Μετρό Θεσσαλονίκης: Η Καλαμαριά μπαίνει σήμερα στο δίκτυο – Η «επόμενη στάση» στα βορειοδυτικά

Σήμερα το πρωί πραγματοποιούνται, παρουσία του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, τα επίσημα εγκαίνια της επέκτασης του Μετρό Θεσσαλονίκης προς την Καλαμαριά, ενώ στις 15.00 οι πέντε νέοι σταθμοί ανοίγουν για το επιβατικό κοινό και ο νέος κλάδος περνά σε εμπορική λειτουργία.

Με την παράδοση της «Νομαρχίας», της «Καλαμαριάς», της «Αρετσούς», της «Νέας Κρήνης» και της «Μίκρας» ολοκληρώνεται ένα ακόμη μεγάλο κεφάλαιο στην ανάπτυξη του Μετρό Θεσσαλονίκης. Η νέα γραμμή προσθέτει 4,78 χιλιόμετρα στο υφιστάμενο δίκτυο, συνδέει απευθείας την Καλαμαριά με το κέντρο και, για πρώτη φορά, δημιουργεί διακλάδωση στη λειτουργία του συστήματος.

Την ίδια στιγμή, η ολοκλήρωση της Καλαμαριάς μεταφέρει το ενδιαφέρον στην επόμενη φάση. Η επέκταση προς τη βορειοδυτική Θεσσαλονίκη χαρακτηρίζεται πλέον ως πρώτη προτεραιότητα, με την Ελληνικό Μετρό να έχει προχωρήσει στην πρώτη προκαταρκτική μελέτη και τις πρόδρομες εργασίες να αποτελούν το επόμενο βήμα για την ωρίμανση του έργου.

Η γραμμή των 4,78 χιλιομέτρων

Η επέκταση προς την Καλαμαριά αναπτύσσεται εξ ολοκλήρου υπόγεια σε μήκος 4,78 χιλιομέτρων και αποτελείται από δύο ανεξάρτητες σήραγγες μονής τροχιάς.

Στο έργο περιλαμβάνονται ακόμη τρία φρέατα αερισμού και ηλεκτρομηχανολογικού εξοπλισμού, τρεις σιδηροδρομικές διασταυρώσεις και ένας επίσταθμος, μαζί με το σύνολο των ηλεκτρομηχανολογικών και λειτουργικών συστημάτων που απαιτούνται για την ένταξη της νέας γραμμής στο υφιστάμενο Μετρό.

Οι πέντε νέοι σταθμοί αναπτύσσονται διαδοχικά από τη «Νομαρχία» μέχρι τη «Μίκρα», καλύπτοντας ένα σημαντικό κομμάτι της Καλαμαριάς και εξυπηρετώντας όχι μόνο τις γύρω κατοικίες αλλά και σημεία υπερτοπικού χαρακτήρα.

Στην ακτίνα εξυπηρέτησης του νέου κλάδου βρίσκονται η Νομαρχία, το Κέντρο Πολιτισμού Θεσσαλονίκης, η Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας, το εμπορικό και διοικητικό κέντρο του Δήμου Καλαμαριάς και το Αθλητικό Κέντρο της Μίκρας. Παράλληλα, η επέκταση φέρνει πιο κοντά τη δυνατότητα μετεπιβίβασης από και προς το αεροδρόμιο.

Με την προσθήκη της Καλαμαριάς, το Μετρό Θεσσαλονίκης φτάνει συνολικά τα 14,4 χιλιόμετρα δικτύου και τους 18 σταθμούς.

Σε περίπου 25 λεπτά από τη Μίκρα στον Νέο Σιδηροδρομικό Σταθμό

Η μεγαλύτερη αλλαγή για τον επιβάτη είναι ο χρόνος της διαδρομής. Από τη «Μίκρα» μέχρι τον «Νέο Σιδηροδρομικό Σταθμό» η μετακίνηση θα πραγματοποιείται σε περίπου 25 λεπτά, δημιουργώντας μια σταθερή σύνδεση ανάμεσα στην Καλαμαριά, το κέντρο και τη δυτική είσοδο της Θεσσαλονίκης.

Η προβλεπόμενη ζήτηση της επέκτασης υπολογίζεται σε περίπου 63.000 επιβιβάσεις ημερησίως.

Το συγκοινωνιακό αποτύπωμα του έργου αναμένεται να είναι αισθητό και στους δρόμους. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις για τη λειτουργία της επέκτασης, περίπου 12.000 Ι.Χ. ημερησίως μπορούν να απομακρυνθούν από το οδικό δίκτυο, με αντίστοιχη μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα κατά περίπου 25 τόνους την ημέρα.

Το πραγματικό όφελος θα εξαρτηθεί βέβαια και από τον τρόπο με τον οποίο το Μετρό θα συνδυαστεί με το υπόλοιπο σύστημα δημόσιων συγκοινωνιών και κυρίως με τις λεωφορειακές γραμμές που εξυπηρετούν την Καλαμαριά.

Η «25ης Μαρτίου» αλλάζει τη λειτουργία όλου του δικτύου

Το σημαντικότερο λειτουργικό στοιχείο της επέκτασης βρίσκεται στην περιοχή της «25ης Μαρτίου».

Εκεί ο νέος κλάδος συνδέεται με τη βασική γραμμή και το Μετρό αποκτά για πρώτη φορά δύο διαφορετικές κατευθύνσεις. Μετά τη διακλάδωση, οι συρμοί θα μπορούν να συνεχίζουν είτε προς τη «Μίκρα» είτε προς τη «Νέα Ελβετία», με το σύνολο του δικτύου να ελέγχεται από κοινό Κέντρο Ελέγχου Λειτουργίας.

Με βάση τον αρχικό σχεδιασμό, από κάθε τρεις διαδοχικούς συρμούς οι δύο θα κατευθύνονται προς τη Μίκρα και ο ένας προς τη Νέα Ελβετία.

Σε πλήρη επιχειρησιακή ανάπτυξη, η προβλεπόμενη χρονοαπόσταση μπορεί να φτάσει τα 90 δευτερόλεπτα στο κοινό κεντρικό τμήμα, τα 2,5 λεπτά στον κλάδο προς Μίκρα και τα 4 λεπτά προς Νέα Ελβετία.

Η διακλάδωση αυτή ήταν παράλληλα ένα από τα πιο απαιτητικά τεχνικά τμήματα της ολοκλήρωσης του έργου. Το νέο κομμάτι δεν αρκούσε να είναι κατασκευαστικά έτοιμο. Έπρεπε να ενταχθεί σε ένα ήδη λειτουργούν, πλήρως αυτοματοποιημένο σύστημα, στο οποίο συρμοί, σηματοδότηση, ηλεκτρομηχανολογικός εξοπλισμός και Κέντρο Ελέγχου λειτουργούν ως ένα ενιαίο σύνολο.

Οι 15 νέοι συρμοί

Για την κάλυψη των αναγκών που δημιουργεί η επέκταση προστέθηκαν στον στόλο 15 νέοι πλήρως αυτοματοποιημένοι συρμοί.

Κάθε συρμός αποτελείται από τέσσερα οχήματα, είναι κλιματιζόμενος και έχει χωρητικότητα 450 επιβατών. Μαζί με τους 18 αρχικούς συρμούς της βασικής γραμμής, ο ονομαστικός στόλος του Μετρό Θεσσαλονίκης φτάνει πλέον τους 33 συρμούς.

Η ένταξή τους στο δίκτυο ήταν μέρος της εκτεταμένης διαδικασίας δοκιμών που προηγήθηκε της σημερινής έναρξης λειτουργίας. Νέοι και υφιστάμενοι συρμοί έπρεπε να επικοινωνούν μεταξύ τους, αλλά και με το Κέντρο Ελέγχου, ώστε η βασική γραμμή και η Καλαμαριά να λειτουργούν ως ένα σύστημα.

Από τη μία σύμβαση στις έξι

Η ολοκλήρωση της Καλαμαριάς έχει και μια ιδιαίτερη ιστορία.

Όπως εξήγησε ο υφυπουργός Υποδομών και Μεταφορών Νίκος Ταχιάος κατά τη χθεσινή ξενάγηση, το έργο είχε δημοπρατηθεί στις αρχές της προηγούμενης δεκαετίας με μία βασική σύμβαση, η οποία αφορούσε κυρίως τα έργα πολιτικού μηχανικού.

Το 2019, όμως, παρέμεναν σημαντικές εκκρεμότητες. Για να μπορέσει η επέκταση να λειτουργήσει χρειάστηκε να δημοπρατηθούν ακόμη πέντε επιμέρους τμήματα, κυρίως προμήθειες, ανάμεσά τους και εκείνη των 15 νέων συρμών.

Έτσι, στην τελική φάση έπρεπε να συντονιστούν έξι διαφορετικές συμβάσεις.

«Το δύσκολο ήταν να συνδυαστούν όλες αυτές οι συμβάσεις», σημείωσε ο κ. Ταχιάος, αποδίδοντας την ολοκλήρωση αυτής της σύνθετης διαδικασίας στην Ελληνικό Μετρό, την κατασκευάστρια εταιρεία και τους επιμέρους αναδόχους.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην ΑΚΤΩΡ, στη Hitachi και στην THEMA, η οποία αναλαμβάνει πλέον τη λειτουργία του Μετρό, ευχαριστώντας τις εταιρείες και όσους συμμετείχαν στην κατασκευή και την επιχειρησιακή προετοιμασία του έργου.

Η ΑΚΤΩΡ βρέθηκε στον πυρήνα της κατασκευαστικής υλοποίησης της επέκτασης, ενώ η Hitachi και οι υπόλοιποι ανάδοχοι ανέλαβαν κρίσιμα τμήματα που απαιτούνταν ώστε το έργο να μετατραπεί από μια ολοκληρωμένη υποδομή σε λειτουργικό σύστημα αστικού σιδηροδρόμου. Η THEMA περνά πλέον στην επόμενη φάση, αυτή της καθημερινής λειτουργίας.

Η τελευταία διαδρομή πριν από τους επιβάτες

Μία ημέρα πριν από τα επίσημα εγκαίνια, η πολιτική ηγεσία του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών πραγματοποίησε ένα από τα τελευταία δοκιμαστικά δρομολόγια της επέκτασης.

Στον συρμό επιβιβάστηκαν ο υπουργός Χρίστος Δήμας, ο υφυπουργός Νίκος Ταχιάος και ο γενικός γραμματέας Υποδομών Δημήτρης Αναγνώπουλος, μαζί με τη δήμαρχο Καλαμαριάς Χρύσα Αράπογλου, τον πρόεδρο της Ελληνικό Μετρό Χρήστο Καραδήμα και τον διευθύνοντα σύμβουλο Χρήστο Φαφούτη.

Το δρομολόγιο πραγματοποιήθηκε μετά την ολοκλήρωση των δοκιμών και των πιστοποιήσεων, στη διάρκεια των οποίων τόσο οι νέοι συρμοί όσο και ολόκληρο το δίκτυο δοκιμάστηκαν σε συνθήκες πλήρους προσομοίωσης της κανονικής λειτουργίας.

«Αύριο η Θεσσαλονίκη αποκτά ένα μεγαλύτερο και πιο λειτουργικό δίκτυο Μετρό», ανέφερε ο Χρίστος Δήμας, επισημαίνοντας ότι οι πέντε νέοι σταθμοί διευρύνουν την εμβέλεια του μέσου και αλλάζουν τον τρόπο με τον οποίο οι κάτοικοι της Καλαμαριάς συνδέονται με το κέντρο και την υπόλοιπη Θεσσαλονίκη.

Ο υπουργός στάθηκε ιδιαίτερα στη διαδικασία που προηγήθηκε της παράδοσης, καθώς οι νέοι συρμοί και το σύνολο του δικτύου τέθηκαν σε πλήρη προσομοίωση κανονικής λειτουργίας, με την ασφάλεια να αποτελεί, όπως ανέφερε, την απόλυτη προτεραιότητα.

Από την πλευρά του, ο Δημήτρης Αναγνώπουλος υπογράμμισε ότι η δοκιμαστική λειτουργία δεν αποτελεί μια τυπική διαδικασία, αλλά απαραίτητη προϋπόθεση για την ασφαλή λειτουργία του έργου. Με την προσθήκη των πέντε σταθμών της Καλαμαριάς στους 13 της βασικής γραμμής, χαρακτήρισε το Μετρό μία από τις σημαντικότερες συγκοινωνιακές υποδομές της Θεσσαλονίκης, με αποτύπωμα που θα επηρεάσει την πόλη για τις επόμενες δεκαετίες.

Το βλέμμα πλέον στη βορειοδυτική Θεσσαλονίκη

Με την Καλαμαριά να περνά πλέον στην καθημερινή λειτουργία, το ενδιαφέρον στρέφεται αναπόφευκτα στους επόμενους σταθμούς του Μετρό.

Η πολιτική ηγεσία του υπουργείου έχει θέσει ως πρώτη προτεραιότητα τη βορειοδυτική επέκταση.

«Δεν είναι πλέον το Μετρό της Καλαμαριάς, είναι το Μετρό της Θεσσαλονίκης. Είναι ένα ενιαίο δίκτυο. Και αυτό το δίκτυο δεν αρκεί να σταματά εδώ», ανέφερε χαρακτηριστικά ο Νίκος Ταχιάος, δείχνοντας προς την επόμενη κατεύθυνση ανάπτυξης.

Για τη βορειοδυτική Θεσσαλονίκη έχει ήδη εκπονηθεί από την Ελληνικό Μετρό η πρώτη προκαταρκτική μελέτη, η οποία δίνει την αρχική χάραξη του έργου.

Με βάση τον σχεδιασμό που βρίσκεται σήμερα στο τραπέζι, πρόκειται για περίπου επτά νέους σταθμούς, με την επέκταση να αναπτύσσεται σε δύο κατευθύνσεις. Η μία αφορά τον Εύοσμο, ενώ η δεύτερη κατευθύνεται προς την περιοχή των στρατιωτικών νοσοκομείων.

Δεν πρόκειται ακόμη για έργο ώριμο προς κατασκευή. Βρίσκεται στο στάδιο όπου πρέπει να αποκτήσει σταδιακά τις μελέτες και την τεχνική προετοιμασία που απαιτούνται για να περάσει αργότερα στη δημοπράτηση.

Έχει ήδη υπογραφεί σύμβαση για τις πρόδρομες εργασίες, η οποία περιλαμβάνει τρία βασικά αντικείμενα: τοπογραφικές αποτυπώσεις, μετατοπίσεις δικτύων κοινής ωφέλειας και αρχαιολογικές εργασίες.

Αυτές θα αποτελέσουν τη βάση για την περαιτέρω ωρίμανση του έργου και την προετοιμασία των τευχών δημοπράτησης. Στόχος είναι η βορειοδυτική επέκταση να είναι σε θέση να ενταχθεί στο επόμενο ευρωπαϊκό χρηματοδοτικό εργαλείο.

Διαβάστε επίσης:

Μετρό Θεσσαλονίκης: Τα τεχνικά στοιχεία της νέας γραμμής προς Καλαμαριά (video)

Μπήκαμε στο Μετρό της Καλαμαριάς: Οι 5 νέοι σταθμοί λίγο πριν υποδεχθούν επιβάτες