Protos: Το τέλος μιας δύσκολης περιόδου και η νέα αφετηρία για τη METLEN

Η εκκίνηση του Protos Energy Recovery Facility στο Cheshire της Βρετανίας επισφραγίζει την ουσιαστική ολοκλήρωση του έργου που προκάλεσε έναν χρόνο νωρίτερα τη μεγαλύτερη έκτακτη ζημιά για τη METLEN, περιόρισε κατά περίπου 25% την προβλεπόμενη λειτουργική κερδοφορία της για το 2025 και έδωσε επιχειρήματα στους short sellers που αμφισβήτησαν τις προοπτικές του ομίλου.

Η εξέλιξη έχει ξεχωριστή σημασία για τη METLEN, καθώς το Protos βρέθηκε στο επίκεντρο των προβλημάτων εκτέλεσης του πρώην τομέα M Power Projects δημιουργώντας μεγάλα λειτουργικά κόστη το 2025 λόγω της διετούς καθυστέρησης στην ολοκλήρωσή του. Με το μεγαλύτερο μέρος του οικονομικού κόστους να έχει ήδη αναγνωριστεί και το έργο να εισέρχεται πλέον σε λειτουργία, περιορίζεται δραστικά μία βασική πηγή αβεβαιότητας για τα αποτελέσματα και το διεθνές χαρτοφυλάκιο EPC του ομίλου.

Αιτία των καθυστερήσεων ήταν μια σειρά συγκυριών, από το Brexit και την πανδημία, μέχρι τα προβλήματα στην εφοδιαστική αλυσίδα, την πτώχευση υπεργολάβου και ακόμη και εργατικό ατύχημα οι οποίες δημιούργησαν ένα κύκλο κακοδαιμονίας που κόστισε ακριβά στη Metlen, ο οποίο όμως πλέον έκλεισε.

Η πρώτη καύση απορριμμάτων μεταφέρει πλέον το project από την περίοδο της κατασκευαστικής αβεβαιότητας στην τελική φάση θέσης σε λειτουργία, σηματοδοτώντας το κλείσιμο ενός από τα δυσκολότερα κεφάλαια στην πρόσφατη ιστορία της εταιρείας.

Η Encyclis, για λογαριασμό της οποίας κατασκευάστηκε το Protos, ανακοίνωσε ότι πραγματοποιήθηκε η πρώτη καύση υπολειμματικών, μη ανακυκλώσιμων απορριμμάτων στο πλαίσιο της τελικής διαδικασίας commissioning. Πρόκειται για κρίσιμο τεχνικό ορόσημο πριν από την πλήρη εμπορική λειτουργία της εγκατάστασης, καθώς επιβεβαιώνει ότι τα βασικά συστήματα της μονάδας έχουν ενεργοποιηθεί και περνούν πλέον στις τελευταίες δοκιμές απόδοσης και αξιοπιστίας.

Το έργο που πίεσε την κερδοφορία

Η METLEN είχε αναγνωρίσει στα αποτελέσματα του 2025 ότι οι χρονικές καθυστερήσεις και οι υπερβάσεις κόστους στην εκτέλεση συγκεκριμένων έργων, με κυριότερο το Protos, επηρέασαν σημαντικά την κερδοφορία της. Τα EBITDA του ομίλου διαμορφώθηκαν στα 753 εκατ. ευρώ, έναντι 1,08 δισ. ευρώ το 2024, με την επίπτωση από το βρετανικό project να αποτελεί βασικό μέρος της υποχώρησης.

Η μειωμένη αυτή επίδοση είχε ιδιαίτερη βαρύτητα και για την εικόνα της METLEN στις αγορές. Η απόκλιση από τις αρχικές εκτιμήσεις κερδοφορίας δημιούργησε ερωτήματα γύρω από τη διαχείριση των μεγάλων διεθνών συμβάσεων και τροφοδότησε τις θέσεις επενδυτών που στοιχημάτισαν στην πτώση της μετοχής. Για τον λόγο αυτό, η έναρξη λειτουργίας του Protos έχει σημασία που υπερβαίνει την τεχνική ολοκλήρωση μιας μονάδας: αφαιρεί ένα από τα βασικά επιχειρήματα αμφισβήτησης της εκτελεστικής ικανότητας και της προβλεψιμότητας των οικονομικών επιδόσεων του ομίλου.

Το έργο είχε ανατεθεί το 2020 σε κοινοπραξία υπό τη MYTILINEOS, σημερινή METLEN, με τη γερμανική Standardkessel Baumgarte GmbH. Η ελληνική εταιρεία, ως επικεφαλής του EPC σχήματος, ανέλαβε την ολοκληρωμένη μελέτη, την προμήθεια εξοπλισμού και την κατασκευή της εγκατάστασης. Η αρχική πρόβλεψη τοποθετούσε την εμπορική λειτουργία μέσα στο 2024, όμως η κατασκευή αποδείχθηκε πολύ πιο απαιτητική από τον αρχικό σχεδιασμό.

Στην πορεία του έργου σημειώθηκαν σοβαρό εργατικό ατύχημα τρίτου μέρους, επανειλημμένες διακοπές εργασιών, πτώχευση βασικού υπεργολάβου και αποχώρηση άλλου υπεργολάβου από τις δραστηριότητές του στην περιοχή. Η συσσώρευση αυτών των γεγονότων επιβάρυνε το χρονοδιάγραμμα και τον προϋπολογισμό, μετατρέποντας μία εμβληματική διεθνή ανάθεση σε σημαντική πηγή εκτελεστικού και οικονομικού κινδύνου.

Το καλοκαίρι του 2025 συμφωνήθηκε νέο χρονοδιάγραμμα, επανεκτιμήθηκε ο συνολικός προϋπολογισμός και η METLEN αναγνώρισε τις σχετικές ζημιές. Στους υπολογισμούς περιλήφθηκαν τόσο οι υπερβάσεις που είχαν ήδη καταγραφεί όσο και προβλέψεις για μελλοντικά κόστη και ενδεχόμενες απαιτήσεις που συνδέονταν με τις συμβατικές υποχρεώσεις της. Με αυτόν τον τρόπο η εταιρεία επιδίωξε να αποτυπώσει συνολικά το οικονομικό αποτύπωμα του project, περιορίζοντας τον κίνδυνο νέων απρόβλεπτων επιβαρύνσεων.

Μία από τις μεγαλύτερες μονάδες της Βρετανίας

Μετά την έναρξη της θερμής θέσης σε λειτουργία στις αρχές του 2026, η πρώτη καύση αποτελεί το επόμενο καθοριστικό βήμα για την πλήρη ενεργοποίηση της εγκατάστασης. Όταν ολοκληρωθούν οι τελευταίες δοκιμές, το Protos θα μπορεί να επεξεργάζεται έως 500.000 τόνους μη ανακυκλώσιμων εμπορικών και αστικών απορριμμάτων ετησίως, περιορίζοντας τις ποσότητες που καταλήγουν σε χώρους υγειονομικής ταφής.

Η μονάδα θα παράγει έως 49,9 MW ηλεκτρικής ενέργειας βάσης, συμβάλλοντας παράλληλα στην ανάκτηση μετάλλων και δευτερογενών αδρανών υλικών, τα οποία θα επιστρέφουν στην οικονομία για ανακύκλωση και επαναχρησιμοποίηση. Αποτελεί μία από τις σημαντικότερες εγκαταστάσεις Energy-from-Waste της Encyclis στο Ηνωμένο Βασίλειο, μαζί με τις μονάδες Rookery South στο Bedfordshire και Newhurst στο Leicestershire.

Η στρατηγική αξία του Protos ενισχύεται περαιτέρω από το σχέδιο εγκατάστασης τεχνολογίας δέσμευσης και αποθήκευσης άνθρακα. Σε παρακείμενη έκταση αναπτύσσεται η σχετική μονάδα, η οποία σχεδιάζεται να τεθεί σε λειτουργία το 2029 και να δεσμεύει περίπου 370.000 τόνους CO₂ ετησίως. Το διοξείδιο του άνθρακα θα μεταφέρεται μέσω αγωγού και θα αποθηκεύεται μόνιμα κάτω από τον κόλπο του Λίβερπουλ, στο πλαίσιο του βρετανικού cluster HyNet North West.

Με την ολοκλήρωση αυτής της επένδυσης, το Protos φιλοδοξεί να εξελιχθεί στην πρώτη απανθρακοποιημένη μονάδα ενεργειακής αξιοποίησης απορριμμάτων στο Ηνωμένο Βασίλειο και σε ένα από τα πρώτα μεγάλης κλίμακας παραδείγματα εφαρμογής CCS στον συγκεκριμένο κλάδο. Η Encyclis έχει ήδη δημιουργήσει ομάδα περισσότερων από 45 εργαζομένους για τη λειτουργία και τη συντήρηση της εγκατάστασης, ενώ οι μόνιμες εξειδικευμένες θέσεις αναμένεται να ξεπεράσουν τις 60 μετά την ανάπτυξη του συστήματος δέσμευσης άνθρακα.

Τι σηματοδοτεί για τη METLEN

Για τη METLEN, η εκκίνηση της μονάδας σηματοδοτεί πρώτα από όλα την απομάκρυνση ενός σημαντικού οικονομικού κινδύνου. Το project περνά από την κατασκευαστική φάση, όπου οι καθυστερήσεις και οι τεχνικές αστοχίες μπορούν να δημιουργήσουν νέες υπερβάσεις, σε ένα σαφώς πιο ελεγχόμενο στάδιο ολοκλήρωσης των δοκιμών και μετάβασης στην εμπορική λειτουργία.

Ταυτόχρονα, αποτελεί δοκιμασία από την οποία η εταιρεία εξέρχεται έχοντας ενισχύσει τους μηχανισμούς ελέγχου, κατάρτισης προϋπολογισμών και παρακολούθησης των μεγάλων διεθνών EPC συμβάσεων. Η έγκαιρη αναγνώριση αποκλίσεων κόστους και χρονοδιαγράμματος αποκτά κεντρικό ρόλο, καθώς ο όμιλος συνεχίζει να διεκδικεί σύνθετα έργα υψηλής τεχνικής απαίτησης στις διεθνείς αγορές.

Η πρώτη καύση στο Protos, επομένως, αποτελεί κάτι περισσότερο από ένα τεχνικό επίτευγμα. Επιβεβαιώνει ότι το δυσκολότερο έργο του διεθνούς χαρτοφυλακίου της METLEN βρίσκεται πλέον κοντά στην πλήρη παράδοσή του, περιορίζει την αβεβαιότητα για πιθανές νέες επιβαρύνσεις και επιτρέπει στη διοίκηση να στρέψει το ενδιαφέρον της στις δραστηριότητες που θα στηρίξουν την επόμενη φάση ανάπτυξης. Το οικονομικό κόστος του προβλήματος έχει ήδη αποτυπωθεί, ενώ η λειτουργία της μονάδας σηματοδοτεί την αρχή της αποκατάστασης της εμπιστοσύνης στην εκτέλεση των διεθνών έργων του ομίλου.

Διαβάστε επίσης

Metlen: Σε λειτουργία το Protos στη Βρετανία – Κλείνει το δύσκολο κεφάλαιο των καθυστερήσεων

METLEN: Πώς ενισχύει η Joule τη διαχείριση ενέργειας και την απόδοση της εταιρείας

Κρυμμένη αξία για τη Metlen η M Technologies