Σε τέσσερις άξονες θα κινηθούν τα μέτρα για την αντιμετώπιση του αυξημένου ενεργειακού κόστους από την κρίση στη Μέση Ανατολή, τα οποία θα ανακοινώσει η Κομισιόν την επόμενη Τετάρτη προκειμένου να συζητηθούν στο άτυπο Συμβούλιο Κορυφής που θα πραγματοποιηθεί στις 23 και 24 Απριλίου στη Λευκωσία.

Όπως ανέφερε η Πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα Φον Ντε Λάιεν, η ενεργειακή κρίση που αντιμετωπίζει η Ευρώπη ανέδειξε με τον πιο έντονο τρόπο τις αδυναμίες του ενεργειακού της μοντέλου και την εξάρτησή της από τα ορυκτά καύσιμα, καθώς μέσα σε μόλις 44 ημέρες το κόστος εισαγωγών αυξήθηκε κατά πάνω από 22 δισεκατομμύρια ευρώ χωρίς καμία επιπλέον ποσότητα ενέργειας.

1

Οι άξονες πολιτικής που θα προτείνει την επόμενη Τετάρτη μεταξύ άλλων είναι χαλάρωση του πλαισίου κρατικών ενισχύσεων,  οι συντονισμένες αγορές φυσικού αερίου και η πλήρωση   των αποθηκών φυσικού αερίου,  στοχευμένα μέτρα μείωσης ενεργειακού κόστους με έμφαση στους ευάλωτους και  μείωση κατανάλωσης. Ταυτόχρονα θα δοθούν και κατευθύνσεις για διαρθρωτικά μέτρα, με στόχο την αντιμετώπιση όλων των συστατικών του κόστους ενέργειας στο λογαριασμό, τους φόρους και εισφορές, τα δικαιώματα εκπομπών και τα ρυθμιστικά κόστη.

Ως προς τις συντονισμένες αγορές φυσικού αερίου και το γέμισμα των αποθηκών, δίνεται έμφαση στην ανάγκη ισχυρού ευρωπαϊκού συντονισμού, αξιοποιώντας την εμπειρία από προηγούμενες κρίσεις, ώστε τα κράτη-μέλη να μην λειτουργούν ανταγωνιστικά μεταξύ τους στις διεθνείς αγορές ενέργειας· προβλέπεται κοινός προγραμματισμός για την πλήρωση των αποθεμάτων φυσικού αερίου, ώστε να μην προσέρχονται ταυτόχρονα στην αγορά αυξάνοντας τις τιμές, καθώς και συντονισμένη απελευθέρωση αποθεμάτων πετρελαίου για μέγιστο αποτέλεσμα, ενώ ταυτόχρονα διασφαλίζεται ότι τα εθνικά μέτρα έκτακτης ανάγκης δεν θα υπονομεύουν τη λειτουργία της ενιαίας αγοράς. Σημειώνεται ότι η Πλατφόρμα Ενέργειας της ΕΕ έχει ήδη λειτουργήσει και βοήθησε να συγκεντρωθούν 90 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα αγορών φυσικού αερίου για εμάς στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Έχει συνδέσει αγοραστές με προμηθευτές – με 77 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα να έχουν αντιστοιχιστεί – μεταξύ αγοραστών και προμηθευτών.  Στα  σχέδια της Κομισιόν είναι να συντονίσει επίσης τις απελευθερώσεις αποθεμάτων πετρελαίου, για να επιτευχθεί το μεγαλύτερο δυνατό αποτέλεσμα και να διασφαλιστεί ότι τα έκτακτα μέτρα των κρατών μελών δεν θα επηρεάσουν την Ενιαία Αγορά.

Αναφορικά με τα στοχευμένα μέτρα μείωσης κόστους, η Κομισιόν δίνει σαφείς κατευθύνσεις ότι αυτά πρέπει να επικεντρώνονται σε ευάλωτα νοικοκυριά και επιχειρήσεις, να εφαρμόζονται άμεσα χωρίς καθυστερήσεις και να έχουν περιορισμένη χρονική διάρκεια, ενώ παράλληλα θα παρουσιαστούν βέλτιστες πρακτικές για τον σχεδιασμό αποτελεσματικών σχημάτων εισοδηματικής στήριξης, ώστε η παρέμβαση να είναι αποτελεσματική χωρίς να δημιουργεί μακροπρόθεσμες επιβαρύνσεις για τα δημόσια οικονομικά. Και ήδη αυτή την εβδομάδα, γίνονται διαβουλεύσεις με τα κράτη μέλη για πιο ευέλικτους κανόνες κρατικών ενισχύσεων  για να έχουν τα κράτη μέλη περισσότερο χώρο για προσωρινή στήριξη κρατικών ενισχύσεων στους πιο εκτεθειμένους τομείς. Στόχος είναι το προσωρινό πλαίσιο κρατικών ενισχύσεων να υιοθετηθεί ακόμη και αυτόν τον μήνα, ώστε ήδη από τον Απρίλιο, να τεθεί σε ισχύ το νέο προσωρινό πλαίσιο για κρατικές ενισχύσεις.

Η Κομισιόν επιδιώκει να δώσει στα κράτη-μέλη μεγαλύτερη ευελιξία ώστε να στηρίξουν προσωρινά τους πιο εκτεθειμένους τομείς της οικονομίας,  με στόχο οι ενισχύσεις να μπορούν να εφαρμοστούν άμεσα, να έχουν προσωρινό χαρακτήρα και να αποσύρονται έγκαιρα, αποφεύγοντας μόνιμες στρεβλώσεις στην αγορά.

Τέλος, ως προς τη μείωση της κατανάλωσης, επισημαίνεται ότι η φθηνότερη ενέργεια είναι εκείνη που δεν καταναλώνεται, γι’ αυτό και προωθούνται πολιτικές εξοικονόμησης με πλήρη σεβασμό στις επιλογές των καταναλωτών, όπως η ενεργειακή αναβάθμιση κτιρίων και ο εκσυγχρονισμός εξοπλισμού στη βιομηχανία, με στόχο τη διαρκή μείωση της ζήτησης, τον περιορισμό της εξάρτησης από εισαγόμενα καύσιμα και τη συνολική ενίσχυση της ανθεκτικότητας του ευρωπαϊκού ενεργειακού συστήματος. “Μπορούν να γίνουν περισσότερα για να μειωθεί η ζήτηση”, τονίζεται.

Διαρθρωτικά μέτρα: Νομοθετικές προτάσεις το Μάιο για μείωση φόρων και εισφορών

Στο πακέτο των προτάσεων της Κομισιόν, περιλαμβάνονται και διαρθρωτικά μέτρα για πιο μόνιμες αλλαγές, με έμφαση και στα τέσσερα συστατικά κόστους του λογαριασμού ενέργειας. Το μεγαλύτερο μέρος είναι φυσικά η ίδια η πηγή ενέργειας και ακολουθούν οι χρεώσεις δικτύων, οι φόροι και οι επιβαρύνσεις. Το μικρότερο μέρος είναι το ETS αλλά και γι αυτό η Κομισιόν έχει ήδη προτείνει αλλαγές στο Αποθεματικό Σταθερότητας της Αγοράς. Σταματά  την ακύρωση δικαιωμάτων και ενισχύει την ισχύ του Αποθεματικού. Έτσι, ενισχύει τη σταθερότητα και την προβλεψιμότητα των τιμών ETS χωρίς να χάνεται το σημαντικό σήμα τιμής. Και θα  παρουσιάσει  την πλήρη αναθεώρηση του συστήματος ETS τον Ιούλιο.

Υπάρχουν δύο άλλα συστατικά κόστους: οι φόροι ηλεκτρικής ενέργειας και οι χρεώσεις δικτύων, για τη μείωση των οποίων η Κομισιόν θα παρουσιάσει νομοθετικές προτάσεις τον Μάιο.

Για τη μείωση της τιμής της ενέργειας η στρατηγική της Κομισιόν είναι η απανθρακοποίηση η σημασία της οποίας αυξάνεται κάθε μέρα. Και ο στόχος  είναι να αυξηθεί  η εγχώρια, προσιτή, αξιόπιστη ενέργεια. Ο μόνος διαρκής τρόπος εξόδου από την εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα είναι να μετατοπιστεί η  παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας σε ανανεώσιμες πηγές και πυρηνική ενέργεια, και να προχωρήσει ο εξηλεκτρισμός της οικονομίας όσο το δυνατόν πιο γρήγορα.

Διάσκεψη επενδύσεων για επιτάχυνση χρηματοδοτήσεων υποδομών για ΑΠΕ

Η προώθηση των καθαρών πηγών ενέργειας αποτελούν προτεραιότητα αλλά τονίζεται η ανάγκη για  καλύτερη ενσωμάτωση στο ενεργειακό σύστημα. Αυτή τη στιγμή, τεράστιοι όγκοι καθαρής ενέργειας παραμένουν αχρησιμοποίητοι ή ακόμη και σπαταλούνται και για αυτό απαιτείται  αποθήκευση και ευελιξία, και επιτάχυνση των συνδέσεων δικτύου. Το πακέτο Δικτύων που παρουσιάστηκε τον Δεκέμβριο θα πρέπει να συμφωνηθεί με τους συννομοθέτες στο τέλος αυτού του έτους, αλλά λόγω  επείγοντος η Κομισιόν παροτρύνει τους συννομοθέτες ώστε να εγκριθεί το σημαντικό αυτό μέχρι το τέλος του καλοκαιριού.

Τονίζεται η ανάγκη για επιτάχυνση του εξηλεκτρισμού της οικονομίας για να γίνει  η Ευρώπη πιο ανεξάρτητη. Η Κομισιόν θα παρουσιάσει τη στρατηγική εξηλεκτρισμού πριν από το καλοκαίρι που θα στοχεύσει στην αφαίρεση κανονιστικών εμποδίων  για να κινητοποιήσει επενδύσεις.

Σχετικά με τις επενδύσεις η Κομισιόν θα ενθαρρύνει  τα κράτη μέλη να κάνουν καλύτερη χρήση της χρηματοδότησης της ΕΕ  για να κάνουν επενδύσεις σε δίκτυα, αποθήκευση και μπαταρίες.  Καθώς χρειάζεται και περισσότερο ιδιωτικό κεφάλαιο, η Κομισιόν θα συγκαλέσει μια Διάσκεψη Επενδύσεων για να κινητοποιήσει ιδιωτικές επενδύσεις σε αυτούς τους τομείς.