Ειρήνη Αγαπηδάκη: 56.000 ωφελούμενοι στο «ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ» για την παχυσαρκία – Οι ΚΟΜΥ στα σπίτια πολιτών με κινητικά προβλήματα

Με επίκεντρο τη μεγάλη μεταρρύθμιση για την παχυσαρκία ενηλίκων, την πρόληψη και την αντιμετώπισή της, η αναπληρώτρια Υπουργός Υγείας, Ειρήνη Αγαπηδάκη, ανοίγει τα χαρτιά της στο Mononews, παρουσιάζοντας τα εντυπωσιακά δεδομένα του προγράμματος «ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ».

Με περισσότερες από 38.000 συνταγές καινοτόμων φαρμάκων να έχουν, ήδη, εκτελεστεί και 56.000 πολίτες να έχουν, πλέον, πρόσβαση σε σύγχρονες θεραπευτικές μεθόδους, η παχυσαρκία αντιμετωπίζεται για πρώτη φορά στην Ελλάδα ως ένα σοβαρό χρόνιο νόσημα, που απαιτεί – και λαμβάνει – κρατική στήριξη και επιστημονική καθοδήγηση.

Η κα. Αγαπηδάκη ξεκαθαρίζει το τοπίο γύρω από τη χρηματοδότηση του φιλόδοξου προγράμματος, τονίζοντας ότι η κυβέρνηση έχει εξασφαλίσει τη βιωσιμότητά του και μετά το Ταμείο Ανάκαμψης, ενώ αποκαλύπτει μια ιδιαίτερα ευαίσθητη πτυχή της παρέμβασης: Τις κατ’ οίκον επισκέψεις από Κινητές Ομάδες Υγείας για το 10% των δικαιούχων, που πάσχει από νοσογόνο παχυσαρκία και αδυνατεί να μετακινηθεί.

Η αναπληρώτρια Υπουργός απαντά, επίσης, για τις καθυστερήσεις στα ραντεβού, εγγυάται την ολοκλήρωση των θεραπειών χωρίς καμία οικονομική επιβάρυνση και προαναγγέλλει νέα προληπτικά προγράμματα για το 2026, που θα αφορούν στον καρκίνο του πνεύμονα και του δέρματος.

Ακολουθεί η συνέντευξη, που μας παραχώρησε η κα Αγαπηδάκη:

Κυρία Αγαπηδάκη, ποια είναι η μέχρι τώρα ανταπόκριση των πολιτών στο πρόγραμμα «ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ» για την παχυσαρκία ενηλίκων; Πόσοι έχουν λάβει το σχετικό SMS, πόσοι έχουν ενεργοποιήσει το παραπεμπτικό τους και, τελικά, πόσοι έχουν ξεκινήσει τη φαρμακευτική αγωγή;

Το πρόγραμμα για την αντιμετώπιση της νοσογόνου παχυσαρκίας ενηλίκων, όπως και αυτό για την πρόληψη της νεφρικής δυσλειτουργίας, αποτελούν μία, ακόμη, σημαντική παρέμβαση στο πλαίσιο του Εθνικού Προγράμματος «ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ». Μέχρι σήμερα, περισσότεροι από 5,9 εκατομμύρια πολίτες έχουν πραγματοποιήσει δωρεάν προληπτικές εξετάσεις για σοβαρά χρόνια νοσήματα, όπως ο καρκίνος του μαστού, του τραχήλου της μήτρας, του παχέος εντέρου και τα καρδιαγγειακά.

Το «ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ» δεν λειτουργεί. πλέον, απλώς ως υπενθύμιση προς τους πολίτες, για να κάνουν εξετάσεις. Πρόκειται για κάτι ακόμη πιο σημαντικό, καθώς έχει αλλάξει πλήρως τη νοοτροπία μας σε ό,τι αφορά στα θέματα υγείας, έχοντας φθάσει να μιλάμε πρώτα για την πρόληψη, προτού αναγκαστούμε να ασχοληθούμε με τη θεραπεία.

Ειδικά για την παχυσαρκία ενηλίκων, η ανταπόκριση είναι ιδιαίτερα ενθαρρυντική. Μέσα σε περίπου τρεις μήνες από την έναρξη του προγράμματος, περίπου 25.000 πολίτες έχουν ήδη λάβει δωρεάν ιατρική φροντίδα και διατροφική συμβουλευτική, ενώ έχουν εκτελεστεί περισσότερες από 38.000 συνταγές με τα καινοτόμα φάρμακα κατά της παχυσαρκίας. Όλα αυτά, που σας περιγράφω, θα πρέπει να τονιστεί ότι δεν επιβαρύνουν ούτε ένα ευρώ τους δικαιούχους του προγράμματος.

Εξίσου σημαντικό είναι το γεγονός, ότι σήμερα μιλάμε συνολικά για 56.000 ωφελούμενους πολίτες, που έχουν τη δυνατότητα πρόσβασης σε σύγχρονες επιστημονικές μεθόδους για την αντιμετώπιση της νοσογόνου παχυσαρκίας, αντιλαμβανόμενοι παράλληλα ότι για πρώτη φορά το κράτος στηρίζει αυτή την προσπάθεια, χωρίς να υπάρχουν γραφειοκρατικά εμπόδια και να ταλαιπωρούνται.

Παράλληλα, στο πρόγραμμα πρόληψης για τη νεφρική δυσλειτουργία, περισσότεροι από 1,8 εκατομμύρια πολίτες υψηλού κινδύνου έχουν, ήδη, λάβει ηλεκτρονικό παραπεμπτικό για προληπτικό έλεγχο και εξετάσεις.

Υπάρχουν συγκεντρωτικά στοιχεία για την αποτελεσματικότητα των θεραπειών; Τι δείχνουν τα δεδομένα για τη μέση απώλεια βάρους των συμμετεχόντων και σε τι ποσοστό επί των συνολικών χρηστών καταγράφεται σημαντική βελτίωση στους δείκτες υγείας τους;

Βρισκόμαστε ακόμη στους πρώτους μήνες υλοποίησης του προγράμματος και συνεπώς τα δεδομένα συλλέγονται και θα αναλυθούν συστηματικά, με βάση επιστημονικά κριτήρια κατά το αμέσως προσεχές διάστημα.

Ωστόσο οι πρώτες ενδείξεις είναι ιδιαιτέρως ενθαρρυντικές, τόσο ως προς την τήρηση του προγράμματος από τους ασθενείς, όσο και ως προς τη συνολική ανταπόκριση στη θεραπευτική παρέμβαση. Αξίζει να σημειωθεί ότι το 10% των δικαιούχων έχει Δείκτη Μάζας Σώματος άνω του 50 – καταλαβαίνουμε, λοιπόν, πόσο σοβαρό ζήτημα υγείας αποτελεί η παχυσαρκία.

Σε αυτές τις περιπτώσεις ειδικά, τα αποτελέσματα είναι παραπάνω από ενθαρρυντικά, καθώς οι πολίτες δεν χάνουν απλώς βάρος, αλλά ανακτούν την κινητικότητα και τη λειτουργικότητά τους, κερδίζοντας κάθε μέρα ποιότητα ζωής που είχαν χάσει επί έτη. Νομίζω ότι αυτό και μόνο δείχνει με τον πιο πειστικό τρόπο, πόσο σημαντική είναι η θεραπευτική παρέμβαση στη νοσογόνο παχυσαρκία.

Τι δείχνει η «γεωγραφία» και η «δημογραφία» του προγράμματος; Παρατηρείτε διαφοροποιήσεις στην ανταπόκριση, ανάλογα με την ηλικιακή ομάδα ή τον τόπο διαμονής;

Ο σχεδιασμός και η υλοποίηση του προγράμματος, σε συνεργασία με την επιστημονική και ιατρική κοινότητα, είχε εξαρχής – εκ μέρους μας – έναν σαφή κοινωνικό στόχο: τη μείωση των ανισοτήτων στην υγεία. Ένα πρόγραμμα που θα αφήνει ένα βαθύ κοινωνικό αποτύπωμα και θα βοηθήσει ανθρώπους, που μέχρι σήμερα ένιωθαν ότι το κράτος δεν ανταποκρίνεται επαρκώς στις ανάγκες τους. Τα υψηλότερα ποσοστά συμμετοχής έως τώρα εντοπίζονται στην Αττική, στη Θεσσαλονίκη, στο Ηράκλειο Κρήτης, στη Λάρισα, στην Αχαΐα, στην Πιερία, στον Έβρο και στις Σέρρες.

Αξίζει να σημειωθεί ότι το 10% των δικαιούχων του προγράμματος πάσχει από εξαιρετικά σοβαρή μορφή παχυσαρκίας (Δείκτη Μάζας Σώματος άνω του 50), υφίσταται, δηλαδή, κάποια μορφή αναπηρίας λόγω της παχυσαρκίας.

Κάποιους από τους ανθρώπους αυτούς είχα την ευκαιρία να τους συναντήσω, συνοδεύοντας τις Κινητές Ομάδες Υγείας, σε κατ’ οίκον επισκέψεις. Όταν, δηλαδή, υφίστανται σοβαρά κινητικά προβλήματα και το άτομο δεν μπορεί να πάει στον γιατρό, οργανώνεται από την Κινητή Ομάδα Υγείας η επίσκεψη στο σπίτι με ενδοκρινολόγο, γίνονται οι κατάλληλες εξετάσεις και δρομολογείται η συστηματική παρακολούθηση και σε ιατρικό επίπεδο και σε επίπεδο διατροφικής συμβουλευτικής.

Γι’ αυτόν τον λόγο είναι σημαντική η υπηρεσία, που προσφέρουν οι Κινητές Ομάδες Υγείας, καθώς, μέσα από τις κατ’ οίκον επισκέψεις τους, αναδεικνύονται και οι πολλαπλές ανάγκες αυτών των πολιτών, που δεν περιορίζονται μόνο στην ιατρική φροντίδα, αλλά επεκτείνονται και στην κοινωνική υποστήριξη.

Πολλοί πολίτες αναφέρουν καθυστερήσεις μηνών στον προγραμματισμό των ραντεβού. Πού οφείλονται αυτές οι δυσλειτουργίες και τι μέτρα λαμβάνετε, για να διευκολυνθεί η πρόσβαση των πολιτών στους συμβεβλημένους γιατρούς;

Το πρόγραμμα έχει σχεδιαστεί έτσι, ώστε να διασφαλίζεται η άμεση και η απρόσκοπτη πρόσβαση όλων των ωφελουμένων. Οι δικαιούχοι εξυπηρετούνται αυτή τη στιγμή μέσα από 500 και πλέον δημόσιες μονάδες Υγείας σε όλη τη χώρα.

Το σύστημα καθοδηγεί οργανωμένα τον πολίτη σε κάθε βήμα της διαδικασίας, από την αξιολόγηση έως την έναρξη της θεραπείας, χωρίς ταλαιπωρία και αναμονή. Σε μεμονωμένες περιπτώσεις, δε, όπου προκύπτουν δυσλειτουργίες, παρεμβαίνουμε έγκαιρα για την επίλυσή τους. Για αυτό είναι σημαντικό να μας ενημερώνουν οι πολίτες για τυχόν δυσλειτουργίες, προκειμένου να δίνουμε άμεσα λύσεις.

Το πρόγραμμα ολοκληρώνεται τον Ιούνιο του 2026. Τι ισχύει για έναν πολίτη που ξεκίνησε τη θεραπεία αργά (π.χ. τον Φεβρουάριο του 2026); Θα μπορέσει να εξαντλήσει τον δωρεάν 8μηνο κύκλο φαρμάκων ή όχι;

Όλοι οι δικαιούχοι, που εντάσσονται στο πρόγραμμα, ανεξαρτήτως χρονικής στιγμής έναρξης, θα ολοκληρώσουν κανονικά τον πλήρη κύκλο θεραπείας τους, χωρίς καμία οικονομική επιβάρυνση και πάντα υπό ιατρική καθοδήγηση.

Ο Υπουργός έχει δηλώσει την πρόθεση να συνεχιστεί το πρόγραμμα και μετά το τέλος της χρηματοδότησης από το RRF. Πώς προχωρά αυτός ο σχεδιασμός; Έχουν βρεθεί οι εναλλακτικοί πόροι για τη βιωσιμότητά του;

Το Εθνικό Πρόγραμμα «ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ» αποτελεί στρατηγική προτεραιότητα και στόχος μας είναι όχι μόνο η συνέχισή του, αλλά και η περαιτέρω ενίσχυσή του.

Αυτή τη στιγμή τα προγράμματα βρίσκονται σε φάση αξιολόγησης και, με βάση τα επιστημονικά δεδομένα που θα προκύψουν, θα καθοριστούν τα επόμενα βήματα, π.χ. με ποια συχνότητα πρέπει να γίνονται κάποιες εξετάσεις, ώστε να προχωρήσουμε.

Σε ό,τι αφορά στην εξεύρεση των πόρων, πρέπει να σημειωθεί ότι η αρχική υλοποίηση του «ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ» απαιτούσε παραπάνω πόρους, καθώς ήταν απαραίτητο να αναπτυχθεί όλο το σύστημα που απουσίαζε τόσα χρόνια. Με άλλα λόγια, δεν είναι η δαπάνη των εξετάσεων το υψηλότερο κόστος, αλλά αυτό των υποδομών.

Χρησιμοποιώντας τα κονδύλια του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, αναπτύξαμε αυτό το οικοσύστημα κι έτσι τώρα η χώρα χρειάζεται να καλύψει μόνο το κόστος των εξετάσεων, που δεν είναι τόσο υψηλό, όσο φαντάζεστε. Έχουν, ήδη, ανακοινωθεί νέα χρηματοδοτικά εργαλεία σε ευρωπαϊκό επίπεδο για πολιτικές πρόληψης και η κυβέρνηση έχει αποδείξει ότι διαθέτει υψηλή τεχνογνωσία απορρόφησης κοινοτικών κονδυλίων.

Αναφέρω ενδεικτικά ότι δύο νέα προγράμματα, που σχεδιάζουμε να υλοποιήσουμε μέσα στο 2026, το πρόγραμμα για την πρόληψη του καρκίνου του πνεύμονα και το πρόγραμμα για τον καρκίνο του δέρματος σε συγκεκριμένες ομάδες ατόμων, που λόγω επαγγέλματος εκτίθενται πολλές ώρες στον ήλιο, προγραμματίζεται να χρηματοδοτηθούν μέσω ΕΣΠΑ.

Επιπλέον, ήδη το «ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ» έχει επιφέρει οικονομία κλίμακος στον ΕΟΠΥΥ και στο ΕΣΥ συνολικά. Πέρα από τα χρήματα που εξοικονομούν οι πολιτικές πρόληψης μακροχρόνια, έχουμε, ήδη, εξοικονόμηση πόρων. Δεν είναι απλά μια αποτελεσματική, αλλά μια βιώσιμη πολιτική.

Το φάρμακο είναι μόνο το ένα σκέλος της παρέμβασης. Υπάρχει η δυνατότητα για διατροφική συμβουλευτική; Κάποιοι πολίτες, που απευθύνονται σε Τοπικά Ιατρεία, δεν έχουν αυτή την επιλογή. Τι μπορούν να κάνουν;

Το πρόγραμμα για την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας ενηλίκων έχει σχεδιαστεί λεπτομερώς, με βάση τις επιταγές της επιστημονικής και ιατρικής κοινότητας, με σκοπό να υπάρχει μία αλληλοσυσχέτιση στον κύκλο θεραπείας.

Το πλαίσιο του προγράμματος είναι αυστηρό. Η φαρμακευτική αγωγή αποτελεί μόνο ένα μέρος της παρέμβασης. Δεν μπορεί να πάει οποιοσδήποτε ωφελούμενους – μέσω του προγράμματος – και να λάβει τα φάρμακα κατά της νοσογόνου παχυσαρκίας. Πρέπει να υπάρχει ιατρική παρακολούθηση, να πληροί τα κλινικά κριτήρια και να γίνουν ειδικές εξετάσεις, γιατί τα καινοτόμα φάρμακα δεν χορηγούνται ανεξέλεγκτα και δεν αποτελούν «εύκολη λύση».

Παράλληλα, τα φάρμακα αυτά συνδυάζονται υποχρεωτικά με διατροφική συμβουλευτική, διαφορετικά η χορήγησή τους διακόπτεται.

Σε περίπτωση που κάποια δομή δεν παρέχει διατροφική υποστήριξη και εφόσον ο θεράπων ιατρός κρίνει αναλόγως, το σύστημα κατευθύνει αυτομάτως τον πολίτη σε άλλη δημόσια μονάδα Υγείας, που διαθέτει την αντίστοιχη υπηρεσία, διασφαλίζοντας πλήρη και δωρεάν κάλυψη, χωρίς ταλαιπωρία.

Επιπλέον, μελετάμε και συμπληρωματικές λύσεις στις περιπτώσεις, που παρουσιάζονται δυσλειτουργίες, ώστε να έχει πρόσβαση κάθε πολίτης στις υπηρεσίες που έχει ανάγκη.

Δείτε επίσης

Γιώργος Μυλωνάκης: Τι είπε στο Mononews ο γιατρός Ευτύχιος Αρχοντάκης που τον χειρούργησε – Η «συκοφαντία» που τον λύγισε και το SMS

Κ. Κυριακόπουλος (Olonea): «Δεν αναζητούμε ευκαιριακές πωλήσεις, χτίζουμε ελληνική καινοτομία με διεθνή σφραγίδα»