ΕΕ: «Ανάσα» στη βαριά βιομηχανία με 100 δισ. ευρώ και χαλάρωση του ETS – Τι αλλάζει στα δικαιώματα ρύπων

Η Ευρωπαϊκή Ένωση επιδιώκει να προσφέρει μεγαλύτερη ευελιξία στον δοκιμαζόμενο βιομηχανικό της τομέα, στο πλαίσιο της επικείμενης μεταρρύθμισης της εμβληματικής αγοράς άνθρακα του μπλοκ, διασφαλίζοντας παράλληλα ότι οι επιχειρήσεις θα ενισχύσουν τις επενδύσεις τους σε καθαρές τεχνολογίες.

Η αναθεώρηση του Συστήματος Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών της ΕΕ (ETS) θα επιχειρήσει να επιτύχει ισορροπία ανάμεσα στη στήριξη της βαριάς βιομηχανίας κατά τη μετάβασή της σε καθαρότερες πηγές ενέργειας και στην παροχή κινήτρων στις επιχειρήσεις που απανθρακοποιούνται ταχύτερα να συνεχίσουν αυτή την πορεία, σύμφωνα με Ευρωπαίο αξιωματούχο. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναμένεται να παρουσιάσει την αναθεώρηση στις 17 Ιουλίου.

Στο πλαίσιο των προσπαθειών για να κατευναστούν οι ανησυχίες των ενεργοβόρων βιομηχανιών σχετικά με την υποχώρηση της ανταγωνιστικότητας της Ευρώπης, η Επιτροπή θέλει να θέσει σε λειτουργία, ακόμη και από το επόμενο έτος, ένα ταμείο της αγοράς άνθρακα που θα βασίζεται σε 400 εκατ. δικαιώματα εκπομπών, ανέφερε ο αξιωματούχος, υπό τον όρο της ανωνυμίας.

Το λεγόμενο ETS Investment Booster θα έχει διάρκεια τριών ετών και θα χορηγεί δικαιώματα σε επιλέξιμες επιχειρήσεις με σειρά προτεραιότητας.

Η μεταρρύθμιση του ETS έχει ανέβει ψηλά στην πολιτική ατζέντα. Η εκτόξευση του ενεργειακού κόστους εξαιτίας της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή έχει εντείνει τις ανησυχίες για την ικανότητα της Ευρώπης να ανταγωνιστεί τους εμπορικούς της εταίρους.

Η Επιτροπή θέλει να αξιοποιήσει καλύτερα τα έσοδα από την αγορά άνθρακα, ώστε να ενισχύσει τις επενδύσεις, καθώς επαναπροσαρμόζει το σύστημα για να το ευθυγραμμίσει με τον πιο φιλόδοξο στόχο της ΕΕ για μείωση των εκπομπών κατά 90% έως το 2040 σε σύγκριση με τα επίπεδα του 1990.

Το ETS Investment Booster θα αποτελέσει το πρώτο στάδιο της σχεδιαζόμενης Βιομηχανικής Τράπεζας Απανθρακοποίησης της Ευρώπης, η οποία θα διαθέτει χρηματοδότηση 100 δισ. ευρώ με βάση την αγορά άνθρακα.

Στη δεύτερη φάση, μετά το 2030, η Industrial Decarbonization Bank θα χρησιμοποιήσει άλλα 400 εκατ. δικαιώματα άνθρακα για τη στήριξη έργων, κυρίως μέσω ανταγωνιστικών διαδικασιών για μακροπρόθεσμες συμφωνίες, γνωστές ως συμβάσεις επί διαφοράς (contracts for difference), οι οποίες βοηθούν τις επιχειρήσεις να περιορίσουν τους κινδύνους από τη μεταβλητότητα των τιμών.

Η ΕΕ θα συνεχίσει επίσης το Ταμείο Εκσυγχρονισμού, το οποίο στηρίζει τα φτωχότερα κράτη-μέλη στη μετάβαση μακριά από τα ορυκτά καύσιμα, ενώ θα επικεντρώσει το Ταμείο Καινοτομίας στη στήριξη πρωτοποριακών έργων καθαρής τεχνολογίας, διαθέτοντας 200 εκατ. δικαιώματα.

Η αναθεώρηση του συστήματος θα περιλαμβάνει επίσης μια πιο αργή πορεία μείωσης των εκπομπών, ώστε να επιτρέπεται η έκδοση δικαιωμάτων και μετά το 2039, όταν το ανώτατο όριο προβλέπεται, βάσει των σημερινών κανόνων, να μηδενιστεί, ανέφερε ο αξιωματούχος, επιβεβαιώνοντας σχετικό δημοσίευμα του Bloomberg News τον περασμένο μήνα.

Ορισμένα κράτη-μέλη έχουν ζητήσει να παραμείνει αμετάβλητος ο λεγόμενος Γραμμικός Συντελεστής Μείωσης (Linear Reduction Factor – LRF) στο 4,4% ετησίως, ενώ άλλα έχουν ζητήσει να μειωθεί περίπου στο 3%.

Το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα, η μεγαλύτερη πολιτική ομάδα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, έχει ζητήσει ο LRF να μειωθεί κατά τουλάχιστον μία ποσοστιαία μονάδα από το 2031.

Αντίθετα, η ομάδα των Σοσιαλιστών και Δημοκρατών, καθώς και οι Πράσινοι, ζήτησαν από την Επιτροπή να διατηρήσει τον συντελεστή στο 4,4% έως το 2035, σύμφωνα με επιστολές τους που έχει δει το Bloomberg News.

«Είναι κρίσιμης σημασίας να εδραιωθεί ο ρόλος του EU ETS και να απομακρυνθεί το επίπεδο φιλοδοξίας από την πολιτική πόλωση», δήλωσε ο Jos Delbeke, ένας από τους αρχιτέκτονες του συστήματος και σήμερα καθηγητής στο Ευρωπαϊκό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο της Φλωρεντίας.

«Φαίνεται σκόπιμο να ακολουθηθεί μια πορεία μείωσης των εκπομπών έως το 2050 που θα προσεγγίζει περισσότερο μια γραμμική τροχιά, αντί για μια επιταχυνόμενη προσπάθεια τα επόμενα χρόνια», πρόσθεσε.

Η Επιτροπή επιβεβαίωσε επίσης τα σχέδια για παράταση της δωρεάν κατανομής δικαιωμάτων άνθρακα στις επιχειρήσεις.

Ένα μέρος των πρόσθετων δικαιωμάτων θα εξαρτάται από επενδύσεις στην απανθρακοποίηση εντός της ΕΕ και από την αύξηση της εγχώριας παραγωγής προϊόντων χαμηλών εκπομπών.

Στους τομείς που καλύπτονται από τον Μηχανισμό Συνοριακής Προσαρμογής Άνθρακα (CBAM), η σταδιακή κατάργηση των δωρεάν δικαιωμάτων θα γίνει με βραδύτερο ρυθμό, σύμφωνα με συμφωνία που πέτυχαν οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Κλιματικής Νομοθεσίας πέρυσι.

Παράλληλα με την αναθεώρηση της αγοράς άνθρακα, η ΕΕ θα προτείνει και ταχεία αναθεώρηση του κανονισμού για τα benchmarks άνθρακα της περιόδου 2026–2030, τα οποία καθορίζουν τον αριθμό των δωρεάν δικαιωμάτων που λαμβάνουν οι επιχειρήσεις.

Θα προσαρμόσει τα benchmarks αναφοράς για τη θερμότητα και τα καύσιμα, τα οποία είναι κρίσιμα για πολλές ενεργοβόρες επιχειρήσεις, σε μια κίνηση που θα οδηγήσει σε επιπλέον δωρεάν δικαιώματα αξίας 6 δισ. ευρώ, σύμφωνα με τον αξιωματούχο.

Σε μία ακόμη αλλαγή, η ΕΕ θέλει το ETS να ενσωματώσει μόνιμες εγχώριες αφαιρέσεις άνθρακα που προκύπτουν από την απομάκρυνση διοξειδίου του άνθρακα από την ατμόσφαιρα.

Θα εξετάσει επίσης εάν και με ποιον τρόπο θα επιτραπεί η ένταξη διεθνών πιστώσεων άνθρακα στο σύστημα εμπορίας εκπομπών από το 2036, ανέφερε ο αξιωματούχος, επαναλαμβάνοντας προηγούμενες τοποθετήσεις της Επιτροπής σύμφωνα με τις οποίες τυχόν πιστώσεις θα αγοράζονται κεντρικά από την ΕΕ και οι επιχειρήσεις δεν θα μπορούν να τις χρησιμοποιούν απευθείας για συμμόρφωση.

Η ΕΕ συμφώνησε τον Δεκέμβριο να επιτρέψει φθηνότερες εισαγόμενες πιστώσεις να αντιστοιχούν στο 5% των μειώσεων εκπομπών έως το 2040, στο πλαίσιο του συνολικού στόχου για μείωση της ρύπανσης κατά 90% σε σχέση με τα επίπεδα του 1990.

Αν η Επιτροπή αποφασίσει να επιτρέψει διεθνείς πιστώσεις στο ETS, το μερίδιό τους στο πρόγραμμα θα περιοριστεί στο 2%, σύμφωνα με τον αξιωματούχο.

Διαβάστε επίσης 

Ρωσία: Μπλόκο στις εξαγωγές ντίζελ μετά τα ουκρανικά πλήγματα – Εκτινάσσονται οι διεθνείς τιμές

Bloomberg: Η Τουρκία επιδιώκει να παραλάβει έξι F-35 από τις ΗΠΑ – Το εμπόδιο του Κογκρέσο, οι S-400 και οι αντιδράσεις Ισραήλ-Ελλάδας

Συνάντηση Τραμπ – Ζελένσκι: Νέα πλήγματα σήμερα στο Ιράν – Πράσινο φως στην Ουκρανία για παραγωγή πυραύλων Patriot – Βίντεο