Εκρηκτική αύξηση και ιστορικό υψηλό καταγράφεται στις τιμές του πετρελαίου των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων.

Το πετρέλαιο Murban, ένας όρος άγνωστος στον μέσο καταναλωτή, έχει εκτοξευθεί στα 146,4 δολάρια το βαρέλι, σημειώνοντας άνοδο άνω του 22% σε μία μόνο συνεδρίαση.

1

Για να καταλάβει κανείς το μέγεθος της έκρηξης, αρκεί μια απλή διαπίστωση: Το Murban δεν είχε ξαναβρεθεί ποτέ σε αυτά τα επίπεδα.

Στον αντίποδα, το γνωστότερο «καλάθι» του ΟΠΕΚ (OPEC Basket) κινήθηκε με μόλις +2%, δημιουργώντας ένα χάσμα που οι αναλυτές χαρακτηρίζουν «ανήκουστο» και «αποκαλυπτικό» για το πού χτυπά πραγματικά η κρίση.

Η έκρηξη των τιμών πυροδοτήθηκε όταν μετά τις επιθέσεις του Μπαϊράμ, σήμερα, η στρατιωτική διοίκηση του Ιράν (Khatam al-Anbiya) προειδοποίησε τα ΗΑΕ ότι αν οποιεσδήποτε επιθέσεις εξαπολυθούν από έδαφος των Εμιράτων εναντίον των αμφισβητούμενων νησιών Αμπού Μούσα και Τουνμπ, θα πλήξει την πόλη Ρας αλ-Χαϊμά (Ras Al Khaimah). Το Ιράν κατηγορεί τα ΗΑΕ ότι επιτρέπουν τη χρήση του εδάφους τους από αμερικανικές δυνάμεις για επιθέσεις εναντίον του. Η απειλή ήρθε ως απάντηση σε αυτό που το Ιράν εκλαμβάνει ως «επιθετικότητα» προερχόμενη από την περιοχή .

Τι είναι το Murban

Για τους περισσότερους, πετρέλαιο είναι το «brent» ή το «west Texas». Το Murban όμως είναι το «μυστικό όπλο» των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων. Είναι ένα ελαφρύ, γλυκό (δηλαδή χαμηλό σε θειάφι) αργό πετρέλαιο, που παράγεται στο Αμπού Ντάμπι και αποτελεί εδώ και χρόνια το πετρέλαιο αναφοράς (benchmark) για ολόκληρη την ασιατική αγορά.

Η σημασία του είναι τεράστια: Κίνα, Ιαπωνία, Νότια Κορέα και Ινδία βασίζονται σε αυτό για να τροφοδοτήσουν τα διυλιστήριά τους. Ενώ το Brent και το WTI καθορίζουν κυρίως την τιμή για την Ευρώπη και την Αμερική, το Murban είναι το «βαρόμετρο» για την Ασία, τον μεγαλύτερο καταναλωτή πετρελαίου στον πλανήτη.

Το ιστορικό ρεκόρ: Γιατί τώρα και γιατί τόσο απότομα;

Η τελευταία φορά που η διεθνής αγορά είχε δει τόσο υψηλές τιμές ήταν το μακρινό 2008, όταν το Brent είχε αγγίξει τα 147,5 δολάρια. Τότε όμως η άνοδος ήταν κυρίως κερδοσκοπική, τροφοδοτούμενη από την τεράστια ζήτηση της Κίνας και τα φθηνά χρήματα που έρεαν στα εμπορεύματα.

Το Murban, εκείνη την εποχή, είχε μείνει πίσω. Τον Ιούλιο του 2008 η επίσημη τιμή του δεν ξεπέρασε τα 137,35 δολάρια. Αυτή τη φορά, η ιστορία είναι διαφορετική. Το Murban όχι μόνο έσπασε το δικό του ρεκόρ, αλλά προσπέρασε και τα παγκόσμια benchmarks, φτάνοντας σε επίπεδα που κανείς δεν περίμενε.

Η αιτία δεν είναι η ζήτηση, αλλά η αιματοχυσία στον Περσικό Κόλπο. Ο πόλεμος και οι στρατιωτικές επιχειρήσεις έπληξαν καίριες υποδομές, με αποτέλεσμα η ροή των φυσικών βαρελιών από τα Στενά του Ορμούζ να έχει ουσιαστικά «παγώσει». Σε αντίθεση με το 2008 που η άνοδος ήταν «χάρτινη», σήμερα τα διυλιστήρια στην Ασία κυνηγούν απεγνωσμένα φυσικό προϊόν που δεν υπάρχει.

Πώς θα επηρεάσει τις τιμές των άλλων τύπου πετρελαίου;

Το μεγάλο ερώτημα που απασχολεί τώρα αναλυτές και κυβερνήσεις είναι αν το «πυρηνικό» ράλι του Murban θα παρασύρει και τα υπόλοιπα είδη πετρελαίου. Οι εκτιμήσεις διίστανται, αλλά συγκλίνουν σε ένα σημείο: η μετάδοση θα γίνει, αλλά με διαφορετική ταχύτητα και ένταση.

1. Brent και WTI (Ευρώπη – Αμερική)

Αναλυτές της UBS και της JP Morgan εκτιμούν ότι το Brent θα ακολουθήσει την ανοδική πορεία, καθώς οι εμπορικές εταιρείες θα προσπαθήσουν να ανακατευθύνουν φορτία προς την Ασία, απογυμνώνοντας τις δυτικές αγορές. Οι προβλέψεις κάνουν λόγο για Brent που θα κινηθεί σταθερά πάνω από τα 140 δολάρια το επόμενο διάστημα, με πιθανότητα να δούμε και τα 150 δολάρια αν η κρίση συνεχιστεί.

2. OPEC Basket (Το καλάθι του ΟΠΕΚ)

Η μικρή άνοδος (+2%) που παρατηρήθηκε σήμερα δείχνει ότι η αγορά προσπαθεί να «μαζέψει» ό,τι βαρέλι μπορεί από την Αφρική και τη Λατινική Αμερική για να καλύψει το έλλειμμα. Ωστόσο, τα logistics είναι ασήκωτα. Η μεταφορά πετρελαίου από τη Νιγηρία ή τη Βενεζουέλα στην Ασία θέλει εβδομάδες και κοστίζει ακριβά σε ναύλα. Αυτό σημαίνει ότι η πίεση θα διατηρηθεί για μεγάλο χρονικό διάστημα.

3. Η παγίδα για τους καταναλωτές

Το πιο σημαντικό είναι ότι η έκρηξη στο Murban θα φανεί σύντομα στην τσέπη των καταναλωτών. Καθώς η τιμή του Brent ανεβαίνει, το ίδιο συμβαίνει και με την τιμή της βενζίνης, του πετρελαίου θέρμανσης και των αεροπορικών καυσίμων. Οι ελλείψεις σε ντίζελ ήδη προκαλούν ανησυχία στις ευρωπαϊκές αγορές, ενώ οι αεροπορικές εταιρείες προετοιμάζονται για ένα νέο κύμα αυξήσεων στα εισιτήρια.

Τι είναι οι διάφοροι τύποι πετρελαίου

Για να γίνει κατανοητό το χάος που επικρατεί, αξίζει να ρίξουμε μια ματιά στο «πάνθεον» των πετρελαίων. Δεν είναι όλα ίδια. Διαφέρουν ως προς την πυκνότητα, την περιεκτικότητα σε θειάφι και, κυρίως, ως προς το πού παράγονται και πού καταναλώνονται.