Με δέσμη μέτρων για τη μείωση του ενεργειακού κόστους επιχειρεί η Σλοβακία να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις επανεκκίνησης της παραγωγής πρωτογενούς αλουμινίου στη μονάδα της Slovalco, η οποία έχει αναστείλει τη λειτουργία της από το 2023 λόγω των υψηλών τιμών ηλεκτρικής ενέργειας. Τα μέτρα συμφωνήθηκαν στο πλαίσιο μνημονίου κατανόησης που υπεγράφη μεταξύ της σλοβακικής κυβέρνησης και της εταιρείας Slovalco, κοινοπραξίας της νορβηγικής Hydro και της Penta Investments.

Την ώρα που στην Ελλάδα δεν έχει ανακοινωθεί κανένα μέτρο για τη στήριξη του ενεργειακού κόστος της βιομηχανίας, και ενώ η πολεμεική σύγκρουση στο Ιράν επιδεινώνει τα δεδομένα, απειλώντας με νέα ενεργειακή κρίση, η Σλοβακία σπεύδει να λάβει μέτρα ώστε να δημιουργήσει συνθήκες που η παραγωγή αλουμινίου να είναι εφικτή.

1

Στο επίκεντρο της συμφωνίας για τη Slovalco βρίσκεται η πλήρης αποζημίωση του κόστους που προκύπτει από το ευρωπαϊκό σύστημα εμπορίας εκπομπών (ETS) και ενσωματώνεται στις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας, μέτρο που θεωρείται κρίσιμο για την ανταγωνιστικότητα της ενεργοβόρας βιομηχανίας αλουμινίου. Παράλληλα, προβλέπεται η σύναψη μακροχρόνιας σύμβασης προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας σε ανταγωνιστικές τιμές, με έμφαση σε πηγές χαμηλών εκπομπών άνθρακα ή ανανεώσιμες μορφές ενέργειας.

Εξίσου σημαντικός στόχος είναι η δημιουργία ενός σταθερού και προβλέψιμου ρυθμιστικού πλαισίου, αντίστοιχου με εκείνο που ισχύει στις πιο βιομηχανικά ανεπτυγμένες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Εφόσον οι προϋποθέσεις αυτές ικανοποιηθούν, η Slovalco και οι μέτοχοί της θα αναλάβουν τη χρηματοδότηση και την τεχνική υποστήριξη που απαιτούνται για την επανεκκίνηση της παραγωγής.

Το μνημόνιο υπεγράφη από τον πρωθυπουργό Robert Fico μαζί με την αντιπρόεδρο της κυβέρνησης και υπουργό Οικονομίας Denisa Saková, τον αντιπρόεδρο και υπουργό Περιβάλλοντος Tomáš Taraba και τον υπουργό Οικονομικών Ladislav Kamenický. Ο πρωθυπουργός υπογράμμισε ότι το πρόβλημα των υψηλών τιμών ηλεκτρικής ενέργειας πρέπει να αντιμετωπιστεί και σε ευρωπαϊκό επίπεδο, δηλώνοντας ότι θα ζητήσει από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή αλλαγές στον τρόπο υπολογισμού των τιμών των δικαιωμάτων εκπομπών.

Από την πλευρά του, ο υπουργός Περιβάλλοντος Tomáš Taraba τόνισε ότι τα έσοδα του Περιβαλλοντικού Ταμείου θα πρέπει να κατευθύνονται κατά προτεραιότητα στη βιομηχανία που καταβάλλει πληρωμές για δικαιώματα εκπομπών, ενισχύοντας έτσι την ανταγωνιστικότητα των ενεργοβόρων κλάδων.

Το μνημόνιο επιβεβαιώνει τη βούληση κυβέρνησης και εταιρείας να διερευνηθούν οι προϋποθέσεις επανεκκίνησης της παραγωγής στο εργοστάσιο του Žiar nad Hronom, μια μονάδα που θεωρείται από τις πιο ενεργειακά αποδοτικές εγκαταστάσεις πρωτογενούς αλουμινίου στην Ευρώπη. Η επαναλειτουργία της εκτιμάται ότι θα ενισχύσει την ασφάλεια εφοδιασμού αλουμινίου τόσο για τη Σλοβακία όσο και για την ευρωπαϊκή αγορά, καθώς το αλουμίνιο θεωρείται κρίσιμη πρώτη ύλη για τη βιομηχανία και την άμυνα.

Η παραγωγή πρωτογενούς αλουμινίου στη Slovalco ανεστάλη το 2023, κυρίως λόγω του αυξημένου ενεργειακού κόστους και των δυσμενών συνθηκών της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας. Παρά τη διακοπή της βασικής δραστηριότητας, η μονάδα συνέχισε τη λειτουργία του χυτηρίου ανακύκλωσης, εξυπηρετώντας πελάτες στην ευρύτερη περιοχή.

Η επανεκκίνηση θεωρείται τεχνικά εφικτή, καθώς οι ιδιοκτήτες έχουν πραγματοποιήσει επενδύσεις τα τελευταία χρόνια για τη διατήρηση της δυνατότητας επαναλειτουργίας. Το βασικό προσωπικό και η τεχνογνωσία της μονάδας έχουν επίσης διατηρηθεί, στοιχείο που επιτρέπει ταχεία επαναφορά της παραγωγής εφόσον δημιουργηθούν οι κατάλληλες οικονομικές συνθήκες.

Η Slovalco αποτελεί κοινή επένδυση της Hydro, ενός από τους μεγαλύτερους διεθνείς ομίλους στον τομέα του αλουμινίου και της ανανεώσιμης ενέργειας με παρουσία σε περισσότερες από 40 χώρες, και της Penta Investments, ενός σημαντικού επενδυτικού ομίλου της Κεντρικής Ευρώπης με δραστηριότητες σε πολλούς κλάδους της οικονομίας.

Η τελική απόφαση για την επανεκκίνηση της παραγωγής θα ληφθεί μετά από αξιολόγηση της οικονομικής βιωσιμότητας του έργου. Βασικές προϋποθέσεις αποτελούν η ύπαρξη σταθερού επιχειρηματικού περιβάλλοντος, ευνοϊκών συνθηκών αγοράς και μακροχρόνιας προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας σε ανταγωνιστικές τιμές. Εφόσον προχωρήσει το σχέδιο, εκτιμάται ότι θα δημιουργηθούν νέες θέσεις εργασίας και θα ενισχυθεί η τοπική οικονομία, ενώ θα ωφεληθούν και οι επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στην εφοδιαστική αλυσίδα της μονάδας.