Μια σειρά κρουσμάτων του hantavirus (χανταϊού), που εκδηλώθηκαν σε ένα κρουαζιερόπλοιο στον Ατλαντικό Ωκεανό, έχουν προκαλέσει τρεις θανάτους και σοβαρές επιπλοκές σε άλλους επιβάτες, θέτοντας σε επιφυλακή τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας και εγείροντας ερωτήματα για το πώς μια σπάνια νόσος που μεταδίδεται από τρωκτικά θα μπορούσε να εξαπλωθεί σε ένα τόσο ασυνήθιστο περιβάλλον.

Η επιδημία εκδηλώθηκε στο Hondius, ένα πλοίο πολικών αποστολών που έπλεε από την Αργεντινή προς την Ευρώπη. Επιβάτες και μέλη του πληρώματος παρουσίασαν σοβαρά αναπνευστικά συμπτώματα, ενώ ορισμένοι μεταφέρθηκαν σε νοσοκομεία της Νότιας Αφρικής. Οι αρχές εξακολουθούν να διερευνούν τον τρόπο μετάδοσης του ιού επί του πλοίου.

1

 

Ακολουθούν ορισμένες πληροφορίες σχετικά με τον hantavirus και τους κινδύνους που ενέχει η συγκεκριμένη επιδημία.

Τι είναι ο hantavirus;

Οι hantavirus είναι μια ομάδα ιών που μεταφέρονται από τρωκτικά και μπορούν να προκαλέσουν σοβαρή νόσο στον άνθρωπο. Ανάλογα με το στέλεχος, μπορούν να προκαλέσουν πνευμονικό σύνδρομο hantavirus, που επηρεάζει τους πνεύμονες, ή αιμορραγικό πυρετό, που επηρεάζει τα νεφρά. Αν και οι λοιμώξεις είναι σπάνιες, μπορεί να είναι σοβαρές. Ορισμένες μορφές πνευμονικού συνδρόμου hantavirus έχουν ποσοστά θνησιμότητας έως και 40% ή υψηλότερα.

Τι γνωρίζουμε για το ξέσπασμα στο κρουαζιερόπλοιο;

Το ξέσπασμα συνδέεται με το πλοίο Hondius, το οποίο μετέφερε περίπου 150 επιβάτες σε ένα ταξίδι που περιλάμβανε στάσεις στην Ανταρκτική και απομακρυσμένα νησιά του Νότιου Ατλαντικού.

Το πρώτο γνωστό κρούσμα αφορούσε έναν 70χρονο επιβάτη που εμφάνισε συμπτώματα όπως πυρετό και γαστρεντερική νόσο πριν πεθάνει καθώς το πλοίο πλησίαζε το νησί της Αγία Ελένης.

Η 69χρονη σύζυγός του αρρώστησε αργότερα και πέθανε σε νοσοκομείο στη Νότια Αφρική, ενώ σύμφωνα με το AFP το σώμα ενός τρίτου θύματος βρισκόταν ακόμη στο πλοίο. Ένας ακόμη επιβάτης βρίσκεται σε μονάδα εντατικής θεραπείας  στο Γιοχάνεσμπουργκ, ενώ εξετάζονται επιπλέον ύποπτα κρούσματα.

Δύο μέλη του πληρώματος χρειάζονται επίσης επείγουσα ιατρική φροντίδα, σύμφωνα με τη διαχειρίστρια εταιρεία, Oceanwide Expeditions BV. Μέχρι τις 23:00 ώρα Κεντρικής Ευρώπης στις 3 Μαΐου, οι αρχές του Πράσινου Ακρωτηρίου δεν είχαν ακόμη εγκρίνει την αποβίβαση των ασθενών επιβατών ούτε έναν ευρύτερο ιατρικό έλεγχο, ανέφερε η ολλανδική εταιρεία.

Πώς μεταδίδεται ο hantavirus;

Ο ιός μεταδίδεται κυρίως από τρωκτικά στον άνθρωπο. Η μόλυνση συμβαίνει συνήθως όταν οι άνθρωποι εισπνέουν σωματίδια μολυσμένα με ούρα, περιττώματα ή σάλιο τρωκτικών, συχνά σε κλειστούς ή ανεπαρκώς αεριζόμενους χώρους. Μπορεί επίσης να μεταδοθεί μέσω άμεσης επαφής με μολυσμένα υλικά ή, πιο σπάνια, μέσω δαγκωμάτων τρωκτικών.

Η μετάδοση από άνθρωπο σε άνθρωπο είναι εξαιρετικά σπάνια, αν και ένα στέλεχος γνωστό ως hantavirus των Άνδεων – που εντοπίζεται στη Νότια Αμερική – έχει δείξει ότι μπορεί να μεταδοθεί μεταξύ ανθρώπων σε περιορισμένες επιδημίες.

Αυτό καθιστά το περιστατικό στο κρουαζιερόπλοιο ασυνήθιστο, καθώς η έκθεση συνδέεται συνήθως με αγροτικά ή υπαίθρια περιβάλλοντα όπου οι άνθρωποι έρχονται σε επαφή με βιότοπους τρωκτικών.

Ποια είναι τα συμπτώματα;

Τα πρώιμα συμπτώματα μοιάζουν συχνά με γρίπη, όπως πυρετός, κόπωση, μυϊκοί πόνοι και πονοκέφαλοι. Οι ασθενείς μπορεί επίσης να εμφανίσουν ναυτία, εμετό και κοιλιακό πόνο.

Σε σοβαρές περιπτώσεις, τα συμπτώματα μπορούν να εξελιχθούν γρήγορα σε αναπνευστική δυσχέρεια καθώς συσσωρεύεται υγρό στους πνεύμονες, χαρακτηριστικό του πνευμονικού συνδρόμου hantavirus. Οι ασθενείς μπορεί να χρειαστούν εντατική φροντίδα, συμπεριλαμβανομένης της υποστήριξης με οξυγόνο.

Η περίοδος επώασης μπορεί να κυμαίνεται από περίπου μία έως οκτώ εβδομάδες μετά την έκθεση.

Γιατί τα περιστατικά προκαλούν ανησυχία;

Οι λοιμώξεις από hantavirus είναι σπάνιες και συνήθως εμφανίζονται μεμονωμένα, ιδιαίτερα σε ελεγχόμενα περιβάλλοντα όπως τα πλοία.

Το ξέσπασμα εγείρει ερωτήματα για το πού εκτέθηκαν οι ασθενείς, είτε νωρίτερα στο ταξίδι, όπως κατά τη διάρκεια εκδρομών στη στεριά, είτε στο ίδιο το πλοίο. Οι ερευνητές προσπαθούν να εντοπίσουν τις επαφές και να καθορίσουν το στέλεχος του ιού μέσω γονιδιωματικής ανάλυσης.

Ο περιορισμένος χώρος ενός κρουαζιερόπλοιου δυσκολεύει επίσης την αντιμετώπιση, συμπεριλαμβανομένης της απομόνωσης των ασθενών, της διακομιδής των ασθενών και της πρόληψης περαιτέρω εξάπλωσης.

Η ασθένεια βρέθηκε στο επίκεντρο πέρυσι μετά τον θάνατο της Betsy Arakawa, συζύγου του ηθοποιού Gene Hackman, από πνευμονικό σύνδρομο hantavirus στο Νέο Μεξικό.

Ο Hackman πέθανε λίγες ημέρες αργότερα από καρδιοπάθεια, με τη νόσο Αλτσχάιμερ να αποτελεί επιβαρυντικό παράγοντα, σύμφωνα με αξιωματούχους.

Υπάρχει θεραπεία ή εμβόλιο;

Δεν υπάρχει ειδική αντιιική θεραπεία ή διαθέσιμο εμβόλιο για λοιμώξεις από hantavirus. Η φροντίδα είναι κυρίως υποστηρικτική, με έμφαση στη διαχείριση των συμπτωμάτων και των επιπλοκών, όπως τα χαμηλά επίπεδα οξυγόνου ή η οργανική ανεπάρκεια.

Η έγκαιρη ιατρική παρέμβαση βελτιώνει τα αποτελέσματα, ιδιαίτερα στις σοβαρές περιπτώσεις αναπνευστικού.

Τι ακολουθεί;

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας δήλωσε ότι συντονίζει τις ενέργειες με τις εθνικές αρχές και τη διαχειρίστρια εταιρεία του πλοίου για τη διαχείριση του ξεσπάσματος, δίνοντας προτεραιότητα στις διακομιδές ασθενών και στην αξιολόγηση του κινδύνου για τους επιβάτες και το πλήρωμα.

Αναμένονται περαιτέρω εξελίξεις, καθώς οι εργαστηριακές εξετάσεις επιβεβαιώνουν επιπλέον κρούσματα και οι ερευνητές προσδιορίζουν τον τρόπο με τον οποίο εξαπλώθηκε ο ιός.

Τα ευρήματα αυτά ενδέχεται να επηρεάσουν τον τρόπο με τον οποίο οι υγειονομικές αρχές θα αξιολογούν τους κινδύνους σε παρόμοιες ταξιδιωτικές συνθήκες στο μέλλον.