Κίνα-Ινδία: Σι και Μόντι επιχειρούν επανεκκίνηση σχέσεων λόγω του Τραμπ

Η πρώτη συνάντηση επί ινδικού εδάφους μετά από επτά χρόνια μεταξύ του Προέδρου της Κίνας, Σι Τζινπίνγκ, και του πρωθυπουργού της Ινδίας, Ναρέντρα Μόντι, σηματοδότησε την πρόθεση των δύο χωρών να αφήσουν πίσω τους μια περίοδο μεγάλης έντασης και να διαχειριστούν από κοινού ένα ολοένα πιο απρόβλεπτο διεθνές περιβάλλον, με τον Ντόναλντ Τραμπ στο επίκεντρο.

Παρά το θετικό κλίμα που επικράτησε στη 10η σύνοδο των BRICS στο Νέο Δελχί, οι βαθιές διαφορές μεταξύ των δύο ασιατικών δυνάμεων παραμένουν.

Σι: «Εταίροι και όχι αντίπαλοι»

Κατά τη διάρκεια της 45λεπτης συνάντησης το Σάββατο, οι δύο ηγέτες συμφώνησαν να αντιμετωπίζουν τις διμερείς σχέσεις με στρατηγική και μακροπρόθεσμη προοπτική, να ενισχύσουν τις πολιτιστικές και επιχειρηματικές ανταλλαγές και να συντονίσουν τις θέσεις τους σε περιφερειακά και διεθνή ζητήματα.

Καθισμένος απέναντι από τον Μόντι, ο Σι θυμήθηκε με χαμόγελο την πρώτη επίσκεψή του στην Ινδία, το 2014, στην πολιτεία Γκουτζαράτ. «Με υποδεχθήκατε στην ιδιαίτερη πατρίδα σας την ημέρα των γενεθλίων σας», είπε στον Ινδό πρωθυπουργό.

Ο Πρόεδρος της Κίνας χαρακτήρισε την Κίνα και την Ινδία «εταίρους και όχι αντιπάλους και ευκαιρίες ανάπτυξης και όχι απειλές η μία για την άλλη». Ο Μόντι, από την πλευρά του, τόνισε ότι «οι διαφορές δεν πρέπει να μετατρέπονται σε διαφωνίες».

Η συνάντηση είχε ισχυρό συμβολισμό για τις δύο πολυπληθέστερες χώρες του κόσμου, οι οποίες επιχειρούν να απομακρυνθούν από το χαμηλότερο σημείο των σχέσεών τους εδώ και δεκαετίες.

Η αντιπαράθεση στα σύνορα το 2020, που είχε οδηγήσει σε αιματηρές συγκρούσεις και στον θάνατο στρατιωτών και από τις δύο πλευρές, είχε προκαλέσει βαθιά δυσπιστία. Παράλληλα, η πανδημία ανέστειλε τις μετακινήσεις μεταξύ των δύο πυρηνικών δυνάμεων, ενώ η Ινδία επέβαλε περιορισμούς στις κινεζικές επενδύσεις και την τεχνολογία.

Το αγκάθι των συνόρων παραμένει

Πίσω από την εικόνα επαναπροσέγγισης, ωστόσο, οι διαφορές παραμένουν σημαντικές.

Ενδεικτική ήταν η διαφορετική αποτύπωση της συνάντησης από τις δύο πλευρές. Η Ινδία υπογράμμισε ότι η ειρήνη στα σύνορα αποτελεί προϋπόθεση για περαιτέρω ανάπτυξη των διμερών σχέσεων, ενώ το Πεκίνο επανέλαβε τη θέση του ότι η συνοριακή διαφορά πρέπει να αντιμετωπίζεται χωριστά από το σύνολο των διμερών σχέσεων.

Οι δύο χώρες έχουν κάνει πάντως βήματα για την αποκλιμάκωση. Ο Μόντι επισκέφθηκε την Κίνα το 2025, έχουν πραγματοποιηθεί συνομιλίες για τις συνοριακές διαφορές και οι απευθείας αεροπορικές συνδέσεις έχουν αρχίσει να αποκαθίστανται.

Η εικόνα των δύο ηγετών στη συνάντηση έδειξε, σύμφωνα με τον πρώην Ινδό διπλωμάτη, Ρατζίβ Ντόγκρα, μεγαλύτερη άνεση και οικειότητα. Ήταν μάλιστα η δεύτερη φορά μέσα σε λίγες εβδομάδες που φωτογραφήθηκαν να κρατούν ο ένας το χέρι του άλλου κατά τη διάρκεια συνομιλιών.

Το εμπορικό έλλειμμα της Ινδίας

Ένα ακόμη μεγάλο αγκάθι είναι το εμπόριο.

Οι κινεζικές εξαγωγές προς την Ινδία ξεπέρασαν πέρυσι τις εισαγωγές από την Ινδία κατά περίπου 105 δισ. δολάρια, με το εμπορικό έλλειμμα να έχει υπερδιπλασιαστεί την τελευταία δεκαετία.

Η Ινδία εξακολουθεί να εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την Κίνα για καταναλωτικά προϊόντα, αλλά και για πρώτες ύλες και εξαρτήματα που χρησιμοποιεί η βιομηχανία της, μεταξύ άλλων και η ιδιαίτερα σημαντική φαρμακοβιομηχανία της.

Εξάρτηση υπάρχει επίσης από την Κίνα για εξειδικευμένα προϊόντα, όπως οι μαγνήτες σπάνιων γαιών, που είναι απαραίτητοι για την ανάπτυξη ηλεκτρικών οχημάτων, ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και ηλεκτρονικών συσκευών.

Το Πεκίνο έχει αξιοποιήσει κατά καιρούς αυτή την εξάρτηση, περιορίζοντας τις εξαγωγές εξειδικευμένου εξοπλισμού ή ανακαλώντας προσωπικό που εργάζεται στην Ινδία.

Το μήνυμα προς τον Τραμπ

Η προσπάθεια προσέγγισης Κίνας και Ινδίας πραγματοποιείται την ώρα που και οι δύο χώρες διαχειρίζονται δύσκολες σχέσεις με τις ΗΠΑ του Ντόναλντ Τραμπ.

Η κοινή δήλωση των BRICS που ακολούθησε τη συνάντηση ζήτησε αυτοσυγκράτηση στον πόλεμο στη Μέση Ανατολή και άρση δασμών και εμπορικών περιορισμών.

Για τον Σι, η σύνοδος αποτέλεσε παράλληλα ευκαιρία να ενισχύσει το προφίλ του ως παγκόσμιου ηγέτη που μπορεί να διαχειριστεί τη νέα, πιο ασταθή διεθνή τάξη, σε μια περίοδο κατά την οποία ο Πρόεδρος της Κίνας αναμένεται να επισκεφθεί τις ΗΠΑ.

Η εικόνα ενότητας μεταξύ Πεκίνου και Νέου Δελχί αποτελεί, επομένως, και ένα σαφές μήνυμα προς την Ουάσιγκτον.

Η επιχειρηματική κοινότητα ζητεί προβλεψιμότητα

Για τις επιχειρήσεις, το βασικό ζητούμενο είναι πλέον η σταθερότητα στις σχέσεις των δύο χωρών.

Ο πρόεδρος της Ένωσης Κινητής Τηλεφωνίας και Ηλεκτρονικών της Ινδίας, Πανκάτζ Μοχίντρο, χαρακτήρισε τον διάλογο των δύο κυβερνήσεων «ιδιαίτερα θετικό βήμα», επισημαίνοντας ότι οι παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες χρειάζονται απρόσκοπτη πρόσβαση σε κεφαλαιουχικά αγαθά και μεγαλύτερη κινητικότητα στελεχών, όπως μέσω της έκδοσης θεωρήσεων.

Τα τελευταία βήματα προσέγγισης είναι αξιοσημείωτα. Τον Αύγουστο Κίνα και Ινδία ανακοίνωσαν πρόοδο στις συνομιλίες για τα σύνορα, ενώ το Νέο Δελχί χαλάρωσε ορισμένους περιορισμούς στις κινεζικές επενδύσεις.

Λίγο πριν από την άφιξη του Σι στο Νέο Δελχί, η China Southern Airlines ανακοίνωσε ότι από τις 21 Σεπτεμβρίου θα επαναφέρει την καθημερινή σύνδεση Γκουανγκζού–Νέο Δελχί, τερματίζοντας μια εξάχρονη διακοπή. Πρόκειται για την τρίτη μεγάλη κινεζική αεροπορική εταιρεία που επαναφέρει δρομολόγια προς την Ινδία.

Το Πακιστάν παραμένει πρόβλημα

Παρά την επαναπροσέγγιση, όμως, η σχέση εξακολουθεί να έχει σημαντικά αγκάθια.

Η στενή σχέση του Πεκίνου με το Πακιστάν, το οποίο ενεπλάκη πέρυσι σε σύντομη ένοπλη σύγκρουση με την Ινδία, παραμένει βασική πηγή ανησυχίας για το Νέο Δελχί.

Κατά τη διάρκεια εκείνης της σύγκρουσης, το Πακιστάν χρησιμοποίησε κινεζικά μαχητικά αεροσκάφη, ενώ πρόσφατα παρουσίασε σε βίντεο ένα σύστημα αεράμυνας που έμοιαζε με κινεζική πλατφόρμα.

«Η κατάσταση αυτή δεν προέκυψε εύκολα και πρέπει να τη διαφυλάξουμε», τόνισε ο Σι στη συνάντηση με τον Μόντι.

Το επόμενο κρίσιμο βήμα, σύμφωνα με τον καθηγητή του Τεχνολογικού Πανεπιστημίου Νανγιάνγκ, Ντίλαν Λο, είναι να διατηρηθεί ο διάλογος και να υπάρξει συνέχεια στη συμφωνία που διαμορφώθηκε στη συνάντηση.

Διαβάστε επίσης:

Οι ΗΠΑ «μπλόκαραν» τη συμμετοχή κορυφαίου Ιρανού αξιωματούχου στη ΔΟΑΕ

Τεχνητή Νοημοσύνη: Αντιδράσεις από Κίνα για τις προειδοποιήσεις των ΗΠΑ – «Η υποκίνηση φόβου δεν εξυπηρετεί κανέναν»

Αλίκο Ντανγκότε: Εκτοξεύεται στα $58 δισ. η περιουσία του πλουσιότερου ανθρώπου της Αφρικής