Μητσοτάκης στην Σύνοδο Κορυφής: Τα προσχέδιο συμπερασμάτων δεν αποτυπώνει την επείγουσα ενεργειακή κρίση – Περισσότερη ευελιξία για μέτρα στήριξης

Την ανάγκη για άμεση και πιο αποφασιστική ευρωπαϊκή παρέμβαση απέναντι στην εκτίναξη των τιμών της ενέργειας έθεσε ο Κυριάκος Μητσοτάκης στη Σύνοδο Κορυφής των Βρυξελλών, ζητώντας μεγαλύτερη δημοσιονομική ευελιξία για τη στήριξη νοικοκυριών και επιχειρήσεων. Σύμφωνα με το Politico, ο Έλληνας πρωθυπουργός εξέφρασε την έντονη δυσαρέσκειά του για το προσχέδιο των συμπερασμάτων, υποστηρίζοντας ότι δεν ανταποκρίνεται στη σοβαρότητα της κατάστασης.

Το ευρωπαϊκό μέσο μεταφέρει όσα φέρεται να είπε ο πρωθυπουργός στους υπόλοιπους ηγέτες κατά τη διάρκεια της κεκλεισμένων των θυρών συνεδρίασης, επικαλούμενο ανώτερο Έλληνα αξιωματούχο, ο οποίος μίλησε υπό τον όρο της ανωνυμίας.

Στο επίκεντρο της παρέμβασης του Κυριάκου Μητσοτάκη βρέθηκαν δύο ζητήματα: η ανάγκη να αποκτήσουν τα κράτη-μέλη μεγαλύτερα περιθώρια για προσωρινά μέτρα στήριξης και η αναθεώρηση του ευρωπαϊκού Συστήματος Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών (ETS), ώστε να μην επιβαρύνεται περαιτέρω η ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας.

«Χρειαζόμαστε μεγαλύτερη ευελιξία»

Σύμφωνα με το δημοσίευμα του Politico, ο Έλληνας πρωθυπουργός επισήμανε ότι το κείμενο των συμπερασμάτων, όπως είχε διαμορφωθεί μέχρι εκείνη τη στιγμή, δεν αντιμετώπιζε επαρκώς την ενεργειακή κρίση.

«Τα συμπεράσματα δεν αντικατοπτρίζουν τον επείγοντα χαρακτήρα» της κατάστασης, φέρεται να είπε στους Ευρωπαίους ηγέτες.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης ζήτησε να δοθεί στα κράτη-μέλη μεγαλύτερη δυνατότητα παρέμβασης, χωρίς να χρειάζεται να υπερβούν το υφιστάμενο ευρωπαϊκό δημοσιονομικό πλαίσιο.

«Χρειαζόμαστε μεγαλύτερη ευελιξία εντός του υφιστάμενου δημοσιονομικού πλαισίου, ώστε να μπορέσουμε να προσφέρουμε στοχευμένα, προσαρμοσμένα και προσωρινά μέτρα στήριξης σε ευάλωτα νοικοκυριά και επιχειρήσεις», ανέφερε, σύμφωνα με τον αξιωματούχο που επικαλείται το Politico.

Η ελληνική πλευρά επιδιώκει, έτσι, να δημιουργηθεί περιθώριο για πρόσθετες παρεμβάσεις απέναντι στο αυξημένο ενεργειακό κόστος, με έμφαση στους πολίτες και στις επιχειρήσεις που δέχονται τις μεγαλύτερες πιέσεις.

Προειδοποίηση για αποβιομηχάνιση της Ευρώπης

Ξεχωριστή θέση στην παρέμβαση του πρωθυπουργού είχε το Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, γνωστό ως ETS.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης υποστήριξε ότι χρειάζεται ουσιαστική επανεξέταση βασικών χαρακτηριστικών του συστήματος, προκειμένου να προσαρμοστεί στις νέες οικονομικές και ενεργειακές συνθήκες.

«Αν και το σύστημα αυτό πρέπει να παραμείνει βασικός πυλώνας της στρατηγικής της ΕΕ για την απανθρακοποίηση, δεν μπορεί να λειτουργεί σαν να μην έχει αλλάξει ο κόσμος από την υιοθέτησή του», φέρεται να δήλωσε.

Μάλιστα, προειδοποίησε για τις συνέπειες που μπορεί να έχει η διατήρηση του σημερινού πλαισίου χωρίς σημαντικές αλλαγές.

«Χωρίς μια ουσιαστική αναθεώρηση του ETS, κινδυνεύουμε με αποβιομηχάνιση της Ευρώπης», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Η τοποθέτηση αυτή συνδέεται με την ευρύτερη συζήτηση που βρίσκεται σε εξέλιξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση για το κόστος παραγωγής, τις τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας και την ανταγωνιστικότητα των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων.

Τι είχε δηλώσει ο Μητσοτάκης πριν από τη Σύνοδο

Οι παρεμβάσεις του πρωθυπουργού στη συνεδρίαση ακολούθησαν τις δημόσιες δηλώσεις του κατά την άφιξή του στη Σύνοδο Κορυφής στις Βρυξέλλες.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης είχε τονίσει ότι η ενεργειακή κρίση δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά μόνο με εθνικές πρωτοβουλίες, καθώς επηρεάζει το σύνολο των κρατών-μελών.

Όπως είπε, πρέπει «να υπάρξει ευρωπαϊκή απάντηση σε αυτό το ακανθώδες πρόβλημα που αφορά όλες τις χώρες».

Παράλληλα, είχε προαναγγείλει ότι θα ζητούσε αλλαγές στο τελικό κείμενο των συμπερασμάτων, ώστε να περιλαμβάνει περισσότερες δυνατότητες παρέμβασης.

«Θα ζητήσω να συμπεριληφθούν στα συμπεράσματα πρόσθετα μέτρα και ευελιξίες για να στηρίξουμε τους συμπολίτες μας και τις επιχειρήσεις που το έχουν ανάγκη», σημείωσε.

Ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε επίσης στις τιμές του πετρελαίου θέρμανσης, υποστηρίζοντας ότι η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τις χαμηλότερες τιμές.

«Η Ελλάδα έχει από τις χαμηλότερες τιμές στο πετρέλαιο θέρμανσης ανάμεσα στις χώρες της ΕΕ», δήλωσε.

Επανέλαβε, ωστόσο, ότι χρειάζονται πρόσθετες ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες, πέρα από εκείνες που έχουν ήδη παρουσιαστεί.

«Ζητάμε και πρόσθετη ευρωπαϊκή ευελιξία. Θα ζητήσουμε από την Κομισιόν να προσέλθει στο τραπέζι με πρόσθετες προτάσεις πέραν αυτών που έχει καταθέσει», ανέφερε.

Δείτε όσα δήλωση ο Κ. Μητσοτάκης πριν την Σύνοδο Κορυφής

 

Στο τραπέζι ακόμη και έκτακτος φόρος στα υπερκέρδη

Η ενεργειακή ασφάλεια και η προστασία των καταναλωτών βρίσκονται ψηλά στην ατζέντα των Ευρωπαίων ηγετών, χωρίς ωστόσο να έχει διαμορφωθεί κοινή θέση για τον τρόπο αντιμετώπισης της κρίσης.

Σύμφωνα με ρεπορτάζ του Euronews, μεταξύ των προτάσεων που εξετάζονται βρίσκεται και η επιβολή έκτακτου φόρου στα υπερκέρδη, ως πιθανό μέσο χρηματοδότησης παρεμβάσεων για την ανακούφιση των καταναλωτών.

Ωστόσο, οι διαφορετικές οικονομικές συνθήκες που επικρατούν στα κράτη-μέλη δυσκολεύουν την εξεύρεση μιας ενιαίας λύσης.

Κάθε χώρα αντιμετωπίζει διαφορετικό επίπεδο ενεργειακής εξάρτησης, διαφορετικές πιέσεις στο κόστος παραγωγής και διαφορετικά δημοσιονομικά περιθώρια.

Την ίδια στιγμή, ο διεθνής χαρακτήρας της ενεργειακής κρίσης περιορίζει τη δυνατότητα των εθνικών κυβερνήσεων να αντιμετωπίσουν μόνες τους το πρόβλημα.

Έτσι, η συζήτηση στις Βρυξέλλες επικεντρώνεται τόσο στα άμεσα μέτρα ανακούφισης όσο και στις αλλαγές που ενδεχομένως απαιτούνται στο ευρωπαϊκό ενεργειακό και κανονιστικό πλαίσιο.

ETS: Το μεγάλο σημείο διαφωνίας ανάμεσα στα κράτη-μέλη

Ένα από τα δυσκολότερα ζητήματα των διαβουλεύσεων είναι το ευρωπαϊκό Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών.

Το ETS αποτελεί βασικό εργαλείο της πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα.

Στο πλαίσιο της λειτουργίας του, οι μονάδες ηλεκτροπαραγωγής και οι βιομηχανικές εγκαταστάσεις που υπάγονται στο σύστημα υποχρεούνται να διαθέτουν δικαιώματα για τις εκπομπές που παράγουν.

Το κόστος των δικαιωμάτων αυτών αποτελεί μέρος του συνολικού κόστους λειτουργίας των επιχειρήσεων και έχει βρεθεί στο επίκεντρο της συζήτησης για την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας.

Η Ιταλία και η Τσεχία συγκαταλέγονται στις χώρες που ζητούν αλλαγές, προτείνοντας χαλάρωση ή ακόμη και προσωρινή αναστολή ορισμένων κανόνων του συστήματος.

Το βασικό τους επιχείρημα είναι ότι το κόστος των δικαιωμάτων εκπομπών επιβαρύνει την παραγωγή, αυξάνει τις πιέσεις στις ενεργοβόρες επιχειρήσεις και δυσκολεύει τον ανταγωνισμό με βιομηχανίες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Μεταξύ των παρεμβάσεων που έχουν προταθεί περιλαμβάνονται αλλαγές στον τρόπο διάθεσης των δικαιωμάτων εκπομπών, μεγαλύτερη ευελιξία για τις ενεργοβόρες βιομηχανίες και μέτρα για τον περιορισμό του κόστους άνθρακα στην ηλεκτροπαραγωγή.

Η διαφωνία για το ETS2

Στη συζήτηση έχει ενταχθεί και το ETS2, το νέο σύστημα εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών που αφορά τα καύσιμα τα οποία χρησιμοποιούνται στις οδικές μεταφορές και στα κτίρια.

Η εφαρμογή του αποτελεί ακόμη ένα σημείο προβληματισμού, καθώς οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις καλούνται να σταθμίσουν τους περιβαλλοντικούς στόχους με τις οικονομικές επιπτώσεις για τους καταναλωτές.

Οι χώρες που ζητούν αλλαγές στο σύστημα θεωρούν ότι απαιτείται μεγαλύτερη προσαρμοστικότητα, ιδιαίτερα σε μια περίοδο αυξημένων ενεργειακών τιμών.

Από την άλλη πλευρά, αρκετά κράτη-μέλη υποστηρίζουν ότι η σταθερότητα των ευρωπαϊκών κανόνων είναι απαραίτητη για να συνεχιστούν οι επενδύσεις στην καθαρή ενέργεια και στις τεχνολογίες χαμηλών εκπομπών.

Διαφορετική θέση από εκείνη της Ιταλίας και της Τσεχίας εκφράζουν οι πρωθυπουργοί της Φινλανδίας, της Σουηδίας και της Δανίας.

Σε κοινή επιστολή τους τάσσονται υπέρ της διατήρησης του υφιστάμενου συστήματος εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών, προειδοποιώντας ότι η αποδυνάμωσή του θα μπορούσε να έχει αρνητικές συνέπειες για την ευρωπαϊκή ενεργειακή μετάβαση.

Όπως υποστηρίζουν, η χαλάρωση των κανόνων ενδέχεται να περιορίσει τα κίνητρα για επενδύσεις σε καθαρές βιομηχανίες και νέες τεχνολογίες.

Παράλληλα, εκφράζουν την ανησυχία ότι μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να δυσκολέψει την προσπάθεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης να μειώσει την εξάρτησή της από εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα.

Η αντιπαράθεση αποτυπώνει τη διαφορετική προσέγγιση των κρατών-μελών ως προς την ισορροπία ανάμεσα στην άμεση αντιμετώπιση του ενεργειακού κόστους και στη διατήρηση των μακροπρόθεσμων κλιματικών στόχων.

Δημοσιονομική ευελιξία ζητούν Ελλάδα και Ιταλία

Πέρα από το ETS, ανοιχτό παραμένει και το ζήτημα των δημοσιονομικών περιθωρίων που θα έχουν οι κυβερνήσεις για να στηρίξουν πολίτες και επιχειρήσεις.

Η Ελλάδα και η Ιταλία έχουν ζητήσει μεγαλύτερη ευελιξία στην εφαρμογή των ευρωπαϊκών δημοσιονομικών κανόνων, ώστε να μπορούν να προχωρήσουν σε προσωρινά και στοχευμένα μέτρα ανακούφισης από το αυξημένο ενεργειακό κόστος.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, από την πλευρά της, έχει εκφράσει επιφυλάξεις απέναντι σε μια ευρύτερη χαλάρωση του πλαισίου, επιμένοντας στη σημασία της δημοσιονομικής πειθαρχίας.

Αυτή ακριβώς η διαφορά προσέγγισης βρίσκεται στον πυρήνα των διαπραγματεύσεων: από τη μία πλευρά, η ανάγκη να υπάρξει άμεση στήριξη για όσους πλήττονται περισσότερο και, από την άλλη, η προσπάθεια να διατηρηθούν οι δημοσιονομικές δεσμεύσεις των κρατών-μελών.

Με την παρέμβασή του στη Σύνοδο Κορυφής, ο Κυριάκος Μητσοτάκης επιδιώκει να ενισχύσει την αναφορά στην ενεργειακή κρίση στα τελικά συμπεράσματα και να εξασφαλίσει μεγαλύτερα περιθώρια για εθνικά μέτρα στήριξης.

Το αν οι Ευρωπαίοι ηγέτες θα καταλήξουν σε κοινή γραμμή για τη δημοσιονομική ευελιξία και την αναθεώρηση του ETS παραμένει το βασικό ζητούμενο των διαβουλεύσεων στις Βρυξέλλες.

 

Διαβάστε επίσης 

Παπασταύρου: Αύξηση 169% στις εξαγωγές φυσικού αερίου μέσω του Κάθετου Διαδρόμου – Ηχηρό μήνυμα σε Τουρκία και Λιβύη

Πιερρακάκης στο ΔΝΤ: Η Ευρώπη αντέχει στα διαδοχικά σοκ – Εύσημα Γκεοργκίεβα στην Ελλάδα για την πρόωρη αποπληρωμή δανείων

EBRD: Επενδύει έως 40 εκατ. ευρώ για τη στήριξη μικρομεσαίων επιχειρήσεων στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη