Τζορτζ Όσμπορν: Με προσωπική του βοήθεια αμφιλεγόμενη χορηγία στο Βρετανικό Μουσείο

Προσωπικό ρόλο διαδραμάτισε ο πρόεδρος του Βρετανικού Μουσείου Τζορτζ Όσμπορν για την εξασφάλιση χορηγίας, που φέρεται να ανέρχεται σε 5 εκατομμύρια λίρες από τον δισεκατομμυριούχο διαχειριστή αμοιβαίων κεφαλαίων υψηλού κινδύνου Ιγκόρ Τουλτσίνσκι, για την διοργάνωση της έκθεσης της ταπισερί Μπαγιέ.

Με το επιλήψιμο σκέλος της υπόθεσης να εστιάζει στον πλημμελή, όπως καταγγέλλεται, έλεγχο (due diligence) που ενήργησε ο γνωστός μας Όσμπορν, υπέρμαχος του «τεμαχισμού» των Γλυπτών του Παρθενώνα – «Μισά-Μισά» – για την καταλληλότητα του δωρητή.

Κι αυτό, γιατί ο συγκεκριμένος, ιδρυτής της επενδυτικής εταιρείας World Quant, κατηγορείται για φερόμενες διασυνδέσεις του με ισραηλινές εταιρείες στρατιωτικής τεχνολογίας, καθώς και για την εικαζόμενη επίσης, οικονομική του στήριξη προς ένα κοινοτικό κέντρο σε ισραηλινό οικισμό στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη.

Στοιχεία που έχουν προκαλέσει επικρίσεις από ακτιβιστές της ομάδας «Culture Unstained», στην κατοχή των οποίων περιήλθαν εσωτερικά μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, που δίνουν τις πληροφορίες.

Η αλληλογραφία, την οποία παρουσίασε το «Art Journal», αποκαλύπτει ότι ο Όσμπορν σύστησε τον Τουλτσίνσκι στο μουσείο και έδωσε το «πράσινο φως» για τις διαπραγματεύσεις σχετικά με τη χορηγία, μέσα σε λιγότερο από 90 λεπτά αφ’ ότου έλαβε μια έκθεση ελέγχου δέουσας επιμέλειας (due diligence) , η οποία περιλάμβανε ενότητα σχετική με πιθανούς προβληματισμούς για το πρόσωπο του δωρητή. Οι προβληματισμοί αυτοί όμως, παραμένουν άγνωστοι, καθώς το μουσείο κάλυψε το συγκεκριμένο τμήμα της έκθεσης πριν τη δημοσιοποιήσει στο πλαίσιο του βρετανικού Νόμου περί Ελευθερίας της Πληροφόρησης.

Η εμπλοκή

Τα μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου που δόθηκαν πρόσφατα στη δημοσιότητα ρίχνουν φως ωστόσο, στον τρόπο με τον οποίο διαμορφώθηκε η σχέση με το μουσείο: Τον Οκτώβριο του 2025, η Σάρλοτ Άπλγιαρντ, διευθύντρια ανάπτυξης του Βρετανικού Μουσείου, φέρεται να απέστειλε στον Όσμπορν μια αξιολόγηση για τον υποψήφιο δωρητή, ρωτώντας αν μπορούσε να προχωρήσει σε συζητήσεις. Ο Όσμπορν απάντησε εντός μιάμισης ώρας, δηλώνοντας ότι «ευχαρίστως να προχωρήσουμε».

Μέχρι τις 24 Νοεμβρίου, η συμφωνία είχε, όπως φαίνεται, οριστικοποιηθεί. Η Άπλγιαρντ ενημέρωσε τον Όσμπορν μέσω email ότι ο Τουλτσίνσκι είχε συμφωνήσει να χρηματοδοτήσει την έκθεση και τον ευχαρίστησε για τη σύσταση. Τα μηνύματα επιβεβαιώνουν την εμπλοκή του Όσμπορν στη διευθέτηση της χορηγίας, ωστόσο, σύμφωνα με το «Art Journal», δεν προκύπτει αν τα υπόλοιπα μέλη του διοικητικού συμβουλίου του μουσείου ενημερώθηκαν για τα ευρήματα του ελέγχου δέουσας επιμέλειας. Επίσης όμως, δεν αποδεικνύεται ότι το μουσείο παραβίασε κάποιον από τους εσωτερικούς του κανόνες κατά την αποδοχή των χρημάτων.

Κατόπιν αυτών ο Ιγκόρ Τουλτσίνσκι ανεδείχθη σε σημαντικό υποστηρικτή της έκθεσης του Βρετανικού Μουσείου για την ταπισερί της Μπαγιέ και ως αναγνώριση της γενναιοδωρίας του, δόθηκε στο όνομά του σε αίθουσα που προορίζεται για τα μέλη του, συμπεριελήφθη στο υλικό εκθέσεων και είδε το πορτρέτο του σε έκθεση εντός του μουσείου. Επιπλέον, αναφέρεται ως επίτιμος πρόεδρος της εκδήλωσης συγκέντρωσης πόρων «Red Ball» στη Μεγάλη Αυλή του μουσείου.

Η διαμάχη

Στο μεταξύ όμως, η διαμάχη συνεχίζεται, εν μέρει και λόγω της φερόμενης υποστήριξης του Τουλτσίνσκι προς ένα κοινοτικό κέντρο στο Εφράτ, έναν ισραηλινό οικισμό στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη, δεδομένου ότι στην περιοχή αυτή θεωρούνται παράνομοι βάσει του διεθνούς δικαίου, αν και το Ισραήλ το αμφισβητεί.

Πριν λίγες μέρες πάντως, στις 13 Οκτωβρίου, ο βρετανός υπουργός Πολιτισμού, Ίαν Μάρεϊ δήλωσε στο Κοινοβούλιο ότι η κυβέρνηση δεν είχε διερευνήσει τις αναφορές σχετικά με την εμπλοκή του Τουλτσίνσκι στο έργο στο Εφράτ. Όσο για την δωρεά στο Βρετανικό Μουσείο απέδωσε την ευθύνη αποκλειστικά στους επιτρόπους του, οι οποίοι οφείλουν να τηρούν τις πολιτικές του ιδρύματος σχετικά με τις χορηγίες, όπως είπε.

Η οργάνωση «Culture Unstained» πάντως, υποστηρίζει ότι το μουσείο οφείλει να επανεξετάσει τον τρόπο με τον οποίο αξιολογεί τους εύπορους δωρητές, ειδικά όταν το ίδιο πρόσωπο – ο Όσμπορν δηλαδή- που συμβάλλει στην εξασφάλιση χρηματοδότησης είναι ταυτόχρονα υπεύθυνο για την εποπτεία του ιδρύματος.

Το Βρετανικό Μουσείο δεν είναι όμως, ξένο σε αντιπαραθέσεις σχετικά με την προέλευση των πόρων του. Η δεκαετής συνεργασία του —ύψους 66 εκατομμυρίων δολαρίων— με τον πετρελαϊκό κολοσσό BP έχει προκαλέσει διαμαρτυρίες από πολιτικούς και περιβαλλοντικούς ακτιβιστές, ενώ παλαιότερες συμφωνίες χορηγίας με καπνοβιομηχανίες έχουν επίσης δεχθεί κριτική.

Διαβάστε επίσης:

Nikos Kazantzakis: An Odyssey in Music – Ο Νίκος Καζαντζάκης ταξίδεψε για πρώτη φορά στη Νέα Υόρκη με την Εθνική Λυρική Σκηνή

Παιδικό και Εφηβικό Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Αθήνας 2026 powered by ΔΕΗ

Η μουσειοποίηση της πολυτέλειας: Πότε απέκτησαν εμμονή τα brands με τις εκθέσεις και γιατί;