ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
Η κυβέρνηση της Ισπανίας ενέκρινε, τον τελευταίο μήνα, νέα κοινωνικά επιδόματα ύψους άνω των 1,5 δισ. ευρώ (1,65 δισ. δολαρίων) και σχεδιάζει επιπλέον παροχές ενόψει των πρόωρων εκλογών της 29ης Νοεμβρίου, σε μια προσπάθεια μαζικών δαπανών της τελευταίας στιγμής, με στόχο την ενίσχυση του προοδευτικού της προφίλ.
Τα μέτρα αυτά αποτελούν χαρακτηριστικό παράδειγμα της στρατηγικής που ακολουθεί η κυβέρνηση της Ισπανίας —υπό την ηγεσία των Σοσιαλιστών— δεδομένης της έλλειψης επαρκούς κοινοβουλευτικής στήριξης για την έγκριση νέου προϋπολογισμού από το 2023: πρόκειται για δαπάνες που υλοποιούνται μέσω διαταγμάτων, τα οποία το Κοινοβούλιο μπορεί μεν να αναστείλει, αλλά δεν έχει τη δυνατότητα να ακυρώσει αναδρομικά.
Τον τελευταίο μήνα, η κυβέρνηση —η οποία υπολείπεται στις περισσότερες δημοσκοπήσεις και δίνει μάχη για την προσέλκυση ψήφων— έχει εγκρίνει κονδύλια ύψους περίπου 820 εκατ. ευρώ για τη στήριξη ευάλωτων οικογενειών, σύμφωνα με συγκεντρωτικά στοιχεία για το κόστος των μέτρων που δημοσίευσε το πρακτορείο Reuters.
Παράλληλα, ενέκρινε 221 εκατ. ευρώ για τα θύματα καταστροφών, όπως πλημμύρες ή το σιδηροδρομικό δυστύχημα του περασμένου μήνα, καθώς και περίπου 426 εκατ. ευρώ σε επιδοτήσεις για τη στέγαση —ζήτημα που αποτελεί την κύρια ανησυχία των ψηφοφόρων και το οποίο ο πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ έχει δεσμευτεί να αντιμετωπίσει κατά προτεραιότητα, εφόσον εξασφαλίσει την πλειοψηφία.
Τα μέτρα αυτά θα μπορούσαν να συμβάλουν στην κινητοποίηση ψηφοφόρων που, υπό άλλες συνθήκες, θα επέλεγαν την αποχή, ενισχύοντας παράλληλα το αφήγημα των Σοσιαλιστών ως της πολιτικής δύναμης που προστατεύει τους πιο ευάλωτους, δήλωσε ο πολιτικός αναλυτής Εδουάρδο Μπαγιόν.
«Αυτή η προοδευτική κυβέρνηση συνεργασίας αποδεικνύει… ότι είναι εφικτό να επιτευχθούν τόσο η οικονομική ανάπτυξη όσο και η αναδιανομή», δήλωσε ο πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ σε συνέντευξή του στο ισπανικό κανάλι Telecinco τη Δευτέρα, όταν ερωτήθηκε σχετικά με τις δαπάνες.
Τα μέτρα που προωθεί:
-Επιδοτήσεις για 2.500 κατοικίες προσιτού ενοικίου που κατασκευάζονται σε συνεργασία με τον ιδιωτικό τομέα. Το ενοίκιο περιορίζεται στο 30% του εισοδήματος του νοικοκυριού, οι συμβάσεις έχουν διάρκεια έως 75 έτη, ενώ η ιδιοκτησία παραμένει δημόσια.
-Απευθείας επιχορηγήσεις προς την Καταλονία (119,4 εκατ. ευρώ), τη Χώρα των Βάσκων (31 εκατ. ευρώ), τη Ναβάρρα (13,3 εκατ. ευρώ), τις Αστουρίες (5,9 εκατ. ευρώ) και τη Γαλικία (10,2 εκατ. ευρώ) για την επέκταση της προσιτής στέγης και τη μείωση των ενοικίων σε 317 δήμους.
-Απευθείας επιχορηγήσεις για περίπου 2.000 θέσεις φοιτητικής στέγασης, σε μια πρώτη φάση.
-Επιπλέον εγγυήσεις μέσω του Ινστιτούτου Στέγασης των Βαλεαρίδων για τη διευκόλυνση της πρόσβασης στη στέγαση. Δεν πρόκειται για άμεσες δαπάνες.
-Εξουσιοδοτεί τη Χώρα των Βάσκων να παρέχει εγγυήσεις για στεγαστικά δάνεια που υπερβαίνουν το 80% της αξίας αναφοράς, για λογαριασμό νέων αγοραστών. Δεν συνιστά άμεση δαπάνη.
-Ωφελεί περισσότερες από 760.000 οικογένειες (περίπου 3 εκατομμύρια άτομα). Θεσπίζει επίσημο καθεστώς για τις μονογονεϊκές οικογένειες, το οποίο παρέχει προτεραιότητα στην πρόσβαση σε παροχές, ενισχύσεις, δημόσια στέγαση, καθώς και σε απαλλαγές ή επιστροφές χρημάτων. Οι μονογονεϊκές οικογένειες με δύο ή περισσότερα παιδιά δικαιούνται τις ίδιες παροχές με τις πολύτεκνες οικογένειες, συμπεριλαμβανομένων εκπτώσεων στις μετακινήσεις και ευκολότερης πρόσβασης σε υποτροφίες σπουδών.
-Το πρόγραμμα παρατείνεται έως το 2026 και εντός του 2027, καθώς η ζήτηση ξεπέρασε τον προϋπολογισμό. Προβλέπεται επιδότηση έως 100 ευρώ ανά παιδί κάτω των 16 ετών. Το έλλειμμα του 2026 καλύπτεται μέσω μεταφοράς πιστώσεων ύψους 23,45 εκατ. ευρώ.
-Επεκτείνεται το CUME σε άτομα άνω των 26 ετών που βρίσκονται σε κατάσταση εξάρτησης βαθμού ΙΙΙ ή έχουν αναπηρία 65% και άνω· και οι δύο γονείς μπορούν να κάνουν χρήση της παροχής, εναλλάξ ή από κοινού. Θεσπίζονται δύο νέες ειδικές κατηγορίες αναρρωτικής άδειας (ανικανότητα λόγω εμμηνόπαυσης και γυναίκες θύματα έμφυλης βίας), με καταβολή αποδοχών από την επομένη της έναρξης της άδειας.
-Καταργεί την απαίτηση για επίσημη καταχώριση της συμβίωσης στις περιπτώσεις όπου υπάρχουν παιδιά· προβλέπεται χρονικό περιθώριο ενός έτους για περιπτώσεις απώλειας που έχουν συμβεί νωρίτερα.
-Περιλαμβάνει 88,7 εκατ. ευρώ για τον γεωργικό τομέα (κάλυψη έως και 70% των ασφαλίστρων, καθώς και των ζημιών που δεν καλύπτονται από ασφάλιση — ποσά απαλλαγμένα από φορολογία), 74,5 εκατ. ευρώ για εργασίες αποκατάστασης, καθώς και επιχορήγηση 15 εκατ. ευρώ προς το Εμπορικό Επιμελητήριο της Ισπανίας (Cámara de España), η οποία προβλέπει ενίσχυση 5.000 ευρώ ανά πληγείσα ατομική επιχείρηση και 10.000 ευρώ ανά μικρομεσαία επιχείρηση (ΜΜΕ). Προβλέπονται επίσης απαλλαγές ή μειώσεις στους φόρους IBI και IAE για το 2026, με δυνατότητα επιστροφής χρημάτων, καθώς και μειώσεις στον φόρο εισοδήματος φυσικών προσώπων (IRPF) και στον ΦΠΑ για τις πληγείσες γεωργικές εκμεταλλεύσεις. Οι ενισχύσεις αυτές απαλλάσσονται από την υποχρέωση δήλωσης στο πλαίσιο του φόρου εισοδήματος, ενώ οι μηχανισμοί χρηματοδότησης παρατείνονται έως το 2027.
-15 εκατ. ευρώ ως επείγουσα βοήθεια, πλέον 15 εκατ. ευρώ ως προκαταβολές ασφαλιστικών αποζημιώσεων. 72.121 ευρώ ανά θάνατο, ενώ για τους τραυματισμούς το ποσό κυμαίνεται από 2.404 έως 84.141 ευρώ, ανάλογα με τη σοβαρότητα. Η ενίσχυση απαλλάσσεται από τη φορολογία. Παράλληλα, επιβάλλονται ανώτατα όρια τιμών για εναλλακτικά μέσα μεταφοράς και διαμονή, για όσο διάστημα παραμένει κλειστή η γραμμή υψηλής ταχύτητας Μαδρίτης-Ανδαλουσίας.
-Άμεση ενίσχυση σε γεωργούς και κτηνοτρόφους, συν επιπλέον επιδότηση ασφάλισης. Έως 900 € ανά στρέμμα (αμπέλι), 500 € (ελιές), 1.900 € (εσπεριδοειδή), 3.500 € (οπωροφόρα δέντρα), 450 € ανά βοοειδή, 120 € ανά κυψέλη. Περιλαμβάνει μεταφορά πίστωσης για άμεση βοήθεια σε κατόχους ασφαλιστηρίων συμβολαίων αγροκτημάτων που επλήγησαν από τις πυρκαγιές του 2026.
-Μια νέα διάταξη Κοινωνικής Ασφάλισης επιτρέπει στην κυβέρνηση να αντιμετωπίζει τις καταστροφές όπως τα εργατικά ατυχήματα, προβλέποντας καλύτερες παροχές για αναρρωτική άδεια, αναπηρία, θάνατο και δικαιώματα επιζώντων.
-Η αναρρωτική άδεια λόγω ατυχήματος αντιμετωπίζεται ως εργατικό ατύχημα και αποζημιώνεται από την πρώτη ημέρα στο 75% των βασικών αποδοχών, αντί για 60%. Οι συντάξεις αναπηρίας, θανάτου και επιζώντων υπολογίζονται βάσει των παροχών για εργατικό ατύχημα, εφόσον αυτό είναι ευνοϊκότερο. Η ρύθμιση εφαρμόζεται αυτόματα και αναδρομικά.
«Μετάθεση του προβλήματος για αργότερα»
Τα αυξημένα φορολογικά έσοδα και τα κονδύλια της ΕΕ παρείχαν τους πόρους για τη χρηματοδότηση τέτοιων μέτρων, χωρίς να οδηγήσουν σε αύξηση του δημόσιου χρέους βραχυπρόθεσμα. Ωστόσο, οι πολυετείς δεσμεύσεις που αναλαμβάνονται τώρα με στόχο την προσέλκυση ψήφων ενδέχεται να αποδειχθούν προβληματικές για την επόμενη κυβέρνηση της Ισπανίας, δήλωσε ο Diego Martinez Lopez, οικονομολόγος στη δεξαμενή σκέψης Fedea.
Οικονομολόγοι, καθώς και η ισπανική αρχή δημοσιονομικής εποπτείας AIReF, έχουν ασκήσει κριτική για την έλλειψη διαφάνειας σε αυτού του είδους τις δαπάνες, οι οποίες είναι πολύ πιο δύσκολο να παρακολουθηθούν σε σύγκριση με τις τακτικές ενημερώσεις για τον προϋπολογισμό.
Το συντηρητικό Λαϊκό Κόμμα, το οποίο προηγείται στις δημοσκοπήσεις, έχει υποσχεθεί τη διενέργεια πλήρους ελέγχου στα δημόσια οικονομικά, με τον επικεφαλής του, Αλμπέρτο Νούνιες Φεϊχό, να δηλώνει επανειλημμένα σε συνεντεύξεις του ότι «δεν πιστεύει τους αριθμούς».
Η AIReF προειδοποίησε επίσης ότι, παρά τη μείωση του λόγου χρέους προς ΑΕΠ της Ισπανίας τα τελευταία χρόνια, οι αυξημένες δημόσιες δαπάνες θέτουν σε κίνδυνο τα όρια των καθαρών πρωτογενών δαπανών που έχουν συμφωνηθεί με την ΕΕ, καθώς και τα εγχώρια ανώτατα όρια δαπανών.
«Οι δαπάνες αυτές έχουν σημαντική εκλογική βαρύτητα όσον αφορά τον βραχυπρόθεσμο αντίκτυπο, ωστόσο οι πολυετείς δεσμεύσεις για μελλοντική χρηματοδότηση ενδέχεται να προκαλέσουν προβλήματα», δήλωσε ο Μαρτίνες Λόπες. «Ουσιαστικά, μεταθέτουν το πρόβλημα για αργότερα».
Το ισπανικό Υπουργείο Οικονομικών δεν ανταποκρίθηκε σε αίτημα για σχολιασμό.
Απώλεια δημοσιονομικού μαξιλαριού
Από την ανάληψη των καθηκόντων του τον Ιούνιο του 2018, οι κυβερνήσεις του Σάντσεθ έχουν εγκρίνει —παρακάμπτοντας προσωρινά το κοινοβούλιο μέσω επειγόντων νομοθετικών διαταγμάτων— περισσότερα νέα μέτρα από οποιονδήποτε άλλον πρωθυπουργό μετά τη μετάβαση της Ισπανίας στη δημοκρατία το 1975, σύμφωνα με τον ιστότοπο πολιτικής ανάλυσης Electomania.
Συνήθως, το Κοινοβούλιο οφείλει να ψηφίσει εντός 30 ημερών για την οριστική έγκριση των μέτρων αυτών.
Τα πρόσφατα μέτρα, τα οποία εγκρίθηκαν μετά τη διάλυση του κοινοβουλίου, απαιτούν μόνο την έγκριση μιας μόνιμης επιτροπής 69 μελών, στην οποία η σύνθεση των βουλευτών είναι ελαφρώς πιο ευνοϊκή για τον κυβερνητικό συνασπισμό σε σχέση με το σύνολο του Κοινοβουλίου των 350 εδρών.
Ορισμένα από τα μέτρα χρηματοδοτήθηκαν από το αποθεματικό έκτακτων αναγκών της Ισπανίας —ένα «μαξιλάρι» ύψους 2% των συνολικών μη χρηματοοικονομικών δαπανών, το οποίο από το 2023 ανέρχεται στα 3,96 δισ. ευρώ— και προορίζεται για απρόβλεπτες καταστάσεις έκτακτης ανάγκης.
Ωστόσο, οι οικονομολόγοι έχουν επισημάνει επανειλημμένα ότι τα αποθεματικά έκτακτων αναγκών δαπανώνται συχνά για σκοπούς που θα έπρεπε να καλύπτονται από τα τακτικά κονδύλια του προϋπολογισμού. Σύμφωνα με την AIReF, το 71% των περσινών δαπανών αφορούσε προβλέψιμες και επαναλαμβανόμενες ανάγκες, όπως επιχειρήσεις διατήρησης της ειρήνης ή τακτικά κοινωνικά επιδόματα.
«Η Ισπανία αναγκάζεται να λάβει μέτρα —είτε στο σκέλος των εσόδων είτε στο σκέλος των δαπανών— προκειμένου να αποτρέψει την απώλεια του δημοσιονομικού της “μαξιλαριού” ή του περιθωρίου ελιγμών στη δημοσιονομική της πολιτική», δήλωσε ο οικονομολόγος Ραιμόντ Τόρες.
Πηγή: Reuters
Διαβάστε επίσης:
ΟΗΕ: Ανησυχία των Ηνωμένων Εθνών για το προτεινόμενο κέντρο μεταναστών στη Ρουάντα
ΕΙΔΗΣΕΙΣ ΣΗΜΕΡΑ
- Anthropic: Η IPO αναμένεται να τιμολογηθεί στο ανώτατο όριο του εύρους τιμών ή και υψηλότερα
- HelleniQ Energy: Πρώτη στην ενέργεια με πιστοποίηση «Zero Waste to Landfill»
- Δένδιας για ΑΣΠΙΔΕΣ: Δεν μπορεί να συμμετέχουν πάντα μόνο Ελλάδα, Ιταλία και Γαλλία, η Ευρώπη να συμπεριφέρεται ως υπερδύναμη
- Σερβία: Νεκρός 53χρονος πιλότος μετά τη συντριβή μαχητικού MiG-29 κοντά στο Βελιγράδι
Μοιραστείτε την άποψή σας
ΣχόλιαΓια να σχολιάσετε χρησιμοποιήστε ένα ψευδώνυμο. Παρακαλούμε σχολιάζετε με σεβασμό. Χρησιμοποιείτε κατανοητή γλώσσα και αποφύγετε διατυπώσεις που θα μπορούσαν να παρερμηνευτούν ή να θεωρηθούν προσβλητικές. Με την ανάρτηση σχολίου, συμφωνείτε να τηρείτε τους Όρους του ιστότοπου contact Δημιουργήστε το account σας εδώ, για να κάνετε like, dislike ή report ακατάλληλα/προσβλητικά σχόλια.