Φυσικό αέριο: Γιατί η Ολλανδία ζητάει αλλαγή στους ευρωπαϊκούς κανόνες αποθήκευσης

Κατά της Ευρωπαϊκής Ένωσης στρέφεται η Ολλανδία, ζητώντας να καταργηθούν οι υποχρεωτικοί στόχοι πλήρωσης των αποθηκών φυσικού αερίου, υποστηρίζοντας παράλληλα ότι το ισχύον σύστημα μεταφέρει στις κυβερνήσεις ένα κόστος που θα έπρεπε να αναλαμβάνει η αγορά.

Σύμφωνα με το Bloomberg, η χώρα δαπάνησε σχεδόν 1 δισ. ευρώ φέτος για την αναπλήρωση των αποθεμάτων της, καθώς οι ευρωπαϊκοί κανόνες την υποχρεώνουν να διατηρεί υψηλά επίπεδα αποθήκευσης, παρά το γεγονός ότι η εγχώρια κατανάλωση φυσικού αερίου έχει μειωθεί σημαντικά.

Η Ολλανδία υποστηρίζει ότι το σημερινό πλαίσιο δημιουργεί στρεβλώσεις, καθώς οι υποχρεώσεις των κρατών-μελών βασίζονται κυρίως στη χωρητικότητα των αποθηκών και όχι στις πραγματικές ανάγκες κατανάλωσης.

Σημειώνεται ότι οι κανόνες της ΕΕ προβλέπουν ότι τα κράτη πρέπει να γεμίζουν τις εγκαταστάσεις αποθήκευσης πριν από τον χειμώνα σε συγκεκριμένα επίπεδα.

Εντούτοις, η Ολλανδία διαθέτει ένα ιδιαίτερα μεγάλο δίκτυο αποθηκών σε σχέση με τη σημερινή της ζήτηση, γεγονός που την επιβαρύνει με δυσανάλογες υποχρεώσεις.

Σύμφωνα με την υπουργό Κλίματος Stientje van Veldhoven, η εξασφάλιση επαρκών αποθεμάτων για τον χειμώνα θα πρέπει να αποτελεί περισσότερο ευθύνη των εταιρειών και των προμηθευτών και όχι αποκλειστικά των κρατών.

Η κατάσταση είναι ακόμη πιο σοβαρή στην Ολλανδία, όπου οι αποθήκες βρίσκονται λίγο πάνω από το 56% της χωρητικότητάς τους.

Η κυβέρνηση της χώρας έχει ήδη μειώσει τον εθνικό στόχο αποθήκευσης, σε μια προσπάθεια να περιορίσει την ανοδική πίεση στις τιμές χονδρικής, μετά και από σχετική έκκληση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής λόγω της συνεχιζόμενης έντασης στη Μέση Ανατολή.

Οι δυσκολίες στην Ευρώπη

Οι εγκαταστάσεις αποθήκευσης φυσικού αερίου στην Ευρώπη είναι σήμερα γεμάτες κατά περίπου 70%, ποσοστό χαμηλότερο από τον εποχικό μέσο όρο του 86%.

Σύμφωνα με το Bloomberg, η φετινή περίοδος πλήρωσης αποθηκών ήταν ιδιαίτερα δύσκολη για ολόκληρη την Ευρώπη, καθώς η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή προκάλεσε σημαντική άνοδο στις βραχυπρόθεσμες τιμές φυσικού αερίου σε σχέση με τα χειμερινά συμβόλαια.

Η εξέλιξη αυτή κατέστησε την αγορά και αποθήκευση αερίου κατά τους θερινούς μήνες λιγότερο συμφέρουσα οικονομικά, καθώς οι εταιρείες αντιμετώπισαν αυξημένο κόστος για να προχωρήσουν σε αποθέματα ενόψει της χειμερινής περιόδου.

Υπενθυμίζεται ότι τα ευρωπαϊκά συμβόλαια φυσικού αερίου έχουν υπερδιπλασιαστεί από την έναρξη του πολέμου, φτάνοντας στις αρχές του μήνα στα υψηλότερα επίπεδα από τα τέλη του 2022.

Νέο μοντέλο στην Ολλανδία

Ως αποτέλεσμα, η ολλανδική κυβέρνηση χρειάστηκε να παρέμβει οικονομικά για να διασφαλίσει ότι θα επιτευχθούν οι ευρωπαϊκές απαιτήσεις.

Μόνο για τη φετινή περίοδο πλήρωσης, η χώρα δεσμεύτηκε να διαθέσει σχεδόν 1 δισ. ευρώ σε επιδοτήσεις.

Ωστόσο, προτείνει ένα διαφορετικό μοντέλο, όπου μεγαλύτερο μέρος της ευθύνης θα μεταφερθεί στις εταιρείες ενέργειας.

Μία από τις επιλογές που εξετάζονται είναι οι προμηθευτές που εξυπηρετούν προστατευόμενους καταναλωτές, όπως τα νοικοκυριά, να υποχρεούνται να διατηρούν μέρος των αναγκαίων αποθεμάτων στις αποθήκες.

Η χώρα επισημαίνει επίσης ότι το σημερινό σύστημα δεν λαμβάνει υπόψη τον ρόλο της ως ευρωπαϊκού ενεργειακού κόμβου. Οι ολλανδικές αποθήκες συμβάλλουν στην ασφάλεια εφοδιασμού γειτονικών χωρών, χωρίς όμως το κόστος πλήρωσής τους να μπορεί να μετακυλιστεί σε άλλα κράτη-μέλη.

Μεγαλύτερο στρατηγικό απόθεμα

Παράλληλα με την αλλαγή των ευρωπαϊκών κανόνων, η Ολλανδία εξετάζει τη δημιουργία ενός πολύ μεγαλύτερου στρατηγικού αποθέματος φυσικού αερίου για περιπτώσεις σοβαρών διαταραχών στην προσφορά.

Σήμερα η χώρα διαθέτει εθνικά αποθέματα περίπου 5 τεραβάτ (TWh), όμως εξετάζει σενάρια αύξησης του αποθέματος έως και τις 72 TWh.

Το στρατηγικό αυτό απόθεμα θα χρησιμοποιείται αποκλειστικά σε περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης και όχι για την παρέμβαση στις τιμές της αγοράς, αντίστοιχα με το μοντέλο που εφαρμόζεται στα στρατηγικά αποθέματα πετρελαίου.

Παρά τη χαμηλή κατανάλωση, η Ολλανδία παραμένει ένας από τους σημαντικότερους ευρωπαϊκούς κόμβους εμπορίας φυσικού αερίου και φιλοξενεί την τιμή αναφοράς της περιφερειακής αγοράς.

Διαβάστε επίσης: 

Γιάννης Στουρνάρας: Η ακρίβεια συνδέεται με τις τιμές σε σχέση με το εισόδημα

ΕΥΑΘ: Άλμα εσόδων 14,5% το α’ εξάμηνο – Στα 8,1 εκατ. ευρώ τα EBITDA

ΕΚΤ: Επιταχύνεται η κούρσα για τη διαδοχή της Λαγκάρντ μετά την πρόωρη αποχώρηση Σνάμπελ