Για να μας βλέπεις πιο συχνά στα αποτελέσματα αναζήτησης: Add mononews.gr on Google

Η επιρροή του Έλον Μασκ, αρχικά στην Tesla και πλέον στη SpaceX, αποτιμάται εδώ και χρόνια με βάση τις εταιρικές αποτιμήσεις, τα τεχνολογικά επιτεύγματα και την προσωπική του περιουσία, καθώς οι επιχειρήσεις του τον έχουν καταστήσει τον πλουσιότερο άνθρωπο στον κόσμο. Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια, το διευρυνόμενο επιχειρηματικό του χαρτοφυλάκιο τον έχει οδηγήσει σε ένα εντελώς διαφορετικό πεδίο.

Την τελευταία δεκαετία, ο Έλον Μασκ έχει εξελιχθεί σε κάτι πολύ περισσότερο από έναν επικεφαλής επιχειρήσεων ή έναν ισχυρό παράγοντα πολιτικής επιρροής. Μέσω του ελέγχου εταιρειών που στηρίζουν τις παγκόσμιες επικοινωνίες, τις αμυντικές επιχειρήσεις, την πρόσβαση στο Διάστημα και την τεχνητή νοημοσύνη, έχει αποκτήσει επιρροή στην εθνική ασφάλεια, τις διεθνείς σχέσεις και την παγκόσμια οικονομία αντίστοιχη της οποίας ελάχιστοι ιδιώτες διέθεταν ποτέ.

1

«Υπάρχει σοβαρό ενδεχόμενο ο Μασκ να είναι ο ισχυρότερος ιδιώτης εκτός κρατικών δομών στην ιστορία», εκτιμά στο Yahoo Finance, ο Γκαουτάμ Μουκούντα, ερευνητής στη Σχολή Κένεντι του Χάρβαρντ και διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας συμβούλων Two Rivers Group. Ο Μασκ «διαθέτει πόρους πολύ μεγαλύτερους από εκείνους σχεδόν όλων των κυβερνήσεων του πλανήτη, με ελάχιστες εξαιρέσεις».

Η επιρροή αυτή αναδείχθηκε με ιδιαίτερη σαφήνεια αυτόν τον μήνα, όταν οι περιορισμοί στις υπηρεσίες δορυφορικών επικοινωνιών της SpaceX, για τους οποίους υπήρξαν εκτεταμένα δημοσιεύματα, προκάλεσαν προβλήματα στις στρατιωτικές επιχειρήσεις της Ουκρανίας. Το περιστατικό αποκάλυψε πόσο εξαρτημένες είχαν καταστεί οι επιχειρησιακές δυνατότητες ενός κυρίαρχου κράτους από υποδομές που παρέχει μια ιδιωτική εταιρεία.

Από την έναρξη του πολέμου, η Ρωσία στοχοποιεί άμεσα αμάχους με πυραυλικές επιθέσεις και πλήγματα με drones. Χιλιάδες άνθρωποι έχουν σκοτωθεί και τραυματιστεί. Μόλις αυτή την εβδομάδα, επίθεση ρωσικού drone σε κεντρικό πάρκο της πόλης Νόβα Βοντολάχα σκότωσε δύο γυναίκες και τέσσερα παιδιά. Μεταξύ των νεκρών ήταν η Ίνα Μαριούχνα, μια 28χρονη δασκάλα, και η μόλις ενός έτους κόρη της, Ανχελίνα, η οποία παρέμενε δεμένη στο καρότσι της την ώρα που έπεφταν οι βόμβες.

Οι ενέργειες του Μασκ δυσκολεύουν την Ουκρανία να αναχαιτίσει αυτές τις επιθέσεις και αυξάνουν τις πιθανότητες μιας ρωσικής νίκης επί της γειτονικής της χώρας. Ποτέ άλλοτε στην ανθρώπινη ιστορία ένας μεμονωμένος άνθρωπος, χωρίς άμεση συμμετοχή στις μάχες, δεν έχει ασκήσει τόσο μεγάλη επιρροή στην εξέλιξη μιας μείζονος στρατιωτικής σύγκρουσης.

Γιατί το κάνει; Στο παρελθόν έχει εκφράσει την ανησυχία ότι το δορυφορικό δίκτυο θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί σε επιθετικές επιχειρήσεις που ενδεχομένως θα οδηγούσαν σε κλιμάκωση της σύγκρουσης έως και σε πυρηνικό πόλεμο. Αυτό, όμως, δεν εξηγεί γιατί τώρα δυσχεραίνει την προσπάθεια της Ουκρανίας να υπερασπιστεί τον εαυτό της.

Η απλούστερη εξήγηση είναι ότι ο πλουσιότερος άνθρωπος στον κόσμο ενεργεί σε συντονισμό με τον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ. Τις τελευταίες δύο εβδομάδες, ο Μασκ έχει συνταχθεί με τον Τραμπ στις δημόσιες επιθέσεις κατά του Ουκρανού προέδρου Βολοντίμιρ Ζελένσκι, επιρρίπτοντάς του την ευθύνη για τη συνέχιση του πολέμου.

Οι εκδοχές για το ποιος διέταξε τους περιορισμούς στην Ουκρανία είναι αντικρουόμενες. Οι παρεμβάσεις επηρέασαν τα drones στο πεδίο της μάχης, προκαλώντας για αρκετές ώρες μειωμένες ταχύτητες και προβλήματα επικοινωνίας στην πρώτη γραμμή του πολέμου με τη Ρωσία. Ο Μασκ υποστηρίζει ότι ο Λευκός Οίκος ελέγχει την πρόσβαση της Ουκρανίας στο Starshield, τη στρατιωτικών προδιαγραφών έκδοση του Starlink που χρηματοδοτείται από το Πεντάγωνο. Ωστόσο, αξιωματούχοι της κυβέρνησης Τραμπ έχουν δηλώσει ότι δεν συμμετείχαν στη συγκεκριμένη απόφαση.

Ο Τραμπ κατηγορεί ολοένα περισσότερο τον Ζελένσκι και την Ουκρανία για την άνοδο των διεθνών τιμών ενέργειας, υποστηρίζοντας ότι αυτή οφείλεται στις επιθέσεις του Κιέβου σε ρωσικά διυλιστήρια ντίζελ. Στην πραγματικότητα, οι τιμές της βενζίνης έχουν αυξηθεί εξαιτίας του πολέμου στο Ιράν, τον οποίο ξεκίνησε ο ίδιος ο Τραμπ.

Ο Αμερικανός πρόεδρος επιδιώκει επίσης απεγνωσμένα μια ειρηνευτική συμφωνία με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν και εντείνει τις πιέσεις στον Ζελένσκι να υποκύψει στις ρωσικές απαιτήσεις. Η παρεμπόδιση της δυνατότητας της Ουκρανίας να αναχαιτίζει επιθέσεις με drones και πυραύλους συνάδει με αυτή τη στρατηγική.

Ο Τραμπ πιστεύει, για κάποιον λόγο, ότι μια ειρηνευτική συμφωνία ή ο τερματισμός των ουκρανικών επιθέσεων στις ενεργειακές υποδομές της Ρωσίας θα σώσει τους Ρεπουμπλικανούς στις ενδιάμεσες εκλογές.

Ωστόσο, αντίστοιχη εμμονή με τις ενδιάμεσες εκλογές επιδεικνύει και ο Μασκ, ο οποίος έχει ήδη δαπανήσει περισσότερα από 250 εκατ. δολάρια για τη στήριξη υποψηφίων του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος φέτος,  ποσό που επισκιάζει τα 200 εκατ. δολάρια που διέθεσε το 2024.

Η πιο εντυπωσιακή παρέμβασή του αφορά την προεκλογική κούρσα για τη Γερουσία στο Τέξας. Ο Μασκ, ο οποίος κατοικεί στην πολιτεία, έχει χρηματοδοτήσει τον Ρεπουμπλικανό υποψήφιο Κεν Πάξτον με 150 εκατ. δολάρια. Αυτή η χρηματοδοτική ένεση έχει επιτρέψει στον γενικό εισαγγελέα της πολιτείας να παραμείνει ανταγωνιστικός στην εκλογική αναμέτρηση, δίνοντας παράλληλα στους Ρεπουμπλικανούς μεγαλύτερη ευχέρεια να διαθέσουν χρήματα σε εκλογικές μάχες εκτός Τέξας.

Είναι σκανδαλώδες ένας και μόνο Αμερικανός πολίτης να μπορεί να ασκεί τόσο μεγάλη επιρροή σε μια εκλογική αναμέτρηση. Μπορούμε να «ευχαριστήσουμε» το Ανώτατο Δικαστήριο για τη χαλάρωση των κανόνων χρηματοδότησης των προεκλογικών εκστρατειών, η οποία επέτρεψε τέτοιες υπερβολές. Ωστόσο, οι αλόγιστες δαπάνες του Μασκ καταδεικνύουν για ακόμη μία φορά τη δυσανάλογα μεγάλη επιρροή του. Και πλέον, πέρα από τις δωρεές εκατομμυρίων, οι προσπάθειές του να ενισχύσει τους Ρεπουμπλικανούς περιλαμβάνουν και την άμεση παρέμβαση σε μια σύγκρουση στο εξωτερικό.

Τα παραπάνω γεγονότα αναδεικνύουν την ολοένα πιο κρίσιμη διαφορά ανάμεσα στην πρόσβαση των επιχειρήσεων στις κυβερνήσεις και στην εξάρτηση των κυβερνήσεων από τον ιδιωτικό τομέα, ιδιαίτερα δεδομένου του μοναδικού βαθμού ελέγχου που ασκεί ο Μασκ στους πυραύλους και στις δορυφορικές επικοινωνίες.

Starlink: Ο μοχλός ανάπτυξης της SpaceX και το αντίβαρο στην αμφιλεγόμενη εικόνα του Μασκ

Η SpaceX είναι πλέον υπεύθυνη για περίπου το 90% της συνολικής μάζας που αποστέλλεται από τη Γη σε τροχιά, όπως δήλωσε ο Μασκ στην πρόσφατη τηλεδιάσκεψη παρουσίασης των οικονομικών αποτελεσμάτων της εταιρείας. Το Πεντάγωνο είναι ο μεγαλύτερος πελάτης του Starshield, ενώ χώρες όπως οι Φιλιππίνες, η Αργεντινή και η Ινδονησία χρησιμοποιούν το Starlink για τις εθνικές τους επικοινωνίες, συμπεριλαμβανομένων των υπηρεσιών έκτακτης ανάγκης.

Η επιστροφή του Έλον Μασκ σε επίπεδα περιουσίας άνω του 1 τρισ. δολαρίων, αναδεικνύει τόσο την ισχύ της επιχειρηματικής του αυτοκρατορίας όσο και τη σημασία της Starlink για τη δημόσια εικόνα του. Παρότι είναι περισσότερο γνωστός για την Tesla και τη SpaceX, η υπηρεσία δορυφορικού διαδικτύου προσφέρει ένα απτό παράδειγμα του τρόπου με τον οποίο οι τεχνολογίες του επηρεάζουν την καθημερινότητα.

Σε μια περίοδο κατά την οποία οι πολιτικές τοποθετήσεις, το διοικητικό του ύφος και οι δημόσιες αντιπαραθέσεις προκαλούν έντονες αντιδράσεις, η χρησιμότητα των προϊόντων του λειτουργεί ως σημαντικό στήριγμα της φήμης του.

Η Starlink, την οποία διαχειρίζεται η SpaceX, αξιοποιεί ένα εκτεταμένο δίκτυο δορυφόρων χαμηλής γήινης τροχιάς για να παρέχει πρόσβαση στο διαδίκτυο σε περιοχές όπου οι συμβατικές υποδομές είναι ανεπαρκείς, ακριβές ή ανύπαρκτες. Εξυπηρετεί νοικοκυριά, επιχειρήσεις, απομακρυσμένες κοινότητες και οργανισμούς που δραστηριοποιούνται σε δύσκολες συνθήκες. Η δυνατότητα αξιόπιστης σύνδεσης αποκτά ιδιαίτερη οικονομική και κοινωνική αξία σε αναπτυσσόμενες αγορές, διευκολύνοντας την εκπαίδευση, το εμπόριο, την επικοινωνία και την πρόσβαση στην πληροφόρηση. Έτσι, συνδέει τις τεχνολογικές φιλοδοξίες του Μασκ με συγκεκριμένες ανάγκες και οφέλη για τους χρήστες.

Παράλληλα, η Starlink αποτελεί βασικό πυλώνα ανάπτυξης της SpaceX, η οποία αποκτά ολοένα μεγαλύτερη βαρύτητα στη συνολική περιουσία του Μασκ. Ωστόσο, οι υψηλές αποτιμήσεις δεν αποτελούν εγγύηση επιχειρηματικής επιτυχίας: οι συνθήκες της αγοράς μεταβάλλονται, ενώ τα φιλόδοξα τεχνολογικά εγχειρήματα αντιμετωπίζουν λειτουργικές και ρυθμιστικές προκλήσεις.

Επιπλέον, μεγάλο μέρος της περιουσίας του συνδέεται με εταιρικές συμμετοχές και αποτιμήσεις μη εισηγμένων επιχειρήσεων και δεν αντιστοιχεί σε άμεσα διαθέσιμα μετρητά. Η μακροπρόθεσμη σημασία της Starlink, επομένως, έγκειται τόσο στη συμβολή της στον πλούτο του όσο και στην προσφορά μιας τεχνολογίας της οποίας τη χρησιμότητα οι πολίτες μπορούν να βιώσουν άμεσα.

Βεβαίως, ο Μασκ απέχει πολύ από το να είναι ο μοναδικός επικεφαλής επιχείρησης που έχει αποκτήσει σημαντική πολιτική ισχύ.

Οι διευθύνοντες σύμβουλοι ορισμένων από τις μεγαλύτερες τράπεζες παγκοσμίως, όπως ο Τζέιμι Ντάιμον της JPMorgan Chase και ο Ντέιβιντ Σόλομον της Goldman Sachs, έχουν επανειλημμένα συνομιλήσει με τον Αμερικανό πρόεδρο ή πραγματοποιήσει κοινές δημόσιες εμφανίσεις μαζί του. Ενεργειακοί κολοσσοί, όπως η ExxonMobil υπό τον Ντάρεν Γουντς και η Chevron υπό τον Μάικ Γουίρθ, έχουν συνάψει συμφωνίες με χώρες που έχουν πληγεί από πολέμους, όπως η Λιβύη και το Ιράκ, αναζητώντας μεγάλα κοιτάσματα ορυκτών καυσίμων με χαμηλό κόστος εκμετάλλευσης.

Ίσως η πιο χαρακτηριστική εξέλιξη της τελευταίας χρονιάς είναι η ολοένα συχνότερη παρουσία των κορυφαίων στελεχών της Silicon Valley στην Ουάσιγκτον. Συμμετέχουν σε δείπνα και συνόδους στον Λευκό Οίκο και ασκούν πιέσεις στο Κογκρέσο για τη νομοθεσία που αφορά την τεχνητή νοημοσύνη. Όταν ο Τραμπ υποδέχθηκε τον Κινέζο πρόεδρο Σι Τζινπίνγκ στον Λευκό Οίκο στα τέλη Σεπτεμβρίου, παρόντες, μαζί με τον Μασκ, ήταν ο διευθύνων σύμβουλος της Nvidia, Τζένσεν Χουάνγκ, ο Σαμ Άλτμαν της OpenAI, ο διευθύνων σύμβουλος της Microsoft, Σάτια Ναντέλα, και ο διευθύνων σύμβουλος της Amazon, Τζεφ Μπέζος.

Ωστόσο, η κυριαρχία του Μασκ σε αρκετούς κλάδους κρίσιμους για την εθνική ασφάλεια, μεταξύ άλλων στις διαστημικές επικοινωνίες, την πυραυλική τεχνολογία και την προηγμένη ρομποτική,  τον έχει τοποθετήσει σε μια ξεχωριστή κατηγορία γεωπολιτικής ισχύος που απορρέει από την επιχειρηματική δραστηριότητα.

Ευρύτερα, οι επιπτώσεις της υπόθεσης Starlink στην Ουκρανία αναδεικνύουν έναν μετασχηματισμό που βρίσκεται σε εξέλιξη στην παγκόσμια οικονομία: τεχνολογίες οι οποίες κάποτε ελέγχονταν, αναπτύσσονταν ή λειτουργούσαν κυρίως από κυβερνήσεις συγκεντρώνονται ολοένα περισσότερο στα χέρια ενός μικρού αριθμού επιχειρήσεων, προσδίδοντας στα στελέχη τους σημαντική επιρροή στις διεθνείς υποθέσεις.

Η αμερικανική κυβέρνηση διαθέτει την ικανότητα να υλοποιεί μεγάλα στρατηγικά έργα, όπως η ανάπτυξη της ατομικής βόμβας μέσω του Σχεδίου Μανχάταν τη δεκαετία του 1940 ή η πρώτη προσελήνωση το 1969. Ωστόσο, το κράτος έχει επιλέξει να αναθέσει μεγάλο μέρος αυτών των δραστηριοτήτων σε ιδιωτικές επιχειρήσεις, οι οποίες έχουν αποκτήσει τεράστια ισχύ, δημιουργώντας παράλληλα ισχυρές σχέσεις εξάρτησης, δήλωσε στο Yahoo Finance ο Άνταμ Σίγκαλ, κάτοχος της έδρας Ira A. Lipman για τις Αναδυόμενες Τεχνολογίες και την Εθνική Ασφάλεια στο Συμβούλιο Εξωτερικών Σχέσεων.

«Πιθανότατα υπάρχουν ορισμένοι τομείς εθνικής ασφάλειας στους οποίους θέλουμε να διασφαλίσουμε ότι η NASA διατηρεί αυτές τις δυνατότητες, αλλά πιστεύω ότι το εύρος τους θα είναι αρκετά περιορισμένο», ανέφερε ο Σίγκαλ.

Και πρόσθεσε: «Η εξάρτηση του Πενταγώνου και, ευρύτερα, της κυβέρνησης από την τεχνολογία της αγοράς, επειδή αυτή θα είναι η πιο προηγμένη, αποτελεί μια εξέλιξη που θα είναι πολύ δύσκολο να αναστραφεί».

Η αυξανόμενη ισχύς του Μασκ, η οποία αγγίζει πλέον πεδία κρατικής αρμοδιότητας, συμπίπτει με την ολοένα πιο εμφανή επίδραση της γεωπολιτικής στις αγορές. Η επιρροή αυτή εκτείνεται από τις τιμές του πετρελαίου και τις αποδόσεις των κρατικών ομολόγων διεθνώς έως την πορεία των μετοχών των τεχνολογικών κολοσσών.

Ο πόλεμος στο Ιράν έχει διαταράξει τις παγκόσμιες ενεργειακές ροές και έχει ενισχύσει τον πληθωρισμό στις ανεπτυγμένες οικονομίες. Οι διαδηλώσεις στη Γαλλία έχουν πιέσει τις τιμές των ομολόγων σε ολόκληρη την ευρωζώνη, ενώ η εξάρτηση της Nvidia από τα τσιπ της Taiwan Semiconductor Manufacturing έχει επαναφέρει στο προσκήνιο τις ολοένα πιο τεταμένες σχέσεις μεταξύ Πεκίνου και Ταϊπέι.

Ο πόλεμος Ουκρανίας – Ρωσίας, στον οποίο ο Μασκ έχει βρεθεί περισσότερο στο επίκεντρο, έχει συμβάλει άμεσα στην κρίση των τιμών του ντίζελ που αντιμετωπίζουν οι ΗΠΑ. Τα προβλήματα στη χρήση του Starshield από τον ουκρανικό στρατό εμφανίζονται ενώ ο Λευκός Οίκος έχει προσφέρει στο Κρεμλίνο κίνητρα και παραχωρήσεις. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται η άδεια πώλησης ρωσικών ενεργειακών προϊόντων στην ελεύθερη αγορά, σε μια μεταστροφή έπειτα από χρόνια αμερικανικών κυρώσεων κατά της Μόσχας.

Για τους επενδυτές της SpaceX και της Tesla, η γεωπολιτική, και η επιρροή του Μασκ σε ορισμένες από τις κρισιμότερες παγκόσμιες εξελίξεις, αποτελεί ολοένα σημαντικότερο μέρος της επενδυτικής εικόνας γύρω από τον επιχειρηματία. Ορισμένες φορές, μάλιστα, επισκιάζει τα παραδοσιακά χρηματοοικονομικά μεγέθη με τα οποία αξιολογείται η απόδοση ενός επικεφαλής επιχείρησης.

Σύμφωνα με πληροφορίες, ομάδες στελεχών εντός της SpaceX και της Tesla επιδιώκουν ένα ιδιαίτερα πιεστικό χρονοδιάγραμμα για τη συγχώνευση των δύο εταιρειών πριν από τις προεδρικές εκλογές του 2028, όσο στον Λευκό Οίκο παραμένουν πρόσωπα που διάκεινται φιλικά απέναντί τους. Ο Δημοκρατικός γερουσιαστής της Αριζόνα, Ρούμπεν Γκαγιέγο, δήλωσε την Πέμπτη ότι το Κογκρέσο θα πρέπει να κλητεύσει τον Έλον Μασκ, τη Starlink/SpaceX και το υπουργείο Άμυνας σχετικά με τις παρεμβάσεις στην Ουκρανία.

Ο Μασκ απάντησε δημοσίως την Τετάρτη στα δημοσιεύματα για το ενδεχόμενο έρευνας.

«Όποιος ζει με το σπαθί, πεθαίνει από το σπαθί», έγραψε στο X. «Όσοι επιλέγουν να τα βάλουν μαζί μου πρέπει να καταλάβουν ότι θα ανακαλύψω ποιοι κινούν πραγματικά τα νήματα και θα στραφώ εναντίον τους, όχι μόνο εναντίον των μαριονετών τους».

Διαβάστε επίσης

Επιτροπή Ανταγωνισμού: «Πράσινο φως» στην εξαγορά του ομίλου Paralos από τη Circet Europe

Ρωσία: Αμετάβλητα στο 14% τα επιτόκια για δεύτερη φορά

Μαρκ Ζούκερμπεργκ: Συγκρούστηκε με το ΔΣ της Meta για να αυξηθούν οι αποδοχές του και να γλυτώσει φόρο