Τι να προσέξουν οι επιχειρήσεις με τον νέο ευρωπαϊκό κανονισμό για τις συσκευασίες – Ποιες οι υποχρεώσεις τους

Την άμεση προσαρμογή των επιχειρήσεων στις απαιτήσεις του νέου ευρωπαϊκού Κανονισμού για τις Συσκευασίες και τα Απόβλητα Συσκευασίας (PPWR) ζητά το Βιοτεχνικό Επιμελητήριο Αθήνας (ΒΕΑ), καλώντας τα μέλη του να προχωρήσουν στην καταγραφή των υλικών που χρησιμοποιούν, στον έλεγχο των υποχρεώσεών τους και στη συγκέντρωση των απαραίτητων πιστοποιήσεων, προκειμένου να αποφύγουν πρόστιμα και πρόσθετες επιβαρύνσεις.

Ο Κανονισμός (ΕΕ) 2025/40, που εφαρμόζεται από τις 12 Αυγούστου 2026, αφορά μεγάλο μέρος της επιχειρηματικής δραστηριότητας και όχι μόνο τους κατασκευαστές συσκευασιών. Στο πεδίο εφαρμογής του εμπίπτουν επιχειρήσεις που παράγουν, εισάγουν, διανέμουν, συσκευάζουν ή πωλούν προϊόντα, ανάλογα με τον ρόλο τους στην εφοδιαστική αλυσίδα.

Σύμφωνα με την ενημέρωση του ΒΕΑ, οι επιχειρήσεις καλούνται να προχωρήσουν αρχικά σε πλήρη χαρτογράφηση των υλικών συσκευασίας που χρησιμοποιούν, συμπεριλαμβανομένων των πρωτογενών και δευτερογενών συσκευασιών, αλλά και των υλικών μεταφοράς.

Παράλληλα, θα πρέπει να ελέγξουν τις υποχρεώσεις τους ως προς τη Διευρυμένη Ευθύνη Παραγωγού (EPR), να δημιουργήσουν τεχνικό φάκελο συμμόρφωσης και να συγκεντρώσουν τις απαιτούμενες Δηλώσεις Συμμόρφωσης για τις συσκευασίες που διαθέτουν στην αγορά.

Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στη συνεργασία με τους προμηθευτές, από τους οποίους το Επιμελητήριο συνιστά να ζητούνται πιστοποιήσεις για τη σύνθεση των υλικών, την περιεκτικότητά τους σε βαρέα μέταλλα και την απουσία ουσιών PFAS, όπου αυτό απαιτείται.

Ποιες επιχειρήσεις επηρεάζονται

Οι νέες υποχρεώσεις καλύπτουν παραγωγούς και ιδιοκτήτες εμπορικών σημάτων που συσκευάζουν προϊόντα, εισαγωγείς και διανομείς συσκευασμένων αγαθών, επιχειρήσεις λιανικού και ηλεκτρονικού εμπορίου, καθώς και παρόχους υπηρεσιών εφοδιαστικής και εκπλήρωσης παραγγελιών (fulfilment).

Ο Κανονισμός αφορά όλους τους βασικούς τύπους συσκευασίας, ανεξάρτητα από το υλικό κατασκευής τους, είτε πρόκειται για πλαστικό, χαρτί, γυαλί, μέταλλο ή ξύλο. Οι διατάξεις του καλύπτουν συσκευασίες που χρησιμοποιούνται στο λιανεμπόριο, στη βιομηχανία και στο ηλεκτρονικό εμπόριο.

Τι αλλάζει στις συσκευασίες

Το νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο προβλέπει περιορισμό του όγκου και του βάρους των συσκευασιών στο ελάχιστο αναγκαίο, τήρηση συγκεκριμένων ορίων για την περιεκτικότητα σε βαρέα μέταλλα και περιορισμούς στη χρήση ουσιών όπως τα PFAS σε συσκευασίες που έρχονται σε επαφή με τρόφιμα.

Από το 2030 εισάγονται ελάχιστα ποσοστά ανακυκλωμένου πλαστικού για συγκεκριμένες κατηγορίες πλαστικών συσκευασιών, καθώς και αυστηρότερες απαιτήσεις ανακυκλωσιμότητας.

Παράλληλα, προβλέπεται εναρμονισμένη ευρωπαϊκή σήμανση, ώστε να διευκολύνεται η διαλογή των υλικών από τους καταναλωτές.

Οι επιχειρήσεις υποχρεούνται επίσης να διατηρούν διαθέσιμη τη σχετική Δήλωση Συμμόρφωσης και την τεχνική τεκμηρίωση. Σύμφωνα με το ΒΕΑ, η προβλεπόμενη περίοδος διατήρησης ανέρχεται σε πέντε έτη για τις συσκευασίες μίας χρήσης και σε δέκα έτη για τις επαναχρησιμοποιήσιμες.

Τα επόμενα ορόσημα έως το 2035

Παρότι η γενική εφαρμογή του Κανονισμού ξεκίνησε στις 12 Αυγούστου 2026, αρκετές υποχρεώσεις τίθενται σε ισχύ σταδιακά.

Βασικό ορόσημο αποτελεί η 1η Ιανουαρίου 2030, όταν προβλέπεται η εφαρμογή αυστηρότερων απαιτήσεων ανακυκλωσιμότητας και ελάχιστων ποσοστών ανακυκλωμένου περιεχομένου σε συγκεκριμένες πλαστικές συσκευασίες.

Ακολουθεί η 1η Ιανουαρίου 2035, με περαιτέρω αυστηροποίηση των απαιτήσεων και ενίσχυση της ανακύκλωσης σε ευρεία κλίμακα.

Η σταδιακή εφαρμογή των διατάξεων απαιτεί από τις επιχειρήσεις να προγραμματίσουν τις αλλαγές στα υλικά συσκευασίας, στην τεχνική τεκμηρίωση και στις διαδικασίες συμμόρφωσης.

Παρέμβαση της ΚΕΕΕ για το κόστος στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις

Την ίδια ώρα, προβληματισμό προκαλεί το κόστος συμμόρφωσης, ιδιαίτερα για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Όπως επισημαίνει το ΒΕΑ, η Κεντρική Ένωση Επιμελητηρίων Ελλάδος (ΚΕΕΕ) έχει ήδη παρέμβει στις Βρυξέλλες και προς τους Έλληνες ευρωβουλευτές, καταθέτοντας υπόμνημα θέσεων (Position Paper) για τις δυσκολίες εφαρμογής συγκεκριμένων διατάξεων του Κανονισμού.

Η ΚΕΕΕ χαρακτηρίζει ορισμένες προβλέψεις δύσκολα εφαρμόσιμες στην πράξη για τις ελληνικές μικρομεσαίες επιχειρήσεις και ζητά πιο ρεαλιστικά χρονοδιαγράμματα, καθώς και οικονομικές ελαφρύνσεις για τις μικρότερες επιχειρήσεις.

Στόχος της παρέμβασης είναι να αναδειχθούν οι πρακτικές δυσκολίες και οι δυσανάλογες δαπάνες που ενδέχεται να προκύψουν για τις ΜμΕ.

Από την πλευρά του, το ΒΕΑ καλεί τις επιχειρήσεις να ξεκινήσουν εγκαίρως την προετοιμασία τους, με πρώτα βήματα την καταγραφή των συσκευασιών, την επικοινωνία με τους προμηθευτές και τη συγκέντρωση των απαραίτητων πιστοποιήσεων.