Η τιμή του αργού πετρελαίου Brent σκαρφάλωσε στα 90 δολάρια το βαρέλι την Παρασκευή, σημειώνοντας άνοδο άνω του 17% μέσα σε μία εβδομάδα, καθώς η κλιμάκωση των εχθροπραξιών στο Ιράν και στον ευρύτερο Περσικό Κόλπο εντείνει τους φόβους για διαταραχή στην παγκόσμια προσφορά ενέργειας.

Τα Στενά του Ορμούζ, από τα οποία διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου, παραμένουν ουσιαστικά κλειστά για μεγάλο μέρος της εμπορικής ναυτιλίας. Περισσότερα από 200 δεξαμενόπλοια έχουν αναστείλει τις διελεύσεις τους, ενώ το κόστος ασφάλισης κινδύνου πολέμου έχει εκτιναχθεί, οδηγώντας τις αγορές να προεξοφλούν ένα παρατεταμένο σοκ προσφοράς.

1

Παγκόσμια Οικονομία: Επιστροφή των φόβων για στασιμοπληθωρισμό

Η άνοδος της τιμής του πετρελαίου λειτουργεί ως άμεση επιβάρυνση για την παγκόσμια οικονομία, αυξάνοντας το κόστος μεταφορών, παραγωγής και κατανάλωσης.

Αναλυτές εκτιμούν ότι κάθε αύξηση 10% στην τιμή του πετρελαίου μπορεί να προσθέσει περίπου 0,2 ποσοστιαίες μονάδες στον παγκόσμιο πληθωρισμό. Αν το Brent κινηθεί σταθερά πάνω από τα 90 δολάρια ή προσεγγίσει το όριο των 100 δολαρίων, η αναμενόμενη επιτάχυνση της παγκόσμιας ανάπτυξης το 2026 θα μπορούσε να επιβραδυνθεί αισθητά.

Η διαταραχή στις ροές ενέργειας απειλεί ιδιαίτερα τις οικονομίες της Ασίας που εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τον Περσικό Κόλπο. Χώρες όπως η Ιαπωνία και οι Φιλιππίνες καλύπτουν έως και το 90% των εισαγωγών πετρελαίου τους από την περιοχή, γεγονός που ενισχύει τους κινδύνους για την εφοδιαστική αλυσίδα και το κόστος μεταφορών.

Ευρώπη: Πίεση στην ενέργεια και δίλημμα για τα επιτόκια

Για την Ευρώπη, το νέο ενεργειακό σοκ έρχεται σε μια περίοδο εύθραυστης οικονομικής ανάκαμψης. Μετά τη δραστική μείωση της εξάρτησης από το ρωσικό φυσικό αέριο τα τελευταία χρόνια, πολλές ευρωπαϊκές οικονομίες στράφηκαν και στο LNG από χώρες του Κόλπου.

Η αναστάτωση στις θαλάσσιες μεταφορές έχει ήδη επηρεάσει τις ενεργειακές αγορές. Οι τιμές του φυσικού αερίου στον ευρωπαϊκό δείκτη αναφοράς TTF έχουν αυξηθεί περίπου 93% τις τελευταίες πέντε ημέρες, εντείνοντας τις πιέσεις στο ενεργειακό κόστος της βιομηχανίας.

Η εξέλιξη αυτή περιπλέκει και τις αποφάσεις νομισματικής πολιτικής. Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα είχε αφήσει να εννοηθεί ότι θα μπορούσε να ξεκινήσει σταδιακές μειώσεις επιτοκίων μέσα στο 2026, ωστόσο η νέα άνοδος στις τιμές ενέργειας ενδέχεται να διατηρήσει τις πληθωριστικές πιέσεις υψηλότερες για μεγαλύτερο διάστημα.

Ελλάδα: Πίεση σε καύσιμα, μεταφορές και τουρισμό

Στην Ελλάδα, οι πρώτες επιπτώσεις αναμένεται να φανούν στο κόστος καυσίμων και μεταφορών, με πιθανές δευτερογενείς πιέσεις στον πληθωρισμό.

Εάν η διεθνής τιμή του πετρελαίου κινηθεί προς τα 100 δολάρια, παράγοντες της αγοράς εκτιμούν ότι η τιμή της αμόλυβδης θα μπορούσε να προσεγγίσει εκ νέου τα 2 ευρώ το λίτρο τους επόμενους μήνες.

Η άνοδος της κηροζίνης αυξάνει επίσης το λειτουργικό κόστος των αεροπορικών εταιρειών, εξέλιξη που ενδέχεται να μετακυλιστεί στις τιμές των εισιτηρίων ενόψει της θερινής τουριστικής περιόδου.

Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος δήλωσε ότι η κυβέρνηση παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις στις διεθνείς αγορές ενέργειας και είναι έτοιμη να λάβει όλα τα αναγκαία μέτρα για τη στήριξη των ευάλωτων νοικοκυριών, εφόσον οι ανατιμήσεις μεταφερθούν στην εγχώρια αγορά.

Ο πληθωρισμός στην Ελλάδα διαμορφώθηκε στο 2,9% τον Ιανουάριο του 2026, ωστόσο οι αυξήσεις στα καύσιμα και στις μεταφορές θα μπορούσαν να τον ωθήσουν εκ νέου πάνω από το 3,5% τους επόμενους μήνες.

Η επόμενη μέρα για τις αγορές

Οι ενεργειακές αγορές παραμένουν ιδιαίτερα ευαίσθητες σε οποιαδήποτε εξέλιξη στην περιοχή του Κόλπου. Αναλυτές μεγάλων επενδυτικών οίκων προειδοποιούν ότι σε περίπτωση παρατεταμένης διακοπής των θαλάσσιων μεταφορών μέσω των Στενών του Ορμούζ, οι τιμές του πετρελαίου θα μπορούσαν να κινηθούν προς τα 120 έως 130 δολάρια το βαρέλι.

Σε ένα τέτοιο σενάριο, το ενεργειακό σοκ θα μπορούσε να εξελιχθεί σε έναν από τους βασικούς κινδύνους για την παγκόσμια οικονομία το 2026, επαναφέροντας στο προσκήνιο φόβους για επιβράδυνση της ανάπτυξης και επίμονα υψηλό πληθωρισμό.

Διαβάστε επίσης 

ΗΠΑ: Σε υψηλό 2ετίας σκαρφάλωσε η τιμή της βενζίνης – Βάλλεται η «ενεργειακή κυριαρχία» του Τραμπ;

Goldman Sachs: Ο πόλεμος στο Ιράν ανεβάζει τιμές στόχους σε Helleniq Energy και Motor Oil

Το πολεμικό ναυτικό των ΗΠΑ θα συνοδεύει τα πλοία που διέρχονται από το Στενό του Ορμούζ