Για μια ενεργειακή κρίση διαρκείας προετοιμάζεται η Ευρωπαϊκή Ένωση, αφού το Ιράν έπληξε ένα ζωτικής σημασίας εργοστάσιο φυσικού αερίου στο Κατάρ, αυξάνοντας τον κίνδυνο μιας πολυετούς έλλειψης εφοδιασμού, αναφέρει χαρακτηριστικά το Bloomberg. 

Κατά τη διάρκεια πρόσφατης συνόδου κορυφής στις Βρυξέλλες, οι ηγέτες της ΕΕ εξέφρασαν την ανησυχία τους για την επιδεινούμενη οικονομική κατάσταση και ζήτησαν «μορατόριουμ» στις επιθέσεις εναντίον ενεργειακών εγκαταστάσεων στον πόλεμο των ΗΠΑ και του Ισραήλ με το Ιράν.

1

Η πρωθυπουργός της Ιταλίας Τζόρτζια Μελόνι προειδοποίησε ότι η ενεργειακή κατάσταση είναι σοβαρή.

Εάν αυτές οι ενεργειακές επιθέσεις δεν σταματήσουν, «ο παγκόσμιος αντίκτυπος θα ήταν ή θα μπορούσε να είναι σοβαρός», δήλωσε ο πρωθυπουργός της Ολλανδίας Ρομπ Γέτεν.

Δικαιολογημένοι οι φόβοι

Οι ανησυχίες έχουν βάση, καθώς οι τιμές του φυσικού αερίου εκτοξεύτηκαν σε επίπεδα που δεν είχαν παρατηρηθεί τα τελευταία τρία χρόνια.

Σύμφωνα με υπολογισμούς της ΕΚΤ, μια παρατεταμένη διακοπή θα ωθήσει τον πληθωρισμό της Ευρωζώνης στο 6,3% και θα προκαλούσε μια σύντομη ύφεση.

Ήδη, οι αυξήσεις των τιμών έχουν προσθέσει 7 δισεκατομμύρια ευρώ στους λογαριασμούς ενέργειας της Ευρώπης τις τελευταίες δύο εβδομάδες, σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Η τελευταία άνοδος των τιμών της ενέργειας προήλθε από μια ιρανική πυραυλική επίθεση στο συγκρότημα Ras Laffan στο Κατάρ, η οποία προκάλεσε εκτεταμένες ζημιές στο μεγαλύτερο εργοστάσιο υγροποιημένου φυσικού αερίου στον κόσμο. Δύο εγκαταστάσεις που παράγουν το 17% των εξαγωγών LNG της χώρας, ή περίπου 13 εκατομμύρια τόνους ετησίως, επηρεάστηκαν και θα χρειαστούν τρία έως πέντε χρόνια για να επισκευαστούν, δήλωσε ο Διευθύνων Σύμβουλος της QatarEnergy.

«Εάν καταστραφούν οι ίδιες οι παραγωγικές δυνατότητες, θα υπάρξει πολύ πιο μακροχρόνιος αντίκτυπος από αυτόν τον πόλεμο», δήλωσε ο Γάλλος Πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν.

Στη σύνοδο κορυφής, οι ηγέτες της ΕΕ κάλεσαν το εκτελεστικό όργανο της Ένωσης να παρουσιάσει επειγόντως στοχευμένα, προσωρινά μέτρα για την αντιμετώπιση των απότομων αυξήσεων των τιμών στις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων.

Τα μειονεκτήματα

Ωστόσο, οι αναμενόμενες επιλογές συνοδεύονται από μειονεκτήματα.

Τα κράτη-μέλη θα μπορούσαν, για παράδειγμα, να επιλέξουν να μειώσουν τους φόρους στην ηλεκτρική ενέργεια, αλλά αυτό ενέχει τον κίνδυνο σημαντικού δημοσιονομικού πλήγματος για χώρες που ήδη αντιμετωπίζουν υψηλά ελλείμματα.

Όπως αναφέρει το Bloomberg, μια ομάδα 10 χωρών της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένης της Ιταλίας και της Πολωνίας, πρότεινε επίσης την αποδυνάμωση του συστήματος εμπορίας εκπομπών της Ένωσης, το οποίο επιβάλλει κόστος στη ρύπανση, προκειμένου να ανακουφιστεί η βιομηχανία.

Εντούτοις, αυτό θα σήμαινε τη θυσία σημαντικών εσόδων, καθώς και την αποθάρρυνση των επενδύσεων στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, οι οποίες, σύμφωνα με αξιωματούχους, προσφέρουν μια μακροπρόθεσμη λύση για τη μείωση των τιμών της ενέργειας.

Οι ηγέτες πίεσαν την Επιτροπή να προτείνει έως τον Ιούλιο μια ευρύτερη αναθεώρηση του συστήματος εμπορίας εκπομπών, το οποίο επιβάλλει περιορισμούς ρύπανσης σε περίπου 10.000 εγκαταστάσεις που ανήκουν σε παραγωγούς ηλεκτρικής ενέργειας και κατασκευαστές.

Στο μεταξύ, οι οικονομικές προειδοποιήσεις γίνονται όλο και πιο έντονες, καθώς τα Στενά του Ορμούζ έχουν σχεδόν κλείσει λόγω των ιρανικών απειλών, ανατρέποντας τις παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες.

Το βασικό ερώτημα αφορά τη διάρκεια

Το βασικό ερώτημα είναι πόσο θα διαρκέσει ο πόλεμος και πόσο γρήγορα θα ανοίξει ο βασικός αυτός διάδρομος μόλις τελειώσει.

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Εμπορίου εξέδωσε προειδοποίηση ότι οι παγκόσμιες ροές εμπορευμάτων αντιμετωπίζουν μια βαθύτερη επιβράδυνση αν ο πόλεμος διατηρήσει τις τιμές της ενέργειας σε υψηλά επίπεδα για παρατεταμένη περίοδο. Αυτό το σενάριο θα αφαιρούσε επίσης 0,5 ποσοστιαίες μονάδες από τις προβλέψεις για τα εμπορεύματα του 2026 και 0,7 ποσοστιαίες μονάδες από τις προοπτικές για το εμπόριο υπηρεσιών, ανέφερε.

Όλα αυτά ακολουθούν τις δηλώσεις του Βάλντις Ντομπρόβσκις ότι μια παρατεταμένη αύξηση των τιμών της ενέργειας θα μειώσει την οικονομική ανάπτυξη του 2026 κατά 0,4 ποσοστιαίες μονάδες, μια σημαντική πτώση από το προβλεπόμενο ρυθμό του 1,4%.

Μιλώντας στη Φρανκφούρτη την Πέμπτη, η επικεφαλής της ΕΚΤ, Κριστίν Λαγκάρντ, προειδοποίησε τις κυβερνήσεις να μην υπερβάλλουν με τις οικονομικές παρεμβάσεις προς το παρόν.

«Οποιαδήποτε δημοσιονομική αντίδραση στο σοκ των τιμών της ενέργειας θα πρέπει να είναι προσωρινή, στοχευμένη και προσαρμοσμένη», δήλωσε χαρακτηριστικά.

Διαβάστε επίσης: 

Φυγή επενδυτών στο «ασφαλές» ρευστό: Ρεκόρ 8 τρισ. δολαρίων σε money market funds λόγω πολέμου και πληθωρισμού

Lukoil: Απομειώσεις ύψους $19,8 δισ. μετά την ένταξη στη «μαύρη λίστα» των ΗΠΑ

BBC: Οι κερδισμένοι και οι χαμένοι από τον πόλεμο στην Μέση Ανατολή