Στα άκρα η κόντρα ΕΕ – Κίνας από το εμπορικό έλλειμα $1 δισ. την ημέρα – Απειλές με φόντο αυτοκίνητα και σπάνιες γαίες

Με πιο αποφασιστική στάση απέναντι στην Κίνα προσέρχεται η Ευρωπαϊκή Ένωση στις διήμερες διαπραγματεύσεις στο Πεκίνο, επιδιώκοντας να περιορίσει τις εμπορικές ανισορροπίες χωρίς να πυροδοτήσει έναν οικονομικά επιζήμιο εμπορικό πόλεμο.

Ο Ευρωπαίος επίτροπος Εμπορίου, Μάρος Σέφτσοβιτς, πρόκειται να συναντηθεί αυτή την εβδομάδα με τον Κινέζο υπουργό Εμπορίου, Γουάνγκ Γουεντάο, με βασικό αντικείμενο το εμπορικό έλλειμμα της ΕΕ έναντι της Κίνας, το οποίο υπερβαίνει το 1 δισ. δολάρια ημερησίως.

Οι συνομιλίες πραγματοποιούνται σε μια περίοδο κατά την οποία οι Βρυξέλλες προετοιμάζουν νέα μέτρα διασφάλισης για τον περιορισμό των εισαγωγών κινεζικών υβριδικών αυτοκινήτων. Πρόκειται για μια κίνηση που ενδέχεται να εκληφθεί από το Πεκίνο ως περαιτέρω κλιμάκωση της εμπορικής αντιπαράθεσης.

Την ίδια ώρα, Γερμανία και Γαλλία ζητούν από την Ευρωπαϊκή Ένωση να αποκτήσει ισχυρότερα εργαλεία εμπορικής άμυνας, ακόμη και έναν μηχανισμό που θα μπορούσε, υπό συγκεκριμένες συνθήκες, να αποκλείσει την Κίνα από την τεράστια ενιαία ευρωπαϊκή αγορά.

Ωστόσο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιδιώκει να διατηρήσει μια ισορροπία: να προστατεύσει τους ευρωπαϊκούς παραγωγικούς κλάδους από τη ραγδαία αύξηση των κινεζικών εισαγωγών, αποφεύγοντας ταυτόχρονα αντίποινα από το Πεκίνο.

«Πρόκειται για σημαντική αλλαγή προσέγγισης από την πλευρά της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στις εμπορικές συνομιλίες ΕΕ – Κίνας», δήλωσε η Alicia García Herrero, ανώτερη ερευνήτρια του think tank Bruegel στις Βρυξέλλες, αναφερόμενη στα πιθανά μέτρα διασφάλισης.

«Το Πεκίνο θα αντιδράσει εάν η Ευρώπη προχωρήσει σε αυτό το βήμα», προειδοποίησε.

Το ισχυρό χαρτί της Κίνας: Οι σπάνιες γαίες

Η υποτονική εγχώρια κατανάλωση έχει καταστήσει την Κίνα ολοένα περισσότερο εξαρτημένη από τη μεταποίηση και τη ζήτηση του εξωτερικού, προκειμένου να στηρίξει την οικονομία της, η οποία εμφανίζει αδύναμους ρυθμούς ανάπτυξης.

Ωστόσο, το Πεκίνο διαθέτει ένα σημαντικό διαπραγματευτικό πλεονέκτημα: την κυρίαρχη θέση του στην προμήθεια κρίσιμων σπάνιων γαιών.

Η Κίνα έχει ήδη αξιοποιήσει αυτή την επιρροή στις εμπορικές διαπραγματεύσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Για την Ευρώπη, η εξάρτηση από τις κινεζικές πρώτες ύλες δημιουργεί ένα ιδιαίτερα δύσκολο δίλημμα. Από τη μία πλευρά, επιδιώκει να περιορίσει την εισροή κινεζικών προϊόντων στην αγορά της. Από την άλλη, πρέπει να εξασφαλίσει τις απαραίτητες πρώτες ύλες για τη λειτουργία των ευρωπαϊκών εργοστασίων.

Νέοι περιορισμοί στα κινεζικά υβριδικά αυτοκίνητα

Προς το παρόν, οι Βρυξέλλες συνεχίζουν τις προετοιμασίες για νέα εμπορικά μέτρα.

Σύμφωνα με προηγούμενο δημοσίευμα του Bloomberg, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξετάζει μέτρα διασφάλισης για τον περιορισμό των εισαγωγών κινεζικών υβριδικών αυτοκινήτων, έπειτα από την απότομη αύξηση των πωλήσεών τους στην ευρωπαϊκή αγορά.

Οι περιορισμοί θα μπορούσαν να περιλαμβάνουν δασμολογική ποσόστωση περιορισμένης χρονικής διάρκειας, βάσει της οποίας θα επιβάλλεται δασμός στις εισαγωγές που υπερβαίνουν έναν συγκεκριμένο όγκο.

Τα αυτοκίνητα κινεζικής κατασκευής αντιπροσώπευαν περίπου το ένα τέταρτο των πωλήσεων υβριδικών οχημάτων στην Ευρώπη τον Αύγουστο.

Η αύξηση αυτή καταγράφεται ενώ ο ρυθμός ανόδου των εισαγωγών κινεζικών αμιγώς ηλεκτρικών οχημάτων έχει επιβραδυνθεί, μετά την επιβολή υψηλών δασμών από την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Η εξέλιξη αναδεικνύει τη δυνατότητα των κινεζικών αυτοκινητοβιομηχανιών να προσαρμόζουν την εξαγωγική τους στρατηγική στις εμπορικές παρεμβάσεις της ΕΕ.

Πώς άλλαξαν οι ισορροπίες στην αυτοκινητοβιομηχανία

Η ευρωπαϊκή και η κινεζική αυτοκινητοβιομηχανία διατηρούν στενούς δεσμούς εδώ και δεκαετίες.

Εταιρείες όπως η Volkswagen και η Mercedes-Benz κυριαρχούσαν επί μακρόν στην κινεζική αγορά, αξιοποιώντας την τεχνογνωσία τους στην παραγωγή αποδοτικών οχημάτων με κινητήρες εσωτερικής καύσης.

Η εικόνα άλλαξε με την ταχεία ανάπτυξη εγχώριων κινεζικών κατασκευαστών, όπως η BYD και η Geely Automobile Holdings, οι οποίοι επεκτάθηκαν επιθετικά στον τομέα των ηλεκτρικών αυτοκινήτων και απέκτησαν ισχυρή θέση στην αγορά.

Η ταχεία αυτή επέκταση οδήγησε σε σημαντική πλεονάζουσα παραγωγική δυναμικότητα στην Κίνα και πυροδότησε έναν ιδιαίτερα σκληρό ανταγωνισμό τιμών, ο οποίος απείλησε σοβαρά την κερδοφορία των επιχειρήσεων.

Προκειμένου να περιορίσουν τις επιπτώσεις αυτού του ανταγωνισμού, οι κινεζικές αυτοκινητοβιομηχανίες στρέφονται πλέον όλο και περισσότερο στις εξαγωγές.

Καθώς παραμένουν ουσιαστικά αποκλεισμένες από την ιδιαίτερα επικερδή αμερικανική αγορά, μεγάλο μέρος της διεθνούς επέκτασής τους κατευθύνεται προς την Ευρώπη.

Γερμανία και Γαλλία ζητούν ισχυρότερα μέτρα

Τα αποτελέσματα των διαπραγματεύσεων αυτής της εβδομάδας αναμένεται να επηρεάσουν τις συζητήσεις στην κρίσιμη σύνοδο κορυφής που θα πραγματοποιηθεί την επόμενη εβδομάδα στις Βρυξέλλες.

Οι Ευρωπαίοι ηγέτες θα εξετάσουν κατά πόσο απαιτείται πιο δυναμική απάντηση στη ραγδαία αύξηση των κινεζικών εξαγωγών και στις πιέσεις που αυτή ασκεί στην ευρωπαϊκή μεταποίηση και σε εκατομμύρια θέσεις εργασίας.

Οι δύο μεγαλύτερες οικονομίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η Γερμανία και η Γαλλία, έχουν ήδη διαμορφώσει ένα σπάνιο κοινό μέτωπο υπέρ της λήψης αυστηρότερων μέτρων για την εξισορρόπηση των εμπορικών σχέσεων με το Πεκίνο.

Σε κοινό έγγραφο που απέστειλαν τη Δευτέρα στην πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, οι δύο χώρες πρότειναν τη δημιουργία νέων εξουσιών που θα μπορούσαν, σε περίπτωση εμπορικού πολέμου, να αποκλείσουν την Κίνα ή άλλες χώρες από την ευρωπαϊκή αγορά.

Η πρόταση αυτή αποτελεί σημαντική σκλήρυνση της ευρωπαϊκής στάσης, καθώς προβλέπει τη δυνατότητα λήψης μέτρων πολύ ευρύτερων από τους παραδοσιακούς δασμούς.

Η προειδοποίηση του Πεκίνου προς Παρίσι και Βερολίνο

Η γαλλογερμανική πρωτοβουλία προκάλεσε μια ελάχιστα συγκαλυμμένη προειδοποίηση από το Πεκίνο, εν μέσω της εβδομαδιαίας εθνικής αργίας στην Κίνα.

Την Τρίτη, το κινεζικό υπουργείο Εμπορίου κάλεσε τη Γαλλία και τη Γερμανία «να αποφύγουν να ωθήσουν την ΕΕ στην προσφυγή σε προστατευτικά εργαλεία».

Παράλληλα, προειδοποίησε τις δύο χώρες να μην ακολουθήσουν λανθασμένη πορεία χρησιμοποιώντας λανθασμένα μέσα, καθώς κάτι τέτοιο θα μπορούσε τελικά να στραφεί εναντίον τους.

Την Τετάρτη, ο λογαριασμός Yuyuantantian στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ο οποίος συνδέεται με τον κινεζικό κρατικό τηλεοπτικό φορέα και χρησιμοποιείται συχνά για τη μεταφορά ενδείξεων σχετικά με την επίσημη πολιτική σκέψη, υποστήριξε ότι η ευρωπαϊκή πρόταση περιπλέκει περαιτέρω την κατάσταση ήδη από την έναρξη των διαπραγματεύσεων.

«Εάν συνεχιστεί η προώθησή της, όχι μόνο θα περιορίσει περαιτέρω τα περιθώρια επίλυσης των ζητημάτων μέσω διαλόγου, αλλά θα υπονομεύσει και τα αποτελέσματα που έχουν ήδη επιτύχει οι δύο πλευρές στις διαπραγματεύσεις», ανέφερε σε σχετικό άρθρο.

Η προθεσμία του Οκτωβρίου και οι χαμηλές προσδοκίες

Όταν ο Μάρος Σέφτσοβιτς και ο Γουάνγκ Γουεντάο συναντήθηκαν για τελευταία φορά, τον Ιούνιο στις Βρυξέλλες, η Ευρωπαϊκή Ένωση είχε θέσει ως προθεσμία τον Οκτώβριο για την επίτευξη προόδου στις εμπορικές διαφωνίες.

Ο Ευρωπαίος επίτροπος Εμπορίου είχε ζητήσει τότε την παρουσίαση «απτών αποτελεσμάτων».

Ωστόσο, ορισμένοι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι εμφανίζονται απαισιόδοξοι ως προς τη δυνατότητα της νέας συνάντησης να επιλύσει τις βασικές διαφορές.

Στο επίκεντρο βρίσκονται η πλεονάζουσα παραγωγική δυναμικότητα της Κίνας, η πρόσβαση στις αγορές και οι περιορισμοί στις εξαγωγές.

Σύμφωνα με αξιωματούχους που γνωρίζουν τις σχετικές συζητήσεις, είναι πιθανό οι δύο πλευρές να προχωρήσουν σε μικρότερης σημασίας παραχωρήσεις, προκειμένου να διατηρηθεί ανοικτός ο δίαυλος επικοινωνίας.

«Το κίνητρο του Πεκίνου είναι να κερδίσει χρόνο, όχι να αλλάξει το αναπτυξιακό του μοντέλο», δήλωσε η Sari Arho Havren, συνεργαζόμενη ερευνήτρια του Royal United Services Institute, με ειδίκευση στην εξωτερική πολιτική της Κίνας.

Όπως πρόσθεσε, η αποτρεπτική ισχύς της Ευρώπης εξαρτάται από το κατά πόσο το Πεκίνο πιστεύει ότι η ΕΕ είναι πραγματικά διατεθειμένη να εφαρμόσει τα μέτρα με τα οποία απειλεί.

«Και οι μέχρι σήμερα επιδόσεις της Ευρώπης σε αυτόν τον τομέα είναι πολύ κακές», σημείωσε.

Το ευρωπαϊκό μέσο κατά του οικονομικού εξαναγκασμού

Η Ευρωπαϊκή Ένωση διαθέτει ήδη ένα εργαλείο που θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί σε περίπτωση εμπορικής αντιπαράθεσης: το μέσο αντιμετώπισης του οικονομικού εξαναγκασμού (Anti-Coercion Instrument).

Ο μηχανισμός επιτρέπει στην ΕΕ να εφαρμόζει μια σειρά αντιμέτρων ως απάντηση σε εμπορικές πρακτικές που αποσκοπούν στον οικονομικό εξαναγκασμό.

Ωστόσο, χρειάστηκαν περίπου δύο χρόνια από την αρχική πρότασή του μέχρι να τεθεί σε ισχύ.

Επιπλέον, δεν έχει ενεργοποιηθεί ποτέ από τη δημιουργία του.

Το γεγονός αυτό τροφοδοτεί αμφιβολίες για το κατά πόσο οι Βρυξέλλες θα ήταν διατεθειμένες να χρησιμοποιήσουν στην πράξη τα ισχυρότερα εμπορικά εργαλεία τους απέναντι στο Πεκίνο.

Η εμπορική εκεχειρία ΗΠΑ – Κίνας δυσκολεύει την Ευρώπη

Η αποκλιμάκωση των εντάσεων μεταξύ Κίνας και Ηνωμένων Πολιτειών ενδέχεται να δυσκολέψει ακόμη περισσότερο την ευρωπαϊκή στρατηγική.

Σύμφωνα με Ευρωπαίους αξιωματούχους που μίλησαν υπό τον όρο της ανωνυμίας, το Πεκίνο δεν αντιμετωπίζει πλέον την προοπτική ενός εμπορικού πολέμου σε δύο μέτωπα ταυτόχρονα.

Ο Κινέζος πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ επέστρεψε τον περασμένο μήνα από επίσημη επίσκεψη στην Ουάσιγκτον, η οποία συνοδεύτηκε από εκτεταμένο τελετουργικό, έχοντας εξασφαλίσει συμφωνία για την παράταση της εμπορικής εκεχειρίας μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας έως τον Ιανουάριο.

Η εξέλιξη αυτή ενδέχεται να προσφέρει στο Πεκίνο μεγαλύτερα περιθώρια χειρισμών στις συνομιλίες με την Ευρώπη.

«Η Ευρώπη θα πρέπει να είναι έτοιμη να απορροφήσει τα κινεζικά αντίμετρα, κυρίως στον τομέα των σπάνιων γαιών», προειδοποίησε η Arho Havren.

«Χωρίς αποθέματα και εναλλακτικές πηγές εφοδιασμού, ένας μηχανισμός πλήρους αποκλεισμού αποτελεί απειλή που η Ευρώπη δεν έχει την πολυτέλεια να πραγματοποιήσει», πρόσθεσε.

Νέες απειλές αντιποίνων από την Κίνα

Το Πεκίνο έχει επανειλημμένα απειλήσει με αντίποινα εάν η Ευρωπαϊκή Ένωση υιοθετήσει νέα εμπορικά εργαλεία ή περιορισμούς που εισάγουν διακρίσεις εις βάρος κινεζικών εταιρειών και προϊόντων.

Η πιο πρόσφατη σχετική προειδοποίηση διατυπώθηκε την περασμένη εβδομάδα, μετά από δημοσιεύματα σύμφωνα με τα οποία ορισμένα κράτη-μέλη της ΕΕ προωθούν τη δημιουργία ενός ευρωπαϊκού εργαλείου αντίστοιχου με το Section 301 των Ηνωμένων Πολιτειών.

Το αμερικανικό αυτό εργαλείο χρησιμοποιείται για την αντιμετώπιση εμπορικών πρακτικών που θεωρούνται αθέμιτες.

Η προοπτική αντίστοιχων ευρωπαϊκών εξουσιών ενισχύει τις ανησυχίες για έναν νέο κύκλο εμπορικών αντιμέτρων μεταξύ Βρυξελλών και Πεκίνου.

Bloomberg Economics: Ο κίνδυνος είναι να μην περιοριστεί η σύγκρουση

Οι οικονομολόγοι του Bloomberg Economics, Antonio Barroso και Adam Farrar, προειδοποιούν ότι ένας εμπορικός πόλεμος μεταξύ Ευρωπαϊκής Ένωσης και Κίνας θα μπορούσε αρχικά να έχει περιορισμένη έκταση.

Ωστόσο, ο βασικός κίνδυνος είναι να μην παραμείνει περιορισμένος και να εξελιχθεί σε ευρύτερη αντιπαράθεση.

Αυτή ακριβώς η πιθανότητα βρίσκεται στο επίκεντρο των ανησυχιών των Ευρωπαίων αξιωματούχων, καθώς ακόμη και στοχευμένα μέτρα σε συγκεκριμένους κλάδους θα μπορούσαν να προκαλέσουν αντίποινα σε άλλους τομείς της οικονομίας.

Η απάντηση της Κίνας: Έρευνες και εμπορικά αντίμετρα

Ο Wang Yiwei, καθηγητής Διεθνών Σχέσεων στο Πανεπιστήμιο Renmin και πρώην Κινέζος διπλωμάτης στην Ευρώπη, εκτίμησε ότι οι ευρωπαϊκές κινήσεις αποτελούν τακτική άσκησης πίεσης εκτός της αίθουσας των διαπραγματεύσεων, με στόχο την ενίσχυση της διαπραγματευτικής θέσης των Βρυξελλών.

Ωστόσο, υποστήριξε ότι η Κίνα διατηρεί σαφή και σκληρή στάση, διαθέτοντας παράλληλα αρκετά μέσα για να απαντήσει.

Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται έρευνες για πρακτικές διακριτικής μεταχείρισης, έρευνες σχετικά με την ασφάλεια της βιομηχανίας και των εφοδιαστικών αλυσίδων, καθώς και έλεγχοι για τις επιπτώσεις των ξένων επιδοτήσεων.

Η ανταλλαγή εμπορικών μέτρων έχει ήδη αρχίσει.

Το περασμένο Σαββατοκύριακο, το Πεκίνο ξεκίνησε έρευνα αντιντάμπινγκ για τις ευρωπαϊκές εξαγωγές χημικής ουσίας που χρησιμοποιείται στην παραγωγή φυτοφαρμάκων, φαρμακευτικών προϊόντων και χρωστικών.

Η κινεζική πλευρά επικαλέστηκε τις πρόσφατες έρευνες της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε βάρος κινεζικών χημικών προϊόντων.

Ο Wang Yiwei έκλεισε την τοποθέτησή του με μια αιχμηρή ερώτηση προς την ευρωπαϊκή πλευρά:

«Είναι η ΕΕ ακριβώς όπως οι ΗΠΑ; Πρέπει να διεξαγάγει έναν πραγματικό εμπορικό πόλεμο με την Κίνα προτού αναγνωρίσει την πραγματική ισχύ της και αρχίσει να διαπραγματεύεται μαζί της με καλή πίστη;»

 

Διαβάστε επίσης 

Υπουργείο Εργασίας: Τι αλλάζει από 1η Νοεμβρίου για εργοδότες και εργαζόμενους σχετικά με το μισθολογικό χάσμα

Monte dei Paschi: Οι δύο μεγαλύτεροι μέτοχοι μπλοκάρουν το σχέδιο του CEO Lovaglio

Ρούμπιο για την επίσκεψη στην Ελλάδα: Είμαστε ισχυρότεροι μαζί με τους συμμάχους μας