Dr. Stefan Haas: Ασφάλεια, αξιοπιστία και ανθεκτικότητα σε έναν όλο και πιο αβέβαιο κόσμο

Η Ελλάδα, από όπου ξεκίνησε η διεθνοποίηση της TÜV AUSTRIA πριν από περισσότερα από 30 χρόνια, βρίσκεται σήμερα στο επίκεντρο των νέων αναπτυξιακών σχεδίων του ομίλου. Ο Dr. Stefan Haas, Group CEO της TÜV AUSTRIA και Πρόεδρος του TIC Council, του παγκόσμιου θεσμικού εκπρόσωπου των εταιρειών του κλάδου TIC (Testing, Inspection, Certification) παγκοσμίως, μιλά για τις νέες επενδύσεις στην ελληνική αγορά, τον ρόλο της χώρας ως περιφερειακού κόμβου, αλλά και για τις μεγάλες προκλήσεις που φέρνουν η τεχνητή νοημοσύνη, η κυβερνοασφάλεια, η ενεργειακή μετάβαση και η κλιματική αβεβαιότητα. Όπως υποστηρίζει, σε έναν κόσμο που αλλάζει με πρωτοφανή ταχύτητα, οι υπηρεσίες δοκιμών, επιθεωρήσεων και πιστοποίησης δεν αποτελούν γραφειοκρατικό εμπόδιο, αλλά βασικό εργαλείο για την ασφάλεια, την αξιοπιστία και την ανθεκτικότητα των επιχειρήσεων.

Μια σημαντική επέκταση της παρουσίας της TÜV AUSTRIA στην Ελλάδα έχει πραγματοποιηθεί τα τελευταία χρόνια, με στοχευμένες επενδύσεις, έξυπνες εξαγορές και συνεχή ανάπτυξη νέων υπηρεσιών. Θα μπορούσατε να μοιραστείτε ορισμένα βασικά μεγέθη που αποτυπώνουν την ανάπτυξη αυτή στην ελληνική αγορά. Ποιοι τομείς δημιουργούν σήμερα τη μεγαλύτερη ζήτηση;

Η Ελλάδα ήταν το πρώτο βήμα διεθνοποίησης της TÜV AUSTRIA το 1994. Από έναν εργαζόμενο τότε, σήμερα απασχολούμε περισσότερους από 300 ανθρώπους μόνιμης και αποκλειστικής απασχόλησης σε 5 γραφεία σε όλη την Ελλάδα και περίπου 550 μαζί με τους συνεργάτες μας. Τα τελευταία τέσσερα χρόνια υπερδιπλασιάσαμε τον κύκλο εργασιών μας, με ισχυρή κερδοφορία και ηγετική θέση στις υπηρεσίες δοκιμών, επιθεώρησης και πιστοποίησης. Η ανάπτυξη προέρχεται από τη συνεχή καινοτομία, με νέα σχήματα πιστοποίησης που ανταποκρίνονται στις ανάγκες της αγοράς, όπως τα σχήματα OK Vegan, No Food Waste και OK Recycled καθώς και πλήθος νέων υπηρεσιών στον τομέα της αειφορίας.

Στη δραστηριότητά σας ποιοι τομείς είναι οι ισχυρότεροι;

Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας αποτελούν βασικό πυλώνα, καθώς συμμετέχουμε σε υπηρεσίες που υποστηρίζουν την κατασκευή και λειτουργία στρατηγικών έργων ΑΠΕ που λειτουργούν στην χώρα. Ισχυρή είναι επίσης η παρουσία μας στα τρόφιμα και την αγροδιατροφή καθώς και στα βιολογικά προϊόντα. Ταυτόχρονα αναπτύσσουμε πολύ δυναμικά υπηρεσίες κυβερνοασφάλειας και πληροφορικής, οι οποίες αποκτούν ολοένα μεγαλύτερη σημασία για ολόκληρο το φάσμα των οικονομικών δραστηριοτήτων μιας κοινωνίας.

Ποια είναι η ζήτηση για τις υπηρεσίες κυβερνοασφάλειας;

Οι κυβερνοαπειλές αυξάνονται καθημερινά και η τεχνητή νοημοσύνη ενισχύει και τις δυνατότητες των επιτιθέμενων. Γι’ αυτό η άμυνα γίνεται κρίσιμη για κάθε οργανισμό. Προσφέρουμε υπηρεσίες που βοηθούν τις επιχειρήσεις να προστατεύουν τις υποδομές και τα δεδομένα τους και αναμένουμε σημαντική αύξηση της ζήτησης. Στην ελληνική αγορά θα δείτε σύντομα νέες, τολμηρές κινήσεις από την TÜV AUSTRIA. Παράλληλα, η βιομηχανική επιθεώρηση και η πιστοποίηση παραμένουν η ιστορική βάση των δραστηριοτήτων μας.

Τα τελευταία χρόνια η TÜV AUSTRIA επενδύει σταθερά στην ελληνική αγορά. Ποιες ήταν οι σημαντικότερες επενδύσεις που έχετε πραγματοποιήσει μέχρι σήμερα στην Ελλάδα. Θεωρείτε ότι η χώρα μπορεί να αποτελέσει περιφερειακό κόμβο για τη Νοτιοανατολική Ευρώπη;

Επενδύσαμε στην ACTA, ενισχύοντας την παρουσία μας στην πιστοποίηση προσώπων, καθώς και σε εργαστήρια ανάλυσης τροφίμων στην Ελλάδα και την Κύπρο. Παράλληλα, ετοιμάζουμε νέες επενδύσεις για την περαιτέρω αναβάθμιση των εργαστηρίων μας. Για εμάς όμως, η μεγαλύτερη επένδυση είναι στους ανθρώπους μας.

Η Ελλάδα αποτελεί ήδη περιφερειακό κόμβο για τον Όμιλο. Διαθέτουμε εδώ ομάδες πληροφορικής, ψηφιακών λύσεων και back office που υποστηρίζουν διεθνείς δραστηριότητες. Ο συνδυασμός ταλέντου, τεχνογνωσίας, εξαιρετικής τοπικής διοίκησης και ανταγωνιστικού κόστους καθιστά την χώρα ιδιαίτερα ελκυστική για περιφερειακές υπηρεσίες.

Ο Dr. Stefan Haas, Group CEO της TÜV AUSTRIA και Πρόεδρος του TIC Council και η Μαρίνα Πρωτονοταρίου, δημοσιογράφος του mononews.gr

Τα τελευταία τρία χρόνια έχουμε δει αρκετές επενδύσεις στην Ελλάδα. Πόσα κεφάλαια έχετε επενδύσει;

Δεν δημοσιοποιούμε συγκεκριμένα ποσά, αλλά πρόκειται για επενδύσεις αρκετών εκατομμυρίων ευρώ. Επανεπενδύουμε τα κέρδη μας στην ανάπτυξη του ομίλου και αυτό ισχύει και για την Ελλάδα. Μέσα στη χρονιά θα πραγματοποιηθεί νέα αναβάθμιση των εργαστηρίων μας, ενώ προετοιμάζουμε και μια σημαντική κίνηση στον χώρο της πληροφορικής και της κυβερνοασφάλειας. Η ελληνική ομάδα αναπτύσσει επίσης τις διεθνείς πλατφόρμες e-learning και ψηφιακών υπηρεσιών του ομίλου. Η Ελλάδα πρωτοπορεί στην ψηφιακή αναβάθμιση του ομίλου μας και είμαστε χαρούμενοι και περήφανοι για τους Έλληνες συναδέλφους μας.

Πρόσφατα εκλεχθήκατε Πρόεδρος του TIC Council. Ποιος είναι σήμερα ο ρόλος του οργανισμού στη διαμόρφωση του μέλλοντος της βιομηχανίας Testing, Inspection and Certification;

Το TIC Council εκπροσωπεί θεσμικά παγκοσμίως τον κλάδο των ελέγχων, δοκιμών, επιθεωρήσεων και πιστοποιήσεων, με περισσότερα από 140 μέλη σε ολόκληρο τον κόσμο. Ο ρόλος του βασίζεται σε τρεις άξονες: εκπροσώπηση του κλάδου απέναντι στους νομοθέτες, ενίσχυση της δημόσιας εικόνας του TIC και προώθηση βέλτιστων πρακτικών και ποιότητας και ασφάλειας υπηρεσιών. Οι εταιρείες TIC δεν αποτελούν γραφειοκρατικό εμπόδιο· συμβάλλουν ώστε προϊόντα και υπηρεσίες να φτάνουν στην αγορά με ασφάλεια και αξιοπιστία.

Ως Πρόεδρος του TIC Council έχετε μια συνολική εικόνα για το τι συμβαίνει διεθνώς. Θεωρείτε ότι οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, η αποθήκευση ενέργειας, η κυβερνοασφάλεια και οι υπηρεσίες που σχετίζονται με την τεχνητή νοημοσύνη αποτελούν πλέον τους βασικούς μοχλούς ανάπτυξης του κλάδου σας ή εξακολουθούν να κυριαρχούν οι παραδοσιακές δραστηριότητες, όπως οι βιομηχανικές επιθεωρήσεις και οι πιστοποιήσεις;

Οι βιομηχανικές επιθεωρήσεις και οι πιστοποιήσεις παραμένουν η ραχοκοκαλιά του κλάδου. Πάνω σε αυτό το σταθερό υπόβαθρο προστίθενται νέοι τομείς, όπως η τεχνητή νοημοσύνη, η κυβερνοασφάλεια και οι ψηφιακές τεχνολογίες. Η βασική αποστολή παραμένει ίδια: να διασφαλίζουμε ότι κάθε νέα τεχνολογία χρησιμοποιείται με ασφάλεια και αξιοπιστία. Η AI αναμένεται να αποτελέσει ένα από τα σημαντικότερα πεδία ανάπτυξης τα επόμενα χρόνια και ο κλάδος των εταιρειών TIC έχει να διαδραματίσει έναν εξαιρετικά σημαντικό ρόλο.

Πώς μπορεί όμως να πιστοποιηθεί ένα σύστημα τεχνητής νοημοσύνης; Δεν είναι ιδιαίτερα δύσκολο, αφού εξελίσσεται συνεχώς;

Η πρόκληση είναι ακριβώς ότι η AI δεν είναι στατικό προϊόν αλλά δυναμικό σύστημα. Γι’ αυτό δεν αρκεί ένας έλεγχος σε μία χρονική στιγμή· απαιτείται συνεχής παρακολούθηση. Ο κλάδος μας εργάζεται ώστε τα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης να είναι ασφαλή, αξιόπιστα και διαρκώς ελεγχόμενα καθ’ όλη την διάρκεια λειτουργίας τους. Η τεχνολογία εξελίσσεται με πρωτοφανή ταχύτητα, όμως ο κλάδος μας και ο όμιλός μας διαθέτουν εξαιρετικούς επιστήμονες και μηχανικούς ώστε η εφαρμογή της τεχνολογίας στην πράξη να ελέγχεται προς όφελος της αγοράς αλλά και του κοινωνικού συνόλου.

Πώς αξιοποιεί η TÜV AUSTRIA την AI στις δικές της λειτουργίες και σε ποιους τομείς χρησιμοποιείται ήδη;

Χρησιμοποιούμε AI εδώ και χρόνια. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η αξιολόγηση δεξαμενών LPG, όπου η μηχανική μάθηση αναλύει τεράστιο όγκο δεδομένων σε λίγα λεπτά αντί για εβδομάδες. Η τεχνολογία μπορεί να λαμβάνει αυτόνομα αποφάσεις για τη μεγάλη πλειονότητα των περιπτώσεων, ενώ ο άνθρωπος διατηρεί πάντα τον τελικό έλεγχο.

Χρησιμοποιούμε επίσης AI στην αξιολόγηση διαγωνισμών και συμβάσεων, μειώνοντας δραστικά τον χρόνο ανάλυσης. Η τεχνητή νοημοσύνη προσφέρει ταχύτητα και παραγωγικότητα, αλλά η ανθρώπινη εποπτεία και το μάτι των εξειδικευμένων επιθεωρητών μας καθιστούν το αποτέλεσμα ως πραγματική προστιθέμενη αξία για τις επιχειρήσεις που λαμβάνουν τις υπηρεσίες μας.

Προετοιμάζετε και νέες εφαρμογές;

Βεβαίως. Πιστεύουμε ότι η AI θα αξιοποιείται σχεδόν σε κάθε επαναλαμβανόμενη διαδικασία. Για τον λόγο αυτό υλοποιούμε πρόγραμμα AI Literacy σε όλο τον όμιλο, εκπαιδεύοντας στελέχη και δημιουργώντας ένα δίκτυο AI Ambassadors που προωθούν νέες εφαρμογές και ιδέες.

Είναι υποχρεωτική ή προαιρετική πιστοποίησή της; Η Ευρωπαϊκή Ένωση καθορίζει ποιες επιθεωρήσεις είναι υποχρεωτικές. Τι συμβαίνει όμως στους τομείς όπου οι έλεγχοι δεν είναι υποχρεωτικοί, όπως σε αρκετές εφαρμογές της τεχνητής νοημοσύνης ή της κυβερνοασφάλειας;

Στην AI αυτό καθορίζεται από το AI Act. Οι εφαρμογές υψηλού κινδύνου θα υπόκεινται σε υποχρεωτικές απαιτήσεις. Ωστόσο, ακόμη και όταν η πιστοποίηση δεν είναι υποχρεωτική, παραμένει πολύτιμη γιατί ενισχύει την εμπιστοσύνη των πελατών. Η αξιοπιστία ενός προϊόντος ή μιας υπηρεσίας είναι καθοριστική για την αποδοχή του από την αγορά. Αυτός είναι και ο βασικός αλλά και αναντικατάστατος ρόλος του κλάδου των εταιρειών μας στην παγκόσμια οικονομία.

Υπάρχουν διαφορές στην κουλτούρα των αγορών ως προς την πιστοποίηση; Συγκρίνοντας την Ελλάδα με τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες, πού εντοπίζετε τα μεγαλύτερα κενά όσον αφορά την ωριμότητα της αγοράς, τις επενδύσεις και την τεχνολογία;

Η Ελλάδα έχει σημειώσει εντυπωσιακή πρόοδο μετά την οικονομική κρίση. Διαθέτει ισχυρή αγορά ΑΠΕ, υψηλή διείσδυση διεθνών προτύπων ISO και καλή προσαρμογή στις απαιτήσεις βιωσιμότητας. Το μεγαλύτερο περιθώριο βελτίωσης βρίσκεται στην κυβερνοασφάλεια και στις νέες ψηφιακές τεχνολογίες, όπου η αγορά ωριμάζει αλλά χρειάζεται ακόμη μεγαλύτερη επιτάχυνση. Και είμαστε εδώ, ως όμιλος εταιρειών TÜV AUSTRIA, να υποστηρίξουμε τα επόμενα βήματα.

Στην κυβερνοασφάλεια οι έλεγχοι είναι υποχρεωτικοί;

Η κυβερνοασφάλεια αφορά όλους, ανεξάρτητα από τις κανονιστικές υποχρεώσεις. Οι κυβερνοεπιθέσεις μπορούν να προκαλέσουν σοβαρές οικονομικές και λειτουργικές συνέπειες. Οι ελληνικές επιχειρήσεις κατανοούν όλο και περισσότερο αυτόν τον κίνδυνο και η προστασία των συστημάτων τους μετατρέπεται σε αναγκαιότητα και όχι σε επιλογή. Η προστασία από τις κυβερνοεπιθέσεις δεν αποτελεί πλέον επιλογή, αλλά βασική προϋπόθεση για την ασφαλή λειτουργία κάθε οργανισμού και κάθε επιχείρησης.

Ποιος είναι ο ρόλος της TÜV AUSTRIA στον κλάδο των ΑΠΕ;

Στον τομέα των ΑΠΕ παρέχουμε υπηρεσίες επιθεώρησης, τεχνικού ελέγχου και αξιολόγησης επενδύσεων. Βοηθούμε τους επενδυτές να διαπιστώσουν αν ένα έργο πληροί τις τεχνικές προδιαγραφές και αν αποτελεί ασφαλή και αξιόπιστη επένδυση.

Καθώς οι υποδομές και η βιομηχανία γίνονται ολοένα και πιο ψηφιακές και διασυνδεδεμένες, ποιοι νέοι κίνδυνοι εμφανίζονται; Σε ποιο βαθμό η κυβερνοασφάλεια γίνεται πλέον εξίσου σημαντική με τη φυσική ασφάλεια; Και πώς προσαρμόζονται οι οργανισμοί δοκιμών, επιθεωρήσεων και πιστοποίησης σε αυτή τη νέα πραγματικότητα;

Σήμερα σχεδόν κάθε προϊόν διαθέτει ψηφιακό στοιχείο. Δεν αρκεί πλέον ο έλεγχος του φυσικού μέρους ενός μηχανήματος· πρέπει να αξιολογείται και η κυβερνοασφάλειά του. Για τον λόγο αυτό οι νέοι κανονισμοί ενσωματώνουν όλο και περισσότερες απαιτήσεις κυβερνοασφάλειας. Περίπου το 10% του προσωπικού του ομίλου μας ασχολείται ήδη αποκλειστικά με το αντικείμενο αυτό. Και αυτό αναμένουμε να αυξηθεί περαιτέρω τα επόμενα έτη.

Η Ελλάδα εξελίσσεται σε μία από τις πιο δυναμικές αγορές ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στην Ευρώπη. Παρ’ όλα αυτά, πολλά έργα αντιμετωπίζουν προβλήματα λόγω κορεσμού των δικτύων, περιορισμένης ζήτησης και δυσκολιών σύνδεσης. Πόσο κρίσιμη θεωρείτε την αποθήκευση ενέργειας για την επόμενη φάση ανάπτυξης των ΑΠΕ και ποιος είναι ο ρόλος των οργανισμών πιστοποίησης;

Η πρόοδος της Ελλάδας στις ΑΠΕ είναι εντυπωσιακή, όμως η υψηλή διείσδυση φωτοβολταϊκών δημιουργεί προκλήσεις για τα δίκτυα. Η αποθήκευση ενέργειας αποτελεί βασική λύση για την εξισορρόπηση παραγωγής και κατανάλωσης, καθώς και για τη σταθερότητα του συστήματος. Οι μπαταρίες αναμένεται να διαδραματίσουν καθοριστικό ρόλο τα επόμενα χρόνια. Και η TÜV AUSTRIA στην Ελλάδα πρωταγωνιστεί και σε αυτό τον τον τομέα, παρέχοντας πρωτοποριακές υπηρεσίες ελέγχου, επιθεώρησης και πιστοποίησης.

Πιστεύετε ότι η αποθήκευση μπορεί να περιορίσει το πρόβλημα των περικοπών παραγωγής (curtailments);

Ναι. Η αποθήκευση επιτρέπει την αξιοποίηση της ενέργειας που διαφορετικά θα χανόταν και ενισχύει τη σταθερότητα του δικτύου. Όσο αυξάνεται η εγκατεστημένη ισχύς από ΑΠΕ, τόσο μεγαλύτερη θα είναι και η ανάγκη για αποθηκευτική ικανότητα. Χωρίς αποθήκευση δεν μπορεί να επιτευχθεί αποτελεσματικά η ενεργειακή μετάβαση. Αυτό όμως απαιτεί και περαιτέρω επενδύσεις και αναβάθμιση των τοπικών υποδομών. Αυτό όμως δεν είναι μεμονωμένο πρόβλημα της Ελλάδας, αλλά όλων των χωρών που έχουν επενδύσει δυναμικά στις ΑΠΕ. Δεν χρειάζεται να πάμε μακριά. Πριν λίγο καιρό, όπως θα θυμάστε, υπήρξε γενικευμένο black out στην Ιβηρική χερσόνησο, το οποίο συνδέθηκε με τα προβλήματα διαχείρισης του ηλεκτρικοιύ συστήματος.

Καθώς εντείνονται οι κλιματικοί κίνδυνοι και οι γεωπολιτικές αναταράξεις, θεωρείτε ότι οι επιχειρήσεις είναι επαρκώς προετοιμασμένες σε θέματα ανθεκτικότητας και επιχειρησιακής συνέχειας; Πώς μπορούν οι υπηρεσίες δοκιμών, επιθεωρήσεων και πιστοποίησης να βοηθήσουν τις επιχειρήσεις να λειτουργούν αποτελεσματικά σε ένα ολοένα πιο αβέβαιο περιβάλλον;

Η πανδημία, οι γεωπολιτικές κρίσεις και οι διαταραχές στις εφοδιαστικές αλυσίδες απέδειξαν ότι η διαχείριση κινδύνων είναι απαραίτητη. Κάθε επιχείρηση χρειάζεται σχέδιο αντιμετώπισης κρίσεων και σύστημα Business Continuity Management. Η TÜV AUSTRIA παρέχει πλήθος υπηρεσιών και πιστοποιήσεις που βοηθούν τους οργανισμούς να αναγνωρίζουν, να διαχειρίζονται και να περιορίζουν τους κινδύνους. Η ζήτηση έχει αυξηθεί πολύ τα τελευταία έτη σε όλες τις αγορές που δραστηριοποιούμαστε και αυτές οι υπηρεσίες αποτελούν ένας από τους βασικούς πυλώνες της δραστηριότητάς μας.

Ως Πρόεδρος του TIC Council έχετε μια μοναδική εικόνα της παγκόσμιας αγοράς δοκιμών, επιθεωρήσεων και πιστοποιήσεων. Ποιες είναι οι σημαντικότερες αλλαγές που διαμορφώνουν σήμερα τον κλάδο και πώς πρέπει να προσαρμοστούν οι επιχειρήσεις, ιδιαίτερα στην Ευρώπη και σε αγορές όπως η ελληνική, ώστε να παραμείνουν ανταγωνιστικές και ανθεκτικές;

Η τεχνητή νοημοσύνη είναι η μεγαλύτερη αλλαγή της εποχής μας και ήδη μετασχηματίζει τον τρόπο που ζούμε και εργαζόμαστε. Παράλληλα, ο φυσικός και ο ψηφιακός κόσμος γίνονται ένα, καθιστώντας την κυβερνοασφάλεια αναπόσπαστο μέρος κάθε προϊόντος και υπηρεσίας. Τρίτος βασικός πυλώνας είναι η βιωσιμότητα, η οποία παραμένει στρατηγική προτεραιότητα παρά τις γεωπολιτικές προκλήσεις.

Ο ρόλος των οργανισμών TIC είναι να βοηθούν τις επιχειρήσεις να λειτουργούν με ασφάλεια, αξιοπιστία και ανθεκτικότητα. Δεν αποτελούμε γραφειοκρατικό εμπόδιο αλλά συνεργάτη που διευκολύνει την πρόσβαση στην αγορά. Σε έναν κόσμο συνεχών μετασχηματισμών, η προσαρμογή, η διαχείριση κινδύνων και η εμπιστοσύνη είναι πιο σημαντικές από ποτέ και αυτός είναι ο ρόλος μας.

Υπάρχει όμως και κάτι ακόμη που θεωρώ ιδιαίτερα σημαντικό. Ως κλάδος πρέπει να αλλάξουμε τον τρόπο με τον οποίο μας αντιλαμβάνεται η αγορά. Πολλές φορές θεωρούμαστε ένα επιπλέον κόστος ή μια γραφειοκρατική διαδικασία που καθυστερεί τις επιχειρήσεις. Στην πραγματικότητα συμβαίνει το ακριβώς αντίθετο! Δεν είμαστε αυτοί που βάζουν εμπόδια. Είμαστε αυτοί που διασφαλίζουν ώστε τα προϊόντα να είναι ασφαλή, αξιόπιστα και να πληρούν τις απαιτήσεις των πελατών και του σχετικού νομοθετικού και κανονιστικού πλαισίου.

Ζούμε πραγματικά στην εποχή των μεγάλων μετασχηματισμών. Και εμείς βοηθούμε τις επιχειρήσεις και την κοινωνία να ανταποκριθεί με ασφάλεια και ποιότητα στην επόμενη μέρα, στο μέλλον της κοινωνίας και της οικονομίας!