Καθώς η Ευρώπη εξετάζει πώς θα πρέπει να απαντήσει στις τελευταίες απειλές του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, σχετικά με την κυριαρχία της Γροιλανδίας, ένα ακραίο αλλά θεωρητικό ενδεχόμενο αντίμετρο τροφοδοτεί έντονες συζητήσεις μεταξύ των επενδυτών.

Οι ευρωπαϊκές χώρες κατέχουν τρισεκατομμύρια δολάρια σε αμερικανικά ομόλογα και μετοχές, μέρος των οποίων βρίσκεται στα χαρτοφυλάκια δημόσιων ταμείων. Αυτό έχει πυροδοτήσει εικασίες ότι θα μπορούσαν να προχωρήσουν σε πωλήσεις αυτών των περιουσιακών στοιχείων ως απάντηση στον νέο εμπορικό πόλεμο δασμών του Τραμπ, εξέλιξη που θα μπορούσε να αυξήσει το κόστος δανεισμού των ΗΠΑ και να πιέσει τις μετοχές, δεδομένης της εξάρτησης της αμερικανικής οικονομίας από ξένα κεφάλαια.

1

Ωστόσο, κάτι τέτοιο είναι πιο εύκολο να ειπωθεί παρά να γίνει. Το μεγαλύτερο μέρος αυτών των περιουσιακών στοιχείων βρίσκεται στα χέρια ιδιωτικών επενδυτικών κεφαλαίων, εκτός άμεσου ελέγχου των κυβερνήσεων, ενώ μια τέτοια κίνηση θα έπληττε πιθανότατα και τους ίδιους τους Ευρωπαίους επενδυτές. Για τον λόγο αυτό, οι περισσότεροι στρατηγικοί αναλυτές εκτιμούν ότι οι πιθανότητες οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής να φτάσουν σε αυτό το σημείο είναι χαμηλές, δεδομένης και της γενικότερης απροθυμίας τους να συγκρουστούν ευθέως με τον Τραμπ από την επιστροφή του στην εξουσία πριν από έναν χρόνο.

Παρόλα αυτά, το γεγονός ότι ο επικεφαλής παγκόσμιας στρατηγικής συναλλάγματος της Deutsche Bank μιλά ανοιχτά για «εργαλειοποίηση του κεφαλαίου» δείχνει ότι ένα τέτοιο σενάριο αρχίζει να θεωρείται ακραίος αλλά υπαρκτός κίνδυνος για τις αγορές, καθώς οι επεκτατικές πολιτικές του Τραμπ αναδιαμορφώνουν το γεωπολιτικό τοπίο. Σύμφωνα με στοιχεία του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών, τα αμερικανικά περιουσιακά στοιχεία που κατέχονται εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης ξεπερνούν τα 10 τρισ. δολάρια, ενώ ακόμη περισσότερα βρίσκονται στο Ηνωμένο Βασίλειο και τη Νορβηγία.

«Το καθαρό διεθνές επενδυτικό έλλειμμα των ΗΠΑ είναι τεράστιο και συνιστά δυνητική απειλή για το δολάριο, αλλά μόνο αν οι ξένοι κάτοχοι αμερικανικών περιουσιακών στοιχείων είναι διατεθειμένοι να υποστούν οικονομικό κόστος», δήλωσε ο Κιτ Τζακς, επικεφαλής στρατηγικής συναλλάγματος της Société Générale.

Όπως ανέφερε, ενδέχεται ορισμένοι ευρωπαϊκοί δημόσιοι επενδυτές να σταματήσουν να αυξάνουν τις τοποθετήσεις τους σε αμερικανικά assets ή ακόμη και να προχωρήσουν σε πωλήσεις, ωστόσο «η κατάσταση θα πρέπει να κλιμακωθεί πολύ περισσότερο προτού θυσιάσουν την επενδυτική τους απόδοση για πολιτικούς λόγους».

Η κλιμάκωση των εντάσεων πλήττει ήδη τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης των αμερικανικών μετοχών, τις ευρωπαϊκές αγορές και το δολάριο, με τον χρυσό, το ελβετικό φράγκο και το ευρώ να συγκαταλέγονται στους βασικούς ωφελημένους. Πρόκειται για μια ηπιότερη εκδοχή της αντίδρασης των επενδυτών μετά τους δασμούς του Τραμπ τον περασμένο Απρίλιο, γεγονός που υποδηλώνει ότι το σενάριο «Sell America» επιστρέφει.

Η πιο απτή αντίδραση της ΕΕ μέχρι στιγμής είναι η πρόταση να «παγώσει» η έγκριση της εμπορικής συμφωνίας του Ιουλίου με τις ΗΠΑ. Παράλληλα, οι Ευρωπαίοι ηγέτες συζητούν το ενδεχόμενο επιβολής δασμών σε αμερικανικά προϊόντα αξίας 93 δισ. ευρώ, με τον Γερμανό υπουργό Οικονομικών να καλεί την Ευρώπη να προετοιμάσει το ισχυρότερο δυνατό εμπορικό αντίμετρο.

Τυχόν «εργαλειοποίηση» των ευρωπαϊκών τοποθετήσεων σε αμερικανικά περιουσιακά στοιχεία θα συνιστούσε σοβαρή κλιμάκωση, μετατρέποντας έναν εμπορικό πόλεμο χαμηλής έντασης — τον οποίο οι αγορές σε μεγάλο βαθμό αγνόησαν πέρυσι — σε μια χρηματοπιστωτική σύγκρουση με άμεσες επιπτώσεις στις κεφαλαιαγορές.

«Δεν είμαι βέβαιος ότι η κυβέρνηση Τραμπ θα επιθυμούσε τις συνέπειες ενός κύματος πωλήσεων αμερικανικών μετοχών από ευρωπαϊκά συνταξιοδοτικά ταμεία», σχολίασε ο οικονομολόγος Μπραντ Σέτσερ. «Ίσως η εμπιστοσύνη στην αμερικανική “εξαιρετικότητα” να είναι τόσο υψηλή ώστε άλλοι να αγοράσουν σε χαμηλότερες τιμές· ίσως όμως να έσκαγε μια φούσκα που, με ορισμένα κριτήρια, φαίνεται ήδη να υπάρχει».

«Παρά τη στρατιωτική και οικονομική της ισχύ, οι ΗΠΑ έχουν μια βασική αδυναμία: βασίζονται σε τρίτους για τη χρηματοδότηση των μεγάλων εξωτερικών τους ελλειμμάτων», δήλωσε ο Τζορτζ Σαραβέλος, επικεφαλής παγκόσμιας έρευνας συναλλάγματος της Deutsche Bank. «Σε ένα περιβάλλον όπου η γεωοικονομική σταθερότητα της δυτικής συμμαχίας διαταράσσεται υπαρξιακά, δεν είναι σαφές γιατί οι Ευρωπαίοι θα ήταν διατεθειμένοι να συνεχίσουν να παίζουν αυτόν τον ρόλο».

Παρότι ένα μέρος των αμερικανικών περιουσιακών στοιχείων βρίσκεται σε δημόσιους φορείς — με μεγαλύτερο παράδειγμα το κρατικό επενδυτικό ταμείο της Νορβηγίας ύψους 2,1 τρισ. δολαρίων — η συντριπτική πλειονότητα ανήκει σε ιδιώτες επενδυτές. Επιπλέον, σημαντικό ποσοστό των αμερικανικών τίτλων που είναι εγκατεστημένοι στην Ευρώπη ανήκει τελικά σε επενδυτές εκτός της περιοχής.

Επιπλέον, επενδυτές που ανησυχούν για υπερβολική έκθεση σε αμερικανικά assets λόγω των πολιτικών Τραμπ ενδέχεται να έχουν ήδη περιορίσει τις θέσεις τους, μετά τους δασμούς της «Ημέρας Απελευθέρωσης» πέρυσι, που αναζωπύρωσαν το αφήγημα «Sell America». Παρά τη συνεχιζόμενη πίεση στο δολάριο, τα αμερικανικά κρατικά ομόλογα κατέγραψαν την καλύτερη χρονιά τους από το 2020, ενώ οι αμερικανικές μετοχές συνεχίζουν να σημειώνουν νέα ιστορικά υψηλά.

«Παρότι ο υπόλοιπος κόσμος εξακολουθεί να κατέχει τεράστιο όγκο αμερικανικών μετοχών και ομολόγων, είναι εύλογο να υποθέσουμε ότι έχει συντελεστεί μια αναδιάρθρωση των τοποθετήσεων σε δολάριο, η οποία θα προστατεύσει τις αγορές από έναν νέο γύρο έντονων αναταράξεων», δήλωσε η Τζέιν Φόλεϊ, επικεφαλής στρατηγικής συναλλάγματος της Rabobank.

Προς το παρόν, παραμένει ασαφές αν Ευρωπαίοι αξιωματούχοι θα εξέταζαν καν το ενδεχόμενο να ενθαρρύνουν επενδυτές της περιοχής να απομακρυνθούν από τις ΗΠΑ. Αναλυτές της ING, υπό τον Κάρστεν Μπρζέσκι, σημειώνουν ότι, παρότι η Ευρώπη διαθέτει θεωρητικά ισχύ λόγω των αμερικανικών τοποθετήσεών της, ενδέχεται να χρειαστεί μια πιο ήπια προσέγγιση.

«Η ΕΕ έχει ελάχιστα μέσα για να αναγκάσει ιδιώτες Ευρωπαίους επενδυτές να πουλήσουν περιουσιακά στοιχεία σε δολάρια», ανέφερε ο Μπρζέσκι. «Το μόνο που μπορεί να κάνει είναι να προσπαθήσει να ενθαρρύνει επενδύσεις σε περιουσιακά στοιχεία σε ευρώ».

Διαβάστε επίσης 

Διαφωνία Γαλλίας-Γερμανίας σχετικά με τα αντίποινα για τους δασμούς του Τραμπ

HSBC: Προς κεφαλαιοποίηση 300 δισ. στερλινών – Κέρδη άνω του 50% για τη μετοχή

Χωρίς Δανούς το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός λόγω Γροιλανδίας