«Η Gabrielle Chanel συνέλεγε ανθρώπους, όχι πράγματα» αναφέρει η Yana Peel, Πρόεδρος Τέχνης, Πολιτισμού & Κληρονομιάς του οίκου Chanel και σίγουρα κάτι ξέρει.

Στους λόφους του Roquebrune-Cap-Martin, με θέα τον κόλπο του Μονακό και την ατελείωτη γαλήνη της Γαλλικής Ριβιέρας, η βίλα La Pausa στέκεται σαν μνημείο της δημιουργικής ελευθερίας, της κομψότητας και του προσωπικού οράματος της Gabrielle Chanel.

1

Το όνομά της, που σημαίνει «παύση», είναι πιο εύστοχο από ποτέ: η βίλα υπήρξε μια αληθινή ανάπαυλα από την έντονη ζωή του Παρισιού, ένα καταφύγιο όπου η σχεδιάστρια όχι μόνο χαλάρωνε, αλλά δημιουργούσε, φιλοξενούσε εκλεκτούς καλλιτέχνες και συγγραφείς, και ενσάρκωνε την αληθινή έννοια της ανεξαρτησίας.

H αυλή της La Pausa – πηγή: Chanel

Η γέννηση της La Pausa: 1928–1930

Η Gabrielle Chanel αγόρασε το οικόπεδο των πέντε στρεμμάτων τον Φεβρουάριο του 1929 για 1,8 εκατομμύρια γαλλικά φράγκα. Το οικόπεδο ήταν μέρος των κυνηγετικών εκτάσεων της βασιλικής οικογένειας του Μονακό, των Grimaldi, και περιείχε αγριολούλουδα, ελιές και πορτοκαλιές. Μέσα σε λιγότερο από ένα χρόνο, η Chanel ολοκλήρωσε την κατασκευή της βίλας, με συνολικό κόστος περίπου 6 εκατομμυρίων φράγκων — ένα τεράστιο ποσό για την εποχή.

H πληρωμή για το οικόπεδο προήλθε από τον προσωπικό τραπεζικό λογαριασμό της Coco Chanel. Για την κατασκευή της βίλας, δεν είναι σαφές αν η ίδια η Chanel ή ο σύντροφός της, Hugh Grosvenor, o 2ος Δούκας του Westminster, χρηματοδότησε το έργο.

H ανακαινισμένη La Pausa – πηγή: Chanel

Ένα καταφύγιο γεμάτο μυστικά και σύμβολα

Την αρχιτεκτονική ανέλαβε 0 Βέλγος αρχιτέκτονας Robert Streitz, με στόχο τη δημιουργία της ιδανικής μεσογειακής βίλας. Ο Streitz, αργότερα, κατά τη διάρκεια της γερμανικής κατοχής της Γαλλίας στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, ήταν μέλος της Γαλλικής Αντίστασης και χρησιμοποιούσε τα κελάρια που σχεδίασε για τη La Pausa ώστε να μεταδίδει μυστικά μηνύματα και να βοηθά Εβραίους πρόσφυγες να διαφύγουν.

La Pausa, η μεσογειακή βίλα στους λόφους του Roquebrune-Cap-Martin, το 2025. Φωτογραφία: Jason Schmidt/Chanel

Η αισθητική Chanel

Η Chanel ήθελε μια κατοικία που να έρχεται σε αντίθεση με τις επιτηδευμένες μεσογειακές βίλες της περιοχής. Η σχεδίαση ήταν εμπνευσμένη από το μοναστήρι-ορφανοτροφείο του Aubazine, όπου η σχεδιάστρια πέρασε την παιδική της ηλικία. Χαρακτηριστικά της είναι οι καθαρές γραμμές, οι ανοιχτόχρωμοι τοίχοι, η αυστηρή διπλή πέτρινη σκάλα, το κεντρικό αίθριο και το κλειστό περίστυλο.

Η La Pausa ήταν σχεδιασμένη για να εκπέμπει ηρεμία και απλότητα, αντιπροσωπεύοντας τη μινιμαλιστική αισθητική που αργότερα θα γινόταν συνώνυμη με αυτή του οίκου Chanel.

Λεπτομέρεια δωματίου της βίλας La Pausa – πηγή: Chanel

Σαλόνια, δωμάτια, κουζίνες, αυλές

Το σπίτι περιλάμβανε επτά υπνοδωμάτια, τρία σαλόνια, δύο κουζίνες και δωμάτια προσωπικού, ενώ οι τρεις πτέρυγες της βίλας άνοιγαν σε μια αυλή προστατευμένη από το φύλλωμα των δέντρων. Τα δωμάτια ήταν γεμάτα με έπιπλα από αγγλική δρυ, δωρεά του Δούκα του Westminster, ενώ οι πολυέλαιοι από σφυρήλατο σίδερο προέρχονταν από την Ισπανία. H χρωματική παλέτα της οικίας κυριαρχούνταν από τόνους μπεζ και λευκού, συμπεριλαμβανομένου και του πιάνο της Chanel, το οποίο ήταν εναρμονισμένο με την ηρεμία της βίλας.

Η Coco Chanel ανάμεσα στις λεβάντες της La Pausa το 1938. Φωτογραφία: Roger Schall © Schall Collection

Η Coco επέβλεπε προσωπικά κάθε λεπτομέρεια, ταξιδεύοντας με το Le Train Bleu από το Παρίσι κάθε μήνα για να επιθεωρεί την πρόοδο. Όταν δεν μπορούσε να ταξιδέψει, τοπικοί τεχνίτες μετέβαιναν στην πρωτεύουσα για να συναντηθούν μαζί της. Το αποτέλεσμα ήταν μια κατοικία που συνδύαζε την αυστηρότητα και την κομψότητα με την αίσθηση της προσωπικής ελευθερίας, το ιδανικό περιβάλλον για έναν εκλεκτό κύκλο καλλιτεχνών και διανοουμένων.

Λεπτομέρεια μπάνιου της βίλας La Pausa – πηγή: Chanel

Η La Pausa ως καλλιτεχνικό ερέθισμα: Dalí, Picasso, Cocteau

Από τις πρώτες μέρες, η La Pausa έγινε σημείο συνάντησης για τα πιο εκλεκτά μυαλά της εποχής. Η Gabrielle Chanel δεν φιλοξενούσε απλώς, αλλά δημιούργησε ένα πνεύμα δημιουργικής κοινότητας. Από την κατοικία πέρασαν ο Γάλλος ποιητής και μυθιστοριογράφος Jean Cocteau, ο Ρώσος συνθέτης Igor Stravinsky, ο Ισπανός καλλιτέχνης Salvador Dalí, ο Picasso και πολλοί άλλοι. Το 1938, ο Dalí πέρασε τέσσερις μήνες στη La Pausa, ζωγραφίζοντας μερικά από τα πιο εμβληματικά έργα του, συμπεριλαμβανομένου του The Endless Enigma.

Ο Σαλβαδόρ Νταλί στη La Pausa τη δεκαετία του 1930. Φωτογραφία: Wolfgang Vennemann, Fundació Gala–Salvador Dalí

Οι βραδιές στη βίλα ήταν γεμάτες μουσική, χορό και πνευματικές ανταλλαγές. Η στενή φίλη της Coco, η διάσημη καλλιτέχνης Misia Sert συνήθιζε να παίζει πιάνο αργά το βράδυ, ενώ οι καλεσμένοι συμμετείχαν σε αυτοσχέδια σόου, όπως ο Dalí που φορούσε ένα μεγάλο μαύρο καπέλο και μιμούνταν χαρακτήρες από την Ιερά Εξέταση. Ο Ιταλός σκηνοθέτης Λουκίνο Βισκόντι, η σύζυγος του Dalí, Gala Dalí, ο σχεδιαστής μόδας Christian Bérard και πολλοί άλλοι γιόρταζαν τη ζωή ανάμεσα στα αιωνόβια ελαιόδεντρα και τις λεβάντες που κυμάτιζαν στον άνεμο από τον λόφο ως τον κόλπο.

Το στυλ της Chanel αντικατοπτριζόταν πλήρως στην κατοικία: απλότητα, καθαρές γραμμές, λειτουργικότητα, αλλά και απόλυτη κομψότητα, μια προέκταση του δικού της οράματος για τη σύγχρονη πολυτέλεια. Η La Pausa δεν ήταν μόνο ένας χώρος διαμονής· ήταν εργαστήριο για τον τρόπο ζωής που η Chanel επρόκειτο να καθιερώσει μέσω των ρούχων της.

François Hugo, Pierre Colle, Audrey James Field, Maria Ruspoli-Hugo και Gabrielle Chanel πάνω σε ελιά στη βίλα La Pausa, 1938. Φωτογραφία Roger Schall © Συλλογή Schall

Η πώληση στην οικογένεια Reves, ο Churchill και οι γαλαζοαίματοι

Το 1953, η Chanel πούλησε τη La Pausa στον Ούγγρο εκδότη Emery Reves και τη σύζυγό του Wendy. Παρά τη μεταβίβαση, η βίλα συνέχισε να φιλοξενεί διάσημους επισκέπτες. Ο Winston Churchill πέρασε συνολικά 54 εβδομάδες στη La Pausa από το 1956 έως το 1958, γράφοντας και επιμελώντας μέρος του έργου History of the English Speaking Peoples. Η σύζυγός του, Clementine, βρίσκοντας τη βίλα περιοριστική, τον ακολούθησε μόνο σε τέσσερις από τις έντεκα επισκέψεις.

Η βιβλιοθήκη της La Pausa μετά την ανακαίνιση του Peter Marino. Φωτογραφία: Jason Schmidt/Chanel

Άλλοι επισκέπτες περιλάμβαναν διασημότητες του 20ού αιώνα όπως η Greta Garbo, η Grace Kelly, αλλά και γαλαζοαίματους όπως ο πρίγκιπας Ρενιέ και η πριγκίπισσα Γκρέις, οι δούκες και δούκισσες του Γουίντσορ, και Άγγλοι διανοούμενοι όπως ο Noël Coward και ο Somerset Maugham.

Οι Reves δημιούργησαν επίσης μια εξαιρετική συλλογή ιμπρεσιονιστικής και μεταϊμπρεσιονιστικής τέχνης, με έργα των Cézanne, Monet, Gauguin, Renoir, Van Gogh και Degas, καθώς και 300 κομμάτια κινεζικής πορσελάνης, μεσαιωνικά αντικείμενα και ασημένια σκεύη.

Μετά τον θάνατο του Emery Reves το 1981, η Wendy δώρισε τη συλλογή στο Μουσείο Τέχνης του Ντάλας, μαζί με την ανακατασκευή έξι κύριων δωματίων της βίλας, ώστε να αναπαράγουν πιστά το πρωτότυπο περιβάλλον.

Γκάλα και Σαλβαδόρ Νταλί, Πιερ Ρεβέρντι με τη Γκαμπριέλ Σανέλ στη La Pausa, 1938. Φωτογραφία της Όντρεϊ Τζέιμς Φιλντ. Ιδιωτική συλλογή, Christie’s Images 2025

Η επιστροφή της Chanel και η σύγχρονη La Pausa

Το 2015, ο οίκος Chanel αγόρασε τη La Pausa για 20 εκατομμύρια μετά από χρόνια διαπραγματεύσεων με την οικογένεια Reves. Έπειτα, ανέθεσε στον διάσημο αρχιτέκτονα Peter Marino την ανακαίνιση.

Ο Marino μελέτησε εκατοντάδες φωτογραφίες και τεχνικά σχέδια, αναπαράγοντας τα αρχικά έπιπλα, φωτιστικά Giacometti, βιβλία και προσωπικά αντικείμενα, με στόχο να δημιουργηθεί η αίσθηση ότι η Coco μόλις είχε φύγει από τη βίλα.

Η χρωματική παλέτα, οι πέτρινοι διάδρομοι, οι αυλές, οι κήποι με λεβάντα και οι ελιές διατηρήθηκαν πιστά, ενώ οι ανακαινίσεις των ηλεκτρολογικών, υδραυλικών και της κουζίνας ενσωματώθηκαν διακριτικά.

Η Coco Chanel στη βίλα La Pausa – πηγή: Chanel

Σήμερα, η La Pausa λειτουργεί ως ιδιωτικό πολιτιστικό καταφύγιο στο πλαίσιο του προγράμματος Chanel Heritage Sites, φιλοξενώντας καλλιτέχνες, συγγραφείς και στοχαστές για διαμονές, σεμινάρια και εκδηλώσεις.

Πρόσφατα, συγγραφείς και δημοσιογράφοι όπως η Laure Adler, η Tiya Miles, η Sarah Scoles και ο Mayukh Sen συμμετείχαν σε πρόγραμμα συζήτησης με τίτλο «η αυτοδημιούργητη γυναίκα», σε μια συνάντηση που ενσάρκωνε το πνεύμα της Chanel για δημιουργικότητα και διανοητική ελευθερία.

Ένα από τα σαλόνια της La Pausa – πηγή εικόνας: Jason Schmidt, της Chanel

Παράλληλα, η Chanel δημιούργησε το άρωμα 28 La Pausa, μέρος της συλλογής «Les Exclusifs», εμπνευσμένο από το περιβάλλον και την αισθητική της βίλας. Με τον τρόπο αυτό, η La Pausa συνεχίζει να ζει, όχι μόνο ως φυσικός χώρος, αλλά και ως πηγή έμπνευσης, προσφέροντας χρόνο, χώρο και ελευθερία σε όσους συμμετέχουν στις πολιτιστικές πρωτοβουλίες της Chanel.

Σήμερα, η βίλα La Pausa δεν είναι ένα σπίτι αλλά ένα ζωντανό σύμβολο δημιουργικότητας, φιλίας και ανθρώπινης έκφρασης. Από τις βραδιές με τον Dalí και τον Cocteau στις δεκαετίες του 1930 και 1940, μέχρι τα σύγχρονα προγράμματα φιλοξενίας καλλιτεχνών, η βίλα παραμένει ένας χώρος όπου η τέχνη, η ζωή και η δημιουργικότητα συναντώνται σε απόλυτη ισορροπία.

Διαβάστε επίσης:

Chanel: Η στρατηγική της εταιρείας που διχάζει αλλά συνεχίζει να πουλάει 

Espace Gabrielle Chanel: Ο οίκος μόδας εγκαινιάζει την πρώτη δημόσια βιβλιοθήκη σύγχρονης τέχνης στην Κίνα 

Chanel: Έλαμψε στο πρώτο Grand Prix Υψηλής Κοσμηματοποιίας στο Μονακό με το κόσμημα της χρονιάς