώσεις τιμών έως 20% από τις 31 Αυγούστου – Ποια προϊόντα αφορά το μέτρο

ΥΠΑ: Σε εξέλιξη το action plan για τον εκσυγχρονισμό της αεροναυτιλίας – Η άνοδος στην επιβατική κίνηση και οι καθυστερήσεις που επιμένουν