Σπάνιες Γαίες: «Καμπανάκι» από Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας για απώλεια παραγωγής 6,5 τρισ. δολαρίων λόγω Κίνας 

Οι περιορισμοί που επιβάλλει η Κίνα στις εξαγωγές σπάνιων γαιών θα μπορούσαν να θέσουν σε κίνδυνο παραγωγική δραστηριότητα αξίας περίπου 6,5 τρισ. δολαρίων ετησίως εκτός της χώρας, εφόσον εφαρμοστούν πλήρως, προειδοποιεί ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (IEA) σε έκθεσή του για τις σπάνιες γαίες και τα κρίσιμα ορυκτά.

Η έκθεση επισημαίνει ότι η υψηλή συγκέντρωση της παραγωγής και της επεξεργασίας κρίσιμων ορυκτών σε περιορισμένο αριθμό χωρών δημιουργεί σημαντικούς κινδύνους για τις παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες, ιδιαίτερα σε μια περίοδο αυξημένης γεωπολιτικής αβεβαιότητας.

Για την αντιμετώπιση αυτών των αδυναμιών, ο IEA προτείνει την πολυμερή συνεργασία μεταξύ κρατών για τη δημιουργία στρατηγικών αποθεμάτων 11 υλικών υψηλού κινδύνου. Σύμφωνα με τον οργανισμό, μια τέτοια πρωτοβουλία θα απαιτούσε αρχική δαπάνη περίπου 9,2 δισ. δολαρίων και ετήσιο καθαρό κόστος κοντά στα 900 εκατ. δολάρια.

Παρότι τα ποσά αυτά χαρακτηρίζονται σημαντικά, ο IEA υπογραμμίζει ότι παραμένουν περιορισμένα σε σύγκριση με τις πιθανές οικονομικές επιπτώσεις που θα μπορούσαν να προκαλέσουν σοβαρές διαταραχές στην παγκόσμια προσφορά κρίσιμων ορυκτών.

Αυξανόμενοι κίνδυνοι από τη συγκέντρωση της παραγωγής

Σύμφωνα με την έκθεση, οι περιορισμοί στις εξαγωγές που έχουν επιβληθεί από χώρες όπως η Κίνα, η Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό και η Ζιμπάμπουε έχουν μετατρέψει τον κίνδυνο υπερβολικής εξάρτησης από συγκεκριμένες πηγές προμήθειας σε πραγματικό πρόβλημα για τη διεθνή οικονομία.

«Τεράστιες ποσότητες οικονομικής αξίας εξαρτώνται από σχετικά μικρούς όγκους κρίσιμων ορυκτών, των οποίων οι αλυσίδες εφοδιασμού παραμένουν ιδιαίτερα συγκεντρωμένες και επομένως ευάλωτες», δήλωσε ο γενικός διευθυντής του IEA Φατίχ Μπιρόλ.

Όπως σημείωσε, η διαφοροποίηση των πηγών προμήθειας μπορεί να αυξήσει το κόστος, ωστόσο το επιπλέον αυτό κόστος μπορεί να θεωρηθεί ως «ασφάλιστρο ορυκτής ασφάλειας» σε μια περίοδο γεωπολιτικών κινδύνων, λειτουργώντας ως προστασία απέναντι σε πιθανές μεγάλες διαταραχές.

Οι σπάνιες γαίες στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης ΗΠΑ-Κίνας

Οι σπάνιες γαίες αποτέλεσαν ένα από τα βασικά σημεία έντασης στον εμπορικό ανταγωνισμό μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Κίνας, όταν το Πεκίνο επέβαλε περιορισμούς στις εξαγωγές υλικών που χρησιμοποιούνται σε ένα ευρύ φάσμα προϊόντων, από δορυφορικά συστήματα και ηλεκτρονικές συσκευές έως προηγμένες τεχνολογικές εφαρμογές.

Παρότι οι συγκεκριμένες πρώτες ύλες αποτελούν σχετικά μικρό ποσοστό του συνολικού κόστους παραγωγής πολλών επιχειρήσεων, απότομες αυξήσεις στις τιμές ή προβλήματα διαθεσιμότητας μπορούν να προκαλέσουν σημαντικές αναταράξεις στη βιομηχανική παραγωγή και το διεθνές εμπόριο.

Η έκθεση του IEA αναγνωρίζει ότι έχουν υπάρξει ορισμένες θετικές εξελίξεις στη διαφοροποίηση των πηγών εφοδιασμού. Οι κυβερνήσεις, όπως αναφέρει, έχουν αρχίσει να διαδραματίζουν πιο ενεργό ρόλο στην ανάπτυξη νέων πηγών παραγωγής και επεξεργασίας κρίσιμων ορυκτών.

Ειδικότερα, οι επενδύσεις των Ηνωμένων Πολιτειών και της Μαλαισίας στην επεξεργασία σπάνιων γαιών έχουν συμβάλει στη μείωση του μεριδίου της Κίνας στην παγκόσμια προσφορά από περίπου 90% σε 85%. Εφόσον ολοκληρωθούν τα προγραμματισμένα έργα, το ποσοστό αυτό θα μπορούσε να υποχωρήσει στο 70% έως το 2035.

Η επεξεργασία παραμένει το μεγαλύτερο σημείο εξάρτησης

Παρά τις προσπάθειες διαφοροποίησης, ο IEA επισημαίνει ότι συνολικά η γεωγραφική συγκέντρωση στις αλυσίδες εφοδιασμού κρίσιμων ορυκτών έχει αυξηθεί, ιδιαίτερα στο στάδιο της επεξεργασίας.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το νικέλιο, όπου η Ινδονησία έχει εξελιχθεί σε κορυφαίο κέντρο διύλισης, καθώς και άλλα βασικά ενεργειακά ορυκτά, όπου η Κίνα διατηρεί πρωταγωνιστικό ρόλο στην επεξεργασία.

Σύμφωνα με την έκθεση, οι δύο χώρες αντιπροσώπευσαν περισσότερο από τα τρία τέταρτα της συνολικής αύξησης της παγκόσμιας δυναμικότητας επεξεργασίας αυτών των υλικών, γεγονός που καταδεικνύει τη συνεχιζόμενη εξάρτηση της διεθνούς οικονομίας από περιορισμένο αριθμό προμηθευτών.

 

Διαβάστε επίσης

Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα: Σχεδιάζουν εναλλακτικές λιμενικές υποδομές στην ανατολική ακτή τους

EasyJet: Μάχη δισεκατομμυρίων για την εξαγορά της – Οι 5 προσφορές της Castlelake, η «σφήνα» της Apollo και τα «χρυσά» assets

Τέλος εποχής για τη Siemens Energy – Κάνει rebranding και ξανά συστήνεται ως “Omterra”