Το μήνυμα που είχε στείλει πριν από έναν χρόνο ο Αμερικανός υπουργός Οικονομικών, Σκοτ Μπέσεντ, προς τους ομολόγους του στην οικονομική πολιτική αποτέλεσε ευχάριστη έκπληξη: ότι το «America First δεν σημαίνει America Alone» και ότι οι ΗΠΑ «ενισχύουν περαιτέρω τη δέσμευσή τους στο διεθνές οικονομικό σύστημα».

Ωστόσο, αυτή η δέσμευση φάνηκε να χάνει την αξιοπιστία της εν μέσω μιας παγκόσμιας ενεργειακής κρίσης, δώδεκα μήνες αργότερα, σύμφωνα με αρκετούς αξιωματούχους που επισκέφθηκαν αυτή την εβδομάδα την Ουάσινγκτον.

1

Στο περιθώριο των εαρινών συνεδριάσεων του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου και της Παγκόσμιας Τράπεζας, ορισμένοι αξιωματούχοι υπουργείων Οικονομικών εξέφρασαν ιδιωτικά τη δυσαρέσκειά τους, σημειώνοντας ότι ο Bessent έδωσε περιορισμένη προσοχή σε συζητήσεις στο πλαίσιο της Group of Seven και της Group of Twenty, καθώς ήταν απασχολημένος με εσωτερικά ζητήματα.

Αντί για πλήρη εμπλοκή, ο ίδιος και άλλα μέλη της κυβέρνησης του Donald Trump εμφανίστηκαν πιο επιλεκτικοί στις επαφές τους και απρόθυμοι να συζητήσουν το βασικό ζήτημα: τις συνέπειες του πολέμου υπό την ηγεσία των ΗΠΑ κατά του Ιράν και το πετρελαϊκό σοκ που απειλεί με ελλείψεις και εκτίναξη τιμών σε Ασία, Ευρώπη και Αφρική.

«Ο Τραμπ παίζει ένα επικίνδυνο παιχνίδι με όλους μας και δεν φαίνεται πραγματικά να τον ενδιαφέρει», δήλωσε η υπουργός Οικονομικών της Σουηδίας, Elisabeth Svantesson.

Στο τέλος της εβδομάδας, η κατάσταση στη Μέση Ανατολή παρέμενε εξαιρετικά αβέβαιη. Οι τιμές του πετρελαίου υποχώρησαν και οι μετοχές ενισχύθηκαν την Παρασκευή, μετά την εκεχειρία του Ισραήλ με τη Χεζμπολάχ και τη δήλωση του Ιράν ότι τα Στενά του Ορμούζ είναι και πάλι ανοικτά στη ναυσιπλοΐα. Μέχρι το Σάββατο, ωστόσο, η Τεχεράνη επανέφερε περιορισμούς στην κυκλοφορία πλοίων.

Ακόμη και αν η εύθραυστη εκεχειρία διατηρηθεί, πολλοί αξιωματούχοι προειδοποιούν ότι οι οικονομικές επιπτώσεις θα διαρκέσουν για μήνες.

Καθώς οι χρηματοπιστωτικές αγορές παρουσίαζαν έντονες διακυμάνσεις, αναδείχθηκαν σαφείς διαφωνίες, ιδίως στις διατλαντικές σχέσεις.

Το Ηνωμένο Βασίλειο ήταν μεταξύ των πιο έντονων επικριτών, με την υπουργό Οικονομικών Rachel Reeves να δηλώνει ότι «δεν είναι σαφές τις τελευταίες έξι εβδομάδες ποιος ακριβώς είναι ο στόχος αυτής της σύγκρουσης».

Η ευρωπαϊκή οικονομία είναι πιο ευάλωτη σε έναν παρατεταμένο πόλεμο. Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας προειδοποίησε ότι αρκετές ευρωπαϊκές χώρες ενδέχεται να αντιμετωπίσουν ελλείψεις καυσίμων αεροσκαφών μέσα στις επόμενες έξι εβδομάδες, ενώ γερμανικές αεροπορικές εταιρείες ζητούν έκτακτα μέτρα, όπως η χρήση στρατηγικών αποθεμάτων.

«Από αμερικανικής πλευράς, έχουμε καταλήξει ότι διαφωνούμε στην εκτίμηση αυτού του πολέμου», δήλωσε ο υπουργός Οικονομικών της Γερμανίας, Lars Klingbeil, σημειώνοντας ότι ο Bessent δεν παρευρέθηκε στη συνεδρίαση της G7.

Το υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ δεν απάντησε σε σχετικό αίτημα για σχόλιο.

Η υπουργός Οικονομικών της Ιαπωνίας, Satsuki Katayama, υπερασπίστηκε το επιβαρυμένο πρόγραμμα του Bessent, υποστηρίζοντας ότι συμμετείχε ενεργά και τόνισε τη σημασία των οικονομικών κυρώσεων κατά του Ιράν.

Παράλληλα, ο υπουργός Οικονομικών της Νότιας Αφρικής, Enoch Godongwana, σημείωσε τη σημασία της φυσικής παρουσίας του προεδρεύοντος στις συνεδριάσεις.

Σε δηλώσεις της στο ΔΝΤ, η πρόεδρος της European Central Bank, Christine Lagarde, υπογράμμισε τη σημασία της διεθνούς συνεργασίας και των πολυμερών θεσμών για την αντιμετώπιση των προκλήσεων.

Η επικεφαλής οικονομολόγος της BNP Paribas, Isabelle Mateos y Lago, επισήμανε ότι οι ΗΠΑ φαίνεται να απομακρύνονται από ηγετικό ρόλο στις πολυμερείς συζητήσεις, κάτι που –όπως είπε– δεν περιορίζεται μόνο στην οικονομία.

Την ίδια στιγμή, άλλες χώρες συνεχίζουν να θεωρούν σημαντικό τον διεθνή διάλογο και τη συναίνεση, προσαρμοζόμενες σε μια νέα πραγματικότητα όπου οι ΗΠΑ λειτουργούν με διαφορετικούς κανόνες.

Στο πλαίσιο της προεδρίας της G20, οι ΗΠΑ φέρεται να πρότειναν κοινή δήλωση για τις επιπτώσεις της σύγκρουσης στις αλυσίδες εφοδιασμού τροφίμων και λιπασμάτων, χωρίς όμως να δημοσιευθεί τελικά.

Καθ’ όλη τη διάρκεια της εβδομάδας, αξιωματούχοι της κυβέρνησης Τραμπ υποστήριζαν ότι εργάζονται για τον τερματισμό των εχθροπραξιών και ότι η άνοδος των τιμών πετρελαίου θα είναι προσωρινή.

Ο υπουργός Εμπορίου των ΗΠΑ, Howard Lutnick, δήλωσε χαρακτηριστικά: «Τα Στενά του Ορμούζ άνοιξαν ξανά και η τιμή του πετρελαίου έπεσε 10% σήμερα».

Ο γεωπολιτικός αναλυτής Marko Papic ότι αρκετές συναντήσεις με αξιωματούχους του Λευκού Οίκου ακυρώθηκαν ή μεταφέρθηκαν λόγω του φορτωμένου προγράμματός τους.

Σε εκδήλωση του CNBC, ο Bessent παραδέχθσημείωσε ηκε το πιεσμένο πρόγραμμά του, ενώ όταν ρωτήθηκε για το μήνυμα που θέλει να στείλει εν μέσω ανησυχιών για τις οικονομικές επιπτώσεις του πολέμου, το παρομοίασε με την «Ημέρα Απελευθέρωσης» της 2ας Απριλίου 2025.

Ήταν μια ενδεικτική σύγκριση της επιθετικής γεωπολιτικής προσέγγισης των ΗΠΑ: τότε, μετά την ανακοίνωση των παγκόσμιων δασμών του Τραμπ, ο Bessent είχε προτρέψει τις χώρες να προσαρμοστούν στις αμερικανικές εμπορικές πολιτικές αντί να αντιδράσουν.

Διαβάστε επίσης 

Βουλγαρία: Στις κάλπες για 8η φορά σε 5 χρόνια – Φαβορί ο Ρούμεν Ράντεφ,

New York Times: Το Ιράν διατηρεί σημαντικό μέρος του πυραυλικού του οπλοστασίου

Ιράν: Προτεραιότητα στα πλοία που πληρώνουν τα «διόδια» στα Στενά του Ορμούζ