Επαγγελματική ασφάλιση: Νέο φορολογικό καθεστώς, εισφορές έως 35% και Ανοιχτά Ταμεία – Τι αλλάζει για ασφαλισμένους

Νέα δεδομένα για χιλιάδες εργαζόμενους, ελεύθερους επαγγελματίες και επιχειρήσεις δημιουργεί το νομοσχέδιο του υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης για την επαγγελματική ασφάλιση, που ψηφίζεται σήμερα στη Βουλή.

Οι αλλαγές αγγίζουν σχεδόν ολόκληρη τη λειτουργία του δεύτερου πυλώνα ασφάλισης: από τη φορολογία της συμπληρωματικής σύνταξης και του εφάπαξ έως το ύψος των εισφορών, τη δυνατότητα συμμετοχής εργαζομένων μικρών επιχειρήσεων και αυτοαπασχολούμενων, αλλά και το τι συμβαίνει όταν ένας ασφαλισμένος αλλάζει δουλειά ή μένει άνεργος.

Κεντρική φιλοσοφία του νέου συστήματος είναι να δοθούν μεγαλύτερα κίνητρα για μακροχρόνια συνταξιοδοτική αποταμίευση. Για τον λόγο αυτό, η φορολόγηση των παροχών αποσυνδέεται από τα χρόνια ασφάλισης και συνδέεται με την ηλικία κατά την οποία ο ασφαλισμένος θα επιλέξει να λάβει τα χρήματά του.

Παράλληλα, αυξάνονται σημαντικά τα ανώτατα όρια εισφορών, ενώ με τα νέα Ανοιχτά Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης επιχειρείται να αποκτήσουν πρόσβαση στον δεύτερο πυλώνα εργαζόμενοι και επαγγελματίες που μέχρι σήμερα βρίσκονταν ουσιαστικά εκτός του συστήματος.

Πώς θα φορολογούνται σύνταξη και εφάπαξ

Η βασικότερη αλλαγή αφορά τη φορολογία των παροχών των ΤΕΑ προαιρετικής ασφάλισης και των Ομαδικών Ασφαλιστικών Προϊόντων Επαγγελματικής Συνταξιοδότησης.
Για όσους αρχίσουν να λαμβάνουν την παροχή από το 62ο έως και το 67ο έτος της ηλικίας τους, ο συντελεστής αυτοτελούς φορολόγησης διαμορφώνεται στο 5% όταν πρόκειται για περιοδική παροχή και στο 10% όταν επιλέγεται εφάπαξ καταβολή.

Ακόμη χαμηλότεροι είναι οι συντελεστές για όσους περιμένουν μέχρι μετά τη συμπλήρωση του 67ου έτους. Στην περίπτωση αυτή, ο φόρος υποχωρεί στο 2,5% για την περιοδική παροχή και στο 5% για το εφάπαξ.

Ως περιοδική παροχή νοείται εκείνη που καταβάλλεται είτε ισόβια είτε για χρονικό διάστημα τουλάχιστον 15 ετών, με σταθερές ή αυξανόμενες καταβολές.

Στην πράξη, το νέο μοντέλο δίνει ισχυρότερο φορολογικό κίνητρο τόσο για παραμονή στην επαγγελματική ασφάλιση έως μεγαλύτερη ηλικία όσο και για επιλογή συμπληρωματικής σύνταξης αντί της άμεσης είσπραξης ολόκληρου του κεφαλαίου.

Τι ισχύει πριν από τα 62

Διαφορετική είναι η αντιμετώπιση για όσους επιλέξουν να λάβουν την παροχή πριν συμπληρώσουν το 62ο έτος. Σε αυτή την περίπτωση δεν εφαρμόζονται οι χαμηλοί αυτοτελείς συντελεστές. Το ποσό της παροχής φορολογείται με βάση τη γενική κλίμακα φορολογίας εισοδήματος.

Οι ευνοϊκότεροι συντελεστές προβλέπεται να εφαρμόζονται και σε συγκεκριμένες κατηγορίες ασφαλισμένων που συνταξιοδοτούνται λόγω γήρατος από τον φορέα κύριας ασφάλισης, εφόσον πληρούν τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις και έχουν συμπληρώσει το 55ο έτος της ηλικίας τους.

Έως 35% οι εισφορές για τους μισθωτούς

Μεγάλη αλλαγή επέρχεται και στα ανώτατα όρια των εισφορών. Για τους μισθωτούς το όριο αυξάνεται από το 20% στο 35% των ακαθάριστων αποδοχών και των φορολογητέων παροχών σε είδος, ενώ για τους μη μισθωτούς το ετήσιο πλαφόν αυξάνεται από τις 20.000 στις 35.000 ευρώ. Οι εισφορές στα συγκεκριμένα συνταξιοδοτικά προγράμματα εκπίπτουν φορολογικά κατά 100%, εντός των ορίων που προβλέπει το νέο πλαίσιο.

Η αύξηση των πλαφόν δημιουργεί μεγαλύτερο περιθώριο συσσώρευσης κεφαλαίου, κυρίως για ασφαλισμένους με υψηλότερα εισοδήματα που επιθυμούν να κατευθύνουν μεγαλύτερο τμήμα των αποδοχών τους στη δημιουργία συμπληρωματικής σύνταξης.

Ειδική πρόβλεψη υπάρχει για όσους ασφαλίζονται για πρώτη φορά μετά τη συμπλήρωση του 55ου έτους. Για αυτούς διατηρούνται τα χαμηλότερα όρια, δηλαδή 20% των ακαθάριστων αποδοχών για τους μισθωτούς και 20.000 ευρώ τον χρόνο για τους μη μισθωτούς.

Ανοιχτά Ταμεία για εργαζόμενους μικρών επιχειρήσεων

Το σημερινό μοντέλο έχει ως αποτέλεσμα η επαγγελματική ασφάλιση να είναι περισσότερο προσβάσιμη σε εργαζόμενους μεγάλων επιχειρήσεων ή οργανωμένων επαγγελματικών κλάδων που διαθέτουν δικό τους ΤΕΑ.

Με τα Ανοιχτά Ταμεία το πεδίο διευρύνεται. Εργαζόμενοι διαφορετικών επιχειρήσεων θα μπορούν να συμμετέχουν στο ίδιο επαγγελματικό ταμείο, ενώ πρόσβαση θα αποκτούν αυτοαπασχολούμενοι και ελεύθεροι επαγγελματίες.

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στις μικρές επιχειρήσεις, για τις οποίες μέχρι σήμερα η δημιουργία ή η συμμετοχή σε ένα επαγγελματικό συνταξιοδοτικό σχήμα ήταν δύσκολη.

Παράλληλα, θεσμοθετούνται τα Ανοιχτά Ομαδικά Ασφαλιστικά Προϊόντα Επαγγελματικής Συνταξιοδότησης, με στόχο τη διαμόρφωση ενιαίων κανόνων λειτουργίας, εποπτείας, διαφάνειας και φορολογικής μεταχείρισης.

Τι αλλάζει στην πράξη για τον ασφαλισμένο

Ιδιαίτερη σημασία έχουν οι διατάξεις που αφορούν τη σχέση του εργαζομένου με το Ταμείο κατά τη διάρκεια του εργασιακού του βίου.

Πρώτον, ενισχύεται η φορητότητα των ασφαλιστικών δικαιωμάτων. Εάν ένας εργαζόμενος αλλάξει εργοδότη ή επαγγελματική δραστηριότητα, θα μπορεί να μεταφέρει το συσσωρευμένο ασφαλιστικό κεφάλαιό του σε άλλο επαγγελματικό ταμείο ή αντίστοιχο επαγγελματικό συνταξιοδοτικό πρόγραμμα. Μαζί του μεταφέρονται ουσιαστικά οι εισφορές και οι αποδόσεις που έχουν ήδη συσσωρευτεί, ώστε η αλλαγή εργασίας να μη μηδενίζει την προηγούμενη ασφαλιστική του διαδρομή.

Δεύτερον, η ανεργία δεν οδηγεί αυτομάτως σε έξοδο από την επαγγελματική ασφάλιση. Ο ασφαλισμένος μπορεί να παραμείνει στο επαγγελματικό σχήμα ακόμη και κατά τη διάρκεια περιόδου ανεργίας, διατηρώντας τη συνέχεια της ασφαλιστικής σχέσης.

Πρόκειται για δύο παρεμβάσεις που αποκτούν ιδιαίτερη σημασία στη σημερινή αγορά εργασίας, όπου οι αλλαγές εργοδότη και οι μετακινήσεις μεταξύ μισθωτής εργασίας και αυτοαπασχόλησης είναι συχνότερες.

Ο ασφαλισμένος θα βλέπει τον «κουμπαρά» του

Το νέο πλαίσιο ενισχύει παράλληλα τις υποχρεώσεις ενημέρωσης και διαφάνειας. Οι ασφαλισμένοι θα μπορούν να έχουν ψηφιακή εικόνα της πορείας του ατομικού τους λογαριασμού, παρακολουθώντας τις εισφορές, τις αποδόσεις και τα ασφαλιστικά δικαιώματα που έχουν δημιουργήσει.

Τα ΤΕΑ θα έχουν αυξημένες υποχρεώσεις πληροφόρησης σχετικά με τα χαρακτηριστικά των προγραμμάτων, τις εισφορές, τις παροχές και τους όρους συμμετοχής, ενώ προβλέπονται αυστηρότεροι κανόνες εταιρικής διακυβέρνησης και διαχείρισης κινδύνων. Η εποπτεία των Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης ασκείται από την Τράπεζα της Ελλάδος.

Και προγράμματα υγείας για την οικογένεια

Μία ακόμη αλλαγή είναι η δυνατότητα παροχής πρόσθετων καλύψεων από τα επαγγελματικά ταμεία. Στο νέο πλαίσιο περιλαμβάνεται η δυνατότητα προσφοράς προγραμμάτων υγείας, υπό τις προϋποθέσεις που θέτει η νομοθεσία και με την κάλυψη να παρέχεται μέσω ασφαλιστικής ή αντασφαλιστικής εταιρείας ή παρόχου υπηρεσιών υγείας.

Η δυνατότητα μπορεί να επεκτείνεται και στα μέλη της οικογένειας του ασφαλισμένου, διευρύνοντας έτσι τον χαρακτήρα των παροχών πέρα από τη συμπληρωματική συνταξιοδότηση.

Τρία «κλειδιά» καθορίζουν τελικά τον φόρο

Για τον ασφαλισμένο, το νέο φορολογικό μοντέλο μπορεί να συνοψιστεί σε τρεις βασικές παραμέτρους: πότε θα αρχίσει να λαμβάνει την παροχή, εάν θα επιλέξει συμπληρωματική σύνταξη ή εφάπαξ και, στην περίπτωση της περιοδικής παροχής, για πόσο χρόνο αυτή θα καταβάλλεται.

Όσο αργότερα γίνεται η έξοδος από το πρόγραμμα και όσο περισσότερο η παροχή αποκτά χαρακτηριστικά πραγματικής συμπληρωματικής σύνταξης, τόσο χαμηλότερη γίνεται η φορολογική επιβάρυνση.

Την ίδια στιγμή, τα υψηλότερα όρια εισφορών, τα Ανοιχτά ΤΕΑ, η δυνατότητα μεταφοράς του κεφαλαίου και η διατήρηση της συμμετοχής ακόμη και σε περίπτωση ανεργίας επιχειρούν να κάνουν την επαγγελματική ασφάλιση περισσότερο συμβατή με τη σύγχρονη αγορά εργασίας.

Με το νέο πλαίσιο, ο δεύτερος πυλώνας επιχειρεί να ξεφύγει από τα στενά όρια των μεγάλων επιχειρήσεων και συγκεκριμένων επαγγελματικών κλάδων και να αποτελέσει ένα ευρύτερα διαθέσιμο εργαλείο δημιουργίας συμπληρωματικού συνταξιοδοτικού εισοδήματος.

Διαβάστε επίσης:

Ηλεκτρονική τιμολόγηση: Υποχρεωτική για χιλιάδες επιχειρήσεις από 1η Οκτωβρίου

Απίστευτες «πατέντες» σε beach bar, καφέ και εστιατόρια για να αποφύγουν τους ελέγχους – Τα «υπερόπλα» της εφορίας και η… φαντασία των επιχειρηματιών

«Πράσινες Ανάσες στην Αττική»: Πρόγραμμα 60,4 εκατ. ευρώ για 13 αναπλάσεις σε πάρκα, πλατείες και δημόσιους χώρους