Γιατί το πετρέλαιο δεν έχει φτάσει τα 200 δολάρια μετά το μεγαλύτερο σοκ προσφοράς στην ιστορία

Για δεκαετίες, traders πετρελαίου, στελέχη και αναλυτές προειδοποιούσαν ότι το κλείσιμο του Στενού του Ορμούζ θα αποτελούσε παγκόσμια οικονομική καταστροφή.

Έχουν πλέον περάσει περισσότεροι από τρεις μήνες από τότε που η θαλάσσια οδός ουσιαστικά μπλοκαρίστηκε, δημιουργώντας το χειρότερο σοκ προσφοράς στη σύγχρονη ιστορία. Όμως μια σειρά από εναλλακτικές λύσεις κρατά το αργό πετρέλαιο κάτω από τα 100 δολάρια το βαρέλι, αψηφώντας πολλές από τις πιο ζοφερές προβλέψεις της αγοράς για τιμές έως και 200 δολάρια.

Ένας συνδυασμός ρεκόρ εξαγωγών από τις ΗΠΑ, απότομης και απρόσμενης επιβράδυνσης της ζήτησης στην Κίνα και μιας σταθερής ροής πετρελαίου που εξακολουθεί να περνά από το στενό, έχει βοηθήσει να απορροφηθεί μεγάλο μέρος του σοκ από την απώλεια άνω των 10 εκατομμυρίων βαρελιών την ημέρα από τη Μέση Ανατολή. Ένα πλεόνασμα πριν τον πόλεμο έχει επίσης μετριάσει το πλήγμα.

Ο Πρόεδρος Τραμπ ταξιδεύει στο Ουισκόνσιν και το Νιου Τζέρσεϊ

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ μιλά με δημοσιογράφους στο Air Force One στις 5 Ιουνίου.

«Ο κόσμος νόμιζε ότι θα ήταν πολύ χειρότερα», είπε την Παρασκευή ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ. «Σήμερα είδα τα 96 δολάρια το βαρέλι, ο κόσμος νόμιζε ότι θα έφτανε τα 300».

Όλα τα βλέμματα τώρα στρέφονται στο πόσο καιρό μπορούν να αντέξουν αυτά τα “μαξιλάρια”, ενώ το ερώτημα πότε θα αποκατασταθούν οι ροές μέσω του στενού και προς τα πού θα κινηθούν οι τιμές του πετρελαίου έχουν γίνει τα μεγαλύτερα άγνωστα για την παγκόσμια οικονομία.

Μία από τις μεγαλύτερες εκπλήξεις για την αγορά πετρελαίου είναι η Κίνα, ο μεγαλύτερος εισαγωγέας στον κόσμο. Μείωσε τις εισαγωγές της κατά σχεδόν 40% τον Μάιο σε σχέση με τον μέσο όρο του προηγούμενου έτους, σύμφωνα με τη Vortexa Ltd. Η μείωση είναι αρκετή για να αντισταθμίσει από το ένα τρίτο έως το ένα πέμπτο των βαρελιών που χάθηκαν από τον πόλεμο, ανάλογα με τις εκτιμήσεις.

Ταυτόχρονα, οι ΗΠΑ έχουν εξελιχθεί στον σημαντικότερο «ρυθμιστή» προσφοράς στον κόσμο μετά τα πλήγματα στο Ιράν στα τέλη Φεβρουαρίου. Οι εξαγωγές αργού και καυσίμων των ΗΠΑ τον Μάιο ήταν πάνω από 2 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα υψηλότερες από τον μέσο όρο ολόκληρου του προηγούμενου έτους.

Άλλα έκτακτα μέτρα έχουν επίσης μειώσει την πίεση. Κυβερνήσεις παγκοσμίως συντόνισαν μια ιστορική απελευθέρωση στρατηγικών αποθεμάτων, ενώ παραγωγοί του Κόλπου αναδρομολόγησαν φορτία μέσω εναλλακτικών διαδρομών εξαγωγής. Μερικά δεξαμενόπλοια συνέχισαν να μεταφέρουν φορτία μέσω του στενού παρά τους κινδύνους, χρησιμοποιώντας όλο και πιο αδιαφανείς μεθόδους για να αποφύγουν στρατιωτικές απειλές.

«Πάνω από τρεις μήνες σε αυτή τη σύγκρουση, ο κόσμος έχει αποδειχθεί εκπληκτικά ανθεκτικός», δήλωσε η Maria Angelicoussis, CEO του Angelicoussis Group, του μεγαλύτερου Έλληνα εφοπλιστή σε αριθμό πλοίων. «Οι τιμές των εμπορευμάτων έχουν ανέβει 50% ή 60%, οι τιμές LNG στην Ασία 90%, αλλά δεν βρίσκονται στα εξωφρενικά επίπεδα που προσωπικά θα περίμενα».

Προς το παρόν, το πετρέλαιο που διαπραγματεύεται πολύ κάτω από τα 200 δολάρια έχει δώσει περιθώριο κινήσεων στον Τραμπ στις διαπραγματεύσεις με το Ιράν, ενώ εκείνος επιμένει ότι μια ειρηνευτική συμφωνία είναι κοντά. Όμως μια νέα και παρατεταμένη άνοδος τιμών θα αυξήσει την πίεση στον Λευκό Οίκο να κινηθεί γρήγορα για συμφωνία ώστε να περιοριστεί το πλήγμα στην παγκόσμια οικονομία.

Τα παγκόσμια αποθέματα μειώνονται με ρεκόρ ρυθμό, καθιστώντας την αγορά όλο και πιο ευάλωτη σε νέες διαταραχές. Με τα εφεδρικά αποθέματα να μειώνονται, ακόμη και σχετικά μικρές ελλείψεις θα μπορούσαν να προκαλέσουν έντονες εκρήξεις τιμών.

«Κάθε εβδομάδα που περνά, το σύστημα σφίγγει κατά 70 έως 80 εκατομμύρια βαρέλια. Δεν μπορείς να το κάνεις αυτό για πάντα», είπε ο Greg Sharenow της Pimco. «Τους επόμενους μήνες, θα βρίσκεσαι μπροστά σε ένα σύστημα που δεν θα έχει ευελιξία, γιατί τα “μαξιλάρια” έχουν εξαντληθεί».

«Αμερικανική έκρηξη»

Η παραγωγή πετρελαίου των ΗΠΑ έχει εκτοξευθεί σε ιστορικά υψηλά τα τελευταία χρόνια χάρη στη σχιστολιθική επανάσταση που ξεκίνησε πριν από πάνω από μία δεκαετία, μετατρέποντας τη χώρα σε καθαρό εξαγωγέα αργού και προϊόντων διύλισης.

Η αφθονία εγχώριας ενέργειας έχει επιτρέψει στον Πρόεδρο Τραμπ να λαμβάνει γεωπολιτικές αποφάσεις που κάποτε θα θεωρούνταν αδιανόητες — όχι μόνο την έναρξη πολέμου με το Ιράν, αλλά και την πίεση προς τη Βενεζουέλα του Nicolás Maduro.

Η Ουάσιγκτον έχει επίσης χρησιμοποιήσει την ενεργειακή της ισχύ για να σταθεροποιήσει τις αγορές. Η κυβέρνηση Τραμπ δεσμεύτηκε να απελευθερώσει 172 εκατομμύρια βαρέλια από το Στρατηγικό Απόθεμα Πετρελαίου. Μέχρι στιγμής το κάνει με ρυθμό που λίγοι περίμεναν: σε μία εβδομάδα τον περασμένο μήνα το απόθεμα μειώθηκε κατά 1,4 εκατ. βαρέλια την ημέρα.

Σχεδόν τα μισά από τα βαρέλια που έχουν απελευθερωθεί έχουν καταλήξει στην Ευρώπη και σε άλλους προορισμούς.

Οι δύο αντίρροπες δυνάμεις — οι εξαγωγές των ΗΠΑ και η μειωμένη κινεζική ζήτηση — εξηγούν εν μέρει γιατί η σημαντικότερη τιμή φυσικού αργού, το Dated Brent, υποχώρησε κάτω από τα 100 δολάρια, αφού είχε εκτοξευθεί πάνω από τα 140 στην αρχή του πολέμου.

Ωστόσο, τα όρια αυτών των “λύσεων ανάγκης” αρχίζουν να φαίνονται. Τα συνολικά αποθέματα πετρελαίου στις ΗΠΑ μειώθηκαν στο χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων 20 ετών. Τα στρατηγικά αποθέματα έχουν ελάχιστο περιθώριο και τα αποθέματα καυσίμων βρίσκονται σε κρίσιμα χαμηλά ενόψει της θερινής ζήτησης.

«Δεν είμαστε σε θέση να διατηρήσουμε αυτές τις εξαγωγές», είπε ο Sharenow, προσθέτοντας ότι τα αποθέματα στο Cushing, Oklahoma πλησιάζουν σε επιχειρησιακά χαμηλά.

Ταυτόχρονα, τα αμερικανικά διυλιστήρια λειτουργούν σε υψηλούς ρυθμούς, αυξάνοντας τον ανταγωνισμό για βαρέλια και ανεβάζοντας τα ασφάλιστρα του αμερικανικού πετρελαίου στην Ασία.

Η κυβέρνηση Τραμπ έχει επίσης κάνει εξαιρέσεις για ρωσικό πετρέλαιο, διευκολύνοντας την Ινδία να αυξήσει τις εισαγωγές της. Οι ροές ρωσικού πετρελαίου προς την Ινδία έφτασαν τα 1,76 εκατ. βαρέλια ημερησίως τον Μάιο.

«Η επιστροφή της Κίνας»

Πολλοί traders θεωρούν ότι η επιστροφή της Κίνας στα επίπεδα κατανάλωσης πριν τον πόλεμο στο Ιράν είναι το κλειδί για το πότε θα αρχίσουν ξανά να ανεβαίνουν οι τιμές.

Η τεράστια όρεξη του μεγαλύτερου εισαγωγέα πετρελαίου — πάνω από 10 εκατ. βαρέλια την ημέρα από τον πόλεμο στην Ουκρανία — έχει περιοριστεί προσωρινά. Αυτό οφείλεται εν μέρει στο ότι η χώρα σταμάτησε να αυξάνει τα στρατηγικά της αποθέματα.

Επίσης, η στροφή προς παραγωγή χημικών από άνθρακα αντί για πετρέλαιο και η εκρηκτική αύξηση των ηλεκτρικών οχημάτων μειώνουν τη ζήτηση για βενζίνη.

Η κινεζική διύλιση εκτιμάται ότι θα παραμείνει γύρω στα 13 εκατ. βαρέλια την ημέρα τον Μάιο και τον Ιούνιο, επίπεδα που είχαν να εμφανιστούν από την πανδημία το 2020. Πέρυσι ήταν κατά μέσο όρο 14,8 εκατ. βαρέλια την ημέρα.

«Η αποχώρηση της Κίνας από την αγορά αργού έχει παίξει καθοριστικό ρόλο στην επαναρρύθμιση της αγοράς», είπε ο Warren Patterson της ING. «Το μέγεθος της επίδρασης έχει εκπλήξει την αγορά».

Ροές Ορμούζ

Οι παραγωγοί του Κόλπου είχαν γρήγορα εναλλακτικές που έσωσαν την αγορά στην αρχή του πολέμου. Ο αγωγός Ανατολής-Δύσης της Σαουδικής Αραβίας μετέφερε εκατομμύρια βαρέλια προς την Ερυθρά Θάλασσα, ενώ τα ΗΑΕ διοχέτευαν πετρέλαιο προς το Fujairah έξω από τον Κόλπο.

Υπάρχει επίσης περιορισμένη διέλευση πλοίων από το Στενό, είτε μέσω κρατικών συμφωνιών είτε με ρίσκο.

Ωστόσο οι διελεύσεις έχουν μειωθεί από περίπου 100 την ημέρα σε 2–3, ενώ το GPS jamming δυσκολεύει την παρακολούθηση.

«Για να μιλήσουμε για ουσιαστική ανάκαμψη, χρειάζονται τουλάχιστον 20 πλοία την ημέρα για μία εβδομάδα — κάτι που δεν φαίνεται ρεαλιστικό χωρίς συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν», είπε ο Pavel Molchanov.

Αγορές και κερδοσκοπία

Άλλος παράγοντας που συγκρατεί τις τιμές είναι η επιφυλακτικότητα των traders λόγω της αβεβαιότητας και των δηλώσεων Τραμπ.

Το open interest στα futures Brent είναι στο χαμηλότερο επίπεδο από τον Αύγουστο, καθώς η μεταβλητότητα αναγκάζει τους επενδυτές να μειώνουν ρίσκο.

Η έλλειψη ανάληψης κινδύνου περιορίζει τις χρηματοροές, ενώ η αγορά εξαρτάται πλέον από το αν θα υπάρξει ειρηνευτική συμφωνία.

«Είναι όλο βασισμένο στην προσδοκία ότι υπάρχει λύση κοντά», είπε ο Tom Baker της Vitol. «Αλλά στο τέλος, παραμένεις με ένα κενό — ένα δισεκατομμύριο βαρέλια που λείπουν».

 

Διαβάστε επίσης 

Άλμα 109% στις τιμές μεταφοράς container λόγω καυσίμων και συμφόρησης στα λιμάνια – Πιέσεις στις εφοδιαστικές αλυσίδες παγκοσμίως

Netflix: Αλλαγή σελίδας στη διοίκηση – Ο Jay Hoag νέος πρόεδρος του ΔΣ μετά την αποχώρηση του Reed Hastings

Αεροπορικές εταιρείες υπό πίεση: Άνοδος καυσίμων και καθυστερήσεις αεροσκαφών απειλούν την ανάκαμψη του κλάδου