Fed: Προειδοποίηση οικονομολόγων κατά της μεγάλης συρρίκνωσης του ισολογισμού της κεντρικής τράπεζας

Η Ομοσπονδιακή Τράπεζα Fed των ΗΠΑ θα πρέπει να αποφύγει μια επιθετική συρρίκνωση του ισολογισμού της, προειδοποιούν δύο κορυφαίοι Αμερικανοί οικονομολόγοι, αμφισβητώντας μία από τις βασικές θέσεις που έχει υποστηρίξει ο νέος πρόεδρος της Fed, Κέβιν Γουόρς.

Σε μελέτη που δημοσιεύθηκε από το Κέντρο Hutchins του Brookings Institution, οι Κριστίνα Ρόμερ και Ντέιβιντ Ρόμερ, οικονομολόγοι του University of California, Berkeley, υποστηρίζουν ότι ορισμένες παρεμβάσεις θα μπορούσαν να δικαιολογήσουν περιορισμένη μείωση του ισολογισμού της κεντρικής τράπεζας. Ωστόσο, προειδοποιούν ότι μια μεγάλη συρρίκνωση θα είχε σημαντικό κόστος, χωρίς αντίστοιχα οφέλη.

Ο Κέβιν Γουόρς, ο οποίος ανέλαβε πρόσφατα την ηγεσία της Fed, έχει ταχθεί επανειλημμένα υπέρ ενός μικρότερου ισολογισμού για την κεντρική τράπεζα.

Κατά την ακρόασή του στη Γερουσία τον Απρίλιο, είχε υποστηρίξει ότι η μεγάλη διόγκωση του ισολογισμού της Fed μετά τη χρηματοπιστωτική κρίση του 2008 και την πανδημία αύξησε υπερβολικά την παρουσία της κεντρικής τράπεζας στην οικονομία.

Σύμφωνα με τον ίδιο, ένας μικρότερος ισολογισμός θα μπορούσε να προσφέρει μεγαλύτερη ευελιξία στη νομισματική πολιτική, ενδεχομένως και χαμηλότερα επιτόκια, ενώ θα διαχώριζε με μεγαλύτερη σαφήνεια τη νομισματική από τη δημοσιονομική πολιτική.

Σήμερα, ο ισολογισμός της Fed ανέρχεται περίπου στα 6,7 τρισ. δολάρια, εκ των οποίων σχεδόν 4,5 τρισ. δολάρια αφορούν αμερικανικά κρατικά ομόλογα και περίπου 2 τρισ. δολάρια τίτλους που συνδέονται με στεγαστικά δάνεια.

Το μάθημα από την περίοδο Πάουελ

Η μελέτη των Ρόμερ εξετάζει τη θητεία του πρώην προέδρου της Fed, Τζερόμ Πάουελ, καταλήγοντας ότι η διατήρηση ενός μεγάλου ισολογισμού λειτουργεί ως σημαντικός παράγοντας σταθερότητας για το χρηματοπιστωτικό σύστημα.

Οι δύο οικονομολόγοι υπενθυμίζουν ότι η Fed αναγκάστηκε το 2019 να εγκαταλείψει προηγούμενη προσπάθεια μείωσης του ισολογισμού της, όταν η διαδικασία προκάλεσε έντονες αναταράξεις στις αγορές χρήματος.

Αργότερα, το 2025, η κεντρική τράπεζα ολοκλήρωσε και το δεύτερο πρόγραμμα ποσοτικής σύσφιξης, επιχειρώντας να διασφαλίσει ότι θα παραμείνει επαρκής ρευστότητα στο χρηματοπιστωτικό σύστημα και να αποφύγει την επανάληψη των προβλημάτων που είχαν εμφανιστεί λίγα χρόνια νωρίτερα.

Κατά τους Ρόμερ, το βασικό συμπέρασμα είναι ότι η Fed θα πρέπει να διατηρήσει ένα καθεστώς άφθονων τραπεζικών αποθεματικών. Αντίθετα, η επιστροφή σε ένα σύστημα περιορισμένης ρευστότητας θα μπορούσε να αυξήσει σημαντικά τη μεταβλητότητα των επιτοκίων και τους κινδύνους για τις αγορές.

Στο επίκεντρο τα στεγαστικά ομόλογα

Παρότι υπερασπίζονται τη διατήρηση ενός μεγάλου ισολογισμού συνολικά, οι οικονομολόγοι εκφράζουν επιφυλάξεις για ένα συγκεκριμένο τμήμα των περιουσιακών στοιχείων της Fed: τους τίτλους που συνδέονται με στεγαστικά δάνεια, γνωστούς ως Mortgage-Backed Securities ή MBS.

Όπως επισημαίνουν, η μεγάλη έκθεση της κεντρικής τράπεζας σε αυτούς τους τίτλους ισοδυναμεί με έμμεση προτίμηση προς έναν συγκεκριμένο τομέα της πιστωτικής αγοράς.

Η Fed μειώνει ήδη σταδιακά το χαρτοφυλάκιο των MBS, όμως με τον σημερινό ρυθμό θα χρειαστεί περισσότερο από μία δεκαετία για να περιοριστεί ουσιαστικά το απόθεμά τους.

Για τον λόγο αυτό, οι Ρόμερ θεωρούν ότι η μείωση των τοποθετήσεων σε στεγαστικά ομόλογα θα μπορούσε να επιταχυνθεί, χωρίς όμως να εφαρμοστεί η ίδια προσέγγιση στο σύνολο του ισολογισμού.

Πληθωρισμός, αντίδραση και επικοινωνία

Η μελέτη καταλήγει και σε ευρύτερα συμπεράσματα για τη λειτουργία της νομισματικής πολιτικής.

Οι δύο οικονομολόγοι υποστηρίζουν ότι η Fed πρέπει να αντιδρά γρήγορα όταν μεταβάλλονται οι οικονομικές συνθήκες. Παράλληλα, επισημαίνουν ότι ο πληθωρισμός εξακολουθεί να πλήττει την οικονομία, ακόμη και όταν οι μακροπρόθεσμες προσδοκίες των πολιτών παραμένουν σταθερές.

Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται, σύμφωνα με τους ίδιους, και στη χρήση της λεγόμενης «προκαταρκτικής καθοδήγησης» ή forward guidance, μέσω της οποίας η κεντρική τράπεζα προετοιμάζει τις αγορές για τη μελλοντική πορεία των επιτοκίων.

Οι Ρόμερ προειδοποιούν ότι η πρακτική αυτή μπορεί να επηρεάσει με απρόβλεπτους τρόπους τις μελλοντικές αποφάσεις της Fed και, για τον λόγο αυτό, θα πρέπει να χρησιμοποιείται με φειδώ και μόνο όταν υπάρχει υψηλός βαθμός βεβαιότητας για την πορεία της οικονομίας.

Στην ανάλυσή τους αναφέρουν ότι έλαβαν σχόλια και παρατηρήσεις από πρώην επικεφαλής της Fed, μεταξύ των οποίων ο Μπεν Μπερνάνκι και η Τζάνετ Γέλεν.

Διαβάστε επίσης 

Wall Street: Μικτές τάσεις με φόντο το σχέδιο-μαμούθ της Alphabet για την ΤΝ και την αβεβαιότητα για το Ιράν

Fuel Pass: Μέχρι πότε ισχύει το voucher – Το ύψος της επιδότησης

UBS: Επιστρέφει στην αγορά AT1 ομολόγων μετά το «πάγωμα» των μεταρρυθμίσεων στην Ελβετία