Έλληνες εφοπλιστές: Έσοδα σχεδόν 4 δισ. δολαρίων από το ρωσικό πετρέλαιο – Ποιοι είναι οι μεγάλοι κερδισμένοι (πίνακες)

Οι ελληνικές ναυτιλιακές εταιρείες έχουν αποκομίσει τουλάχιστον 3,8 δισ. δολάρια από τη μεταφορά ρωσικού πετρελαίου τα τελευταία τρία χρόνια, παρά τις προσπάθειες των χωρών της G7 να περιορίσουν τα έσοδα του Κρεμλίνου από το πετρέλαιο.

Η εταιρεία που αποκόμισε τα μεγαλύτερα έσοδα από τη συγκεκριμένη δραστηριότητα ήταν η Dynacom Tankers, που ιδρύθηκε από τον Έλληνα εφοπλιστή Γιώργο Προκοπίου. Σύμφωνα με υπολογισμούς των Financial Times, η Dynacom εισέπραξε τουλάχιστον 915 εκατ. δολάρια από τη μεταφορά ρωσικού αργού πετρελαίου από τον Ιούλιο του 2023.

Η Olympic Shipping and Management του Ομίλου Ωνάση εισέπραξε τουλάχιστον 404 εκατ. δολάρια από το συγκεκριμένο εμπόριο, ενώ οι Stealth Maritime και Polembros Shipping, ναυτιλιακές με έδρα την Αθήνα που διαθέτουν τάνκερ, έχουν αποκομίσει περισσότερα από 200 εκατ. δολάρια η καθεμία.

Ο ρόλος των Ελλήνων πλοιοκτητών στη μεταφορά ρωσικού πετρελαίου έχει αποτελέσει σημείο τριβής στις σχέσεις μεταξύ Αθήνας και Κιέβου.

Αρκετές ελληνικές εταιρείες δεξαμενόπλοιων, μεταξύ των οποίων και η Dynacom, συμπεριλήφθηκαν το 2023 από τον ουκρανικό φορέα κυρώσεων στον κατάλογο των «διεθνών χορηγών του πολέμου», αλλά αργότερα αφαιρέθηκαν έπειτα από πιέσεις της ελληνικής κυβέρνησης.

Το εμπόριο πετρελαίου επιτρέπεται, υπό την προϋπόθεση ότι τηρούνται οι κανόνες του ανώτατου ορίου τιμών που έχει θεσπίσει η G7. Ωστόσο, τους τελευταίους μήνες έχουν ενταθεί οι πιέσεις για αυστηροποίηση του καθεστώτος κυρώσεων, καθώς οι ΗΠΑ και η ΕΕ προσπαθούν να αποδυναμώσουν τη θέση της Μόσχας εν όψει μιας πιθανής ειρηνευτικής συμφωνίας με την Ουκρανία.

Οι κυβερνήσεις εξετάζουν την επιβολή περαιτέρω περιορισμών στα ενεργειακά έσοδα της Μόσχας, εξέλιξη που θα μπορούσε να ανακόψει τη δραστηριότητα των ελληνικών ναυτιλιακών εταιρειών στον συγκεκριμένο τομέα. Τους έχει ενθαρρύνει το γεγονός ότι οι τιμές του πετρελαίου έχουν γενικά μειωθεί τα τελευταία τρία χρόνια και δεν αυξήθηκαν τόσο πολύ όσο αρχικά φοβόταν κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης με το Ιράν.

Η ανάλυση των Financial Times

Η ανάλυση των Financial Times βασίστηκε σε εκτιμήσεις του κόστους ναύλων για τις κύριες διαδρομές μεταφοράς ρωσικού πετρελαίου, τις οποίες συγκέντρωσε η εταιρεία τιμολόγησης Argus Media, συλλέγοντας τα σχετικά στοιχεία από τον Ιούνιο του 2023.

Στη συνέχεια, οι FΤ χρησιμοποίησαν δεδομένα διαχείρισης πλοίων από τον Διεθνή Ναυτιλιακό Οργανισμό (IMO) και στοιχεία για τις κινήσεις των δεξαμενόπλοιων από την εταιρεία δεδομένων και αναλύσεων Kpler, προκειμένου να καταρτίσουν την ανάλυσή τους.

Οι υπολογισμοί αφορούν μόνο τις βασικές διαδρομές για τις οποίες η Argus διαθέτει στοιχεία τιμολόγησης. Ως εκ τούτου, η εκτίμηση αφορά μόνο 389 εκατ. βαρέλια που μεταφέρθηκαν από ελληνικές εταιρείες δεξαμενόπλοιων. Επιπλέον 153 εκατ. βαρέλια εξαιρέθηκαν από τους υπολογισμούς, καθώς δεν υπήρχαν διαθέσιμα στοιχεία τιμών από την Argus.

Από τις 20 εταιρείες με τα υψηλότερα έσοδα από τη μεταφορά ρωσικού πετρελαίου από τον Ιούνιο του 2023, οι οκτώ είναι ελληνικές. Οι υπόλοιπες είναι όλες ρωσικές ναυτιλιακές που υποστηρίζονται από το κράτος, όπως οι Sovcomflot και Rosnefteflot, ή θυγατρικές και εταιρείες-βιτρίνες που συνδέονται με αυτές, με μοναδική εξαίρεση τη Prominent, εταιρεία διαχείρισης πλοίων με έδρα το Χονγκ Κονγκ.

Οι Έλληνες εφοπλιστές φημίζονται ως από τους πιο τολμηρούς στην ανάληψη κινδύνων στον κλάδο. Η Dynacom συγκαταλέγεται μεταξύ των πιο δραστήριων ναυτιλιακών εταιρειών στα Στενά του Ορμούζ από την έναρξη της σύγκρουσης στον Κόλπο στις 28 Φεβρουαρίου.

Σχεδόν το 15% των εξαγωγών ρωσικού αργού πετρελαίου μεταφέρθηκε από ελληνικές εταιρείες τον Μάιο, σύμφωνα με ανάλυση στοιχείων των εταιρειών ανάλυσης ναυτιλιακών και ενεργειακών δεδομένων Windward και Vortexa.

«Υπάρχουν χρήματα να κερδηθούν από αυτή τη δραστηριότητα και κανείς άλλος δεν είναι διατεθειμένος να μπει στην αγορά για να τα κερδίσει», δήλωσε η αναλύτρια πληροφοριών Μισέλ Βάιζε Μπόκμαν, αναφερόμενη στα ελληνικά πλοία που μεταφέρουν ρωσικά φορτία.

Οι έμποροι πληρώνουν περίπου 30% έως 40% περισσότερο για τα δεξαμενόπλοια που μεταφέρουν ρωσικό αργό πετρέλαιο, σε σύγκριση με το πετρέλαιο από χώρες που δεν αποτελούν στόχο των δυτικών μέτρων, σύμφωνα με ναυλομεσίτες.

Το ανώτατο όριο τιμής για το ρωσικό πετρέλαιο που θέσπισε η G7 εισήχθη τον Δεκέμβριο του 2022 με σκοπό να περιορίσει τα έσοδα της Μόσχας, διατηρώντας παράλληλα τη ροή του πετρελαίου, ώστε να μην πληγεί η παγκόσμια οικονομία.

Από τότε, επιτρέπεται στις δυτικές εταιρείες να κάνουν μεταφορές ή να παρέχουν άλλες υπηρεσίες για το ρωσικό πετρέλαιο, αλλά μόνο σε τιμή ίση ή χαμηλότερη από το ανώτατο όριο της G7. Σήμερα, το ανώτατο όριο ανέρχεται στα 44,10 δολάρια ανά βαρέλι.

Ωστόσο, η επιβολή του ανώτατου ορίου έχει, στην καλύτερη περίπτωση, ελλιπή εφαρμογή, σύμφωνα με πρώην αξιωματούχους αρμόδιους για τις κυρώσεις και δικηγόρους.

Οι πλοιοκτήτες υποχρεούνται να αποδεικνύουν ότι το φορτίο που μεταφέρουν έχει τιμολογηθεί κάτω από το προβλεπόμενο όριο, προσκομίζοντας σχετική έντυπη βεβαίωση.

Όπως επισημαίνει ο Στέφανος Ρουλάκης, δικηγόρος που εκπροσωπεί ελληνικές ναυτιλιακές εταιρείες, οι ναυτιλιακές επιχειρήσεις βασίζονται συχνά στις διαβεβαιώσεις είτε του ναυλωτή του πλοίου είτε του Ρώσου προμηθευτή.

«Θεωρητικά, αυτό το σύστημα λειτουργεί», δήλωσε ο Ρουλάκης. «Στην πράξη, όμως, έχουμε διαπιστώσει ότι οι αρχές αναμένουν από τους πλοιοκτήτες να αξιολογούν οι ίδιοι κατά πόσον η αναμενόμενη τιμή βρίσκεται κάτω από το ανώτατο όριο και αν στην αλυσίδα εφοδιασμού συμμετέχει κάποιο πρόσωπο ή οντότητα που υπόκειται σε κυρώσεις.»

Σε κεκλεισμένων των θυρών συναντήσεις, οι κυβερνήσεις της Ελλάδας και της Κύπρου αντιτάχθηκαν σταθερά στην επιβολή ανώτατου ορίου τιμής, σύμφωνα με διπλωμάτες της ΕΕ.

Οι εταιρείες που αποσύρθηκαν

Ωστόσο, ορισμένες ελληνικές ναυτιλιακές εταιρείες δεξαμενόπλοιων αποσύρθηκαν από τη συγκεκριμένη δραστηριότητα. Οι TMS Tankers του Γιώργου Οικονόμου και Thenamaris του Νικόλα Μαρτίνου περιόρισαν σε μεγάλο βαθμό τη μεταφορά ρωσικού πετρελαίου στα τέλη του 2023, αφού οι ΗΠΑ ανακοίνωσαν κυρώσεις σε ναυτιλιακούς φορείς της Τουρκίας και των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, οι οποίοι φέρονταν να μετέφεραν ρωσικά φορτία σε τιμές υψηλότερες από το προβλεπόμενο ανώτατο όριο.

Σύμφωνα με τους υπολογισμούς των Financial Times, η Thenamaris αποκόμισε τουλάχιστον 30 εκατ. δολάρια σε έσοδα από τη μεταφορά ρωσικών φορτίων, ενώ η TMS Tankers εισέπραξε τουλάχιστον 150 εκατ. δολάρια από τον Ιούλιο του 2023 έως ότου σταμάτησε τη δραστηριότητά της αργότερα την ίδια χρονιά.

Αρκετές ακόμη ελληνικές ναυτιλιακές εταιρείες αποχώρησαν επίσης από το εμπόριο ρωσικού πετρελαίου μετά τις αμερικανικές κυρώσεις κατά των Rosneft και Lukoil τον Οκτώβριο του 2025, σύμφωνα με νομικούς και αναλυτές.

Η Dynacom δήλωσε ότι όλες οι προσεγγίσεις των πλοίων της σε ρωσικά λιμάνια πραγματοποιήθηκαν «σε πλήρη συμμόρφωση με όλα τα ισχύοντα νομικά και κυρωτικά πλαίσια» και ότι το καθεστώς του ανώτατου ορίου τιμής συνέβαλε τόσο στη μείωση των ρωσικών εσόδων όσο και στον «περιορισμό των πιέσεων στο παγκόσμιο ενεργειακό κόστος».

«Οι λογαριασμοί ηλεκτρικού ρεύματος, το κόστος των καυσίμων και οι περαιτέρω πληθωριστικές πιέσεις έχουν περιοριστεί χάρη στη συμβολή της ελληνικής ναυτιλίας», πρόσθεσε η εταιρεία.

Η Olympic Shipping ανέφερε ότι συμμορφώνεται «με τις κυρώσεις της ΕΕ, του Ηνωμένου Βασιλείου και των ΗΠΑ, αλλά αποτελεί πολιτική της εταιρείας να μη σχολιάζει μεμονωμένες εμπορικές συναλλαγές».

Η Stealth δήλωσε ότι όλα τα φορτία που μετέφερε συμμορφώνονταν με τα ισχύοντα καθεστώτα κυρώσεων και είχαν ελεγχθεί από νομικούς συμβούλους στις ΗΠΑ και το Ηνωμένο Βασίλειο.

Ένα από τα δεξαμενόπλοιά της, το οποίο μετέφερε φορτίο ρωσικής αμμωνίας, αποτέλεσε στόχο φερόμενης ουκρανικής επίθεσης πέρυσι, γεγονός που οδήγησε την εταιρεία να εκφράσει ανησυχίες για την ασφάλεια των ναυτικών της.

Η TMS ανέφερε ότι «η πολιτική της εταιρείας είναι να μη σχολιάζει εμπορικά ζητήματα», προσθέτοντας όμως ότι «δεσμεύεται για την αυστηρή τήρηση όλων των ισχυουσών κυρώσεων».

Οι Polembros και Thenamaris δεν απάντησαν σε αίτημα για σχολιασμό.

«Το ρωσικό πετρέλαιο εξακολουθεί να αποφέρει δισεκατομμύρια στο Κρεμλίνο, επειδή οι κυβερνήσεις δεν κατάφεραν να κλείσουν τα προφανή κενά του συστήματος», δήλωσε η Σβιτλάνα Ρομάνκο, διευθύντρια της ουκρανικής εκστρατείας Razom We Stand, η οποία επιδιώκει τον τερματισμό του εμπορίου ρωσικού πετρελαίου και φυσικού αερίου.

«Η ελληνική κυβέρνηση έχει επανειλημμένα επιλέξει να προτάξει τα συμφέροντα της ναυτιλιακής της βιομηχανίας έναντι της επιβολής αυστηρότερων κυρώσεων και της προώθησης της ειρήνης.»

---

© The Financial Times Limited 2024. All Rights Reserved. Not to be redistributed, copied or modified in any way.
mononews.gr is solely responsible for providing this translation and the Financial Times Limited does not accept any liability for the accuracy or quality of the translation.