CNBC: Οι πέντε μεγάλες προκλήσεις της Συνόδου στην Τουρκία

Το ΝΑΤΟ βρίσκεται αντιμέτωπο με μία από τις πιο κρίσιμες δοκιμασίες των τελευταίων ετών, καθώς η Σύνοδος Κορυφής που πραγματοποιείται αυτή την εβδομάδα στην Τουρκία καλείται να απαντήσει σε θεμελιώδη ερωτήματα για το μέλλον της Συμμαχίας. 

Στο επίκεντρο βρίσκονται οι αυξημένες ευρωπαϊκές αμυντικές δαπάνες, η στάση των Ηνωμένων Πολιτειών υπό τον Ντόναλντ Τραμπ, η στήριξη προς την Ουκρανία και η προσαρμογή του ΝΑΤΟ στις νέες στρατιωτικές και γεωπολιτικές συνθήκες.

Η Σύνοδος αναμένεται να κρίνει κατά πόσο οι ευρωπαϊκές χώρες μπορούν να μετατρέψουν τις αυξημένες αμυντικές επενδύσεις σε πραγματικές στρατιωτικές δυνατότητες με αρκετά γρήγορους ρυθμούς, ώστε να διατηρήσουν το αμερικανικό ενδιαφέρον για τη Συμμαχία. Παράλληλα, οι Ευρωπαίοι προετοιμάζονται για ένα ενδεχόμενο στο οποίο η Ουάσιγκτον θα έχει πιο περιορισμένο ρόλο στην ασφάλεια της ηπείρου.

Την ίδια στιγμή, το ΝΑΤΟ καλείται να διατηρήσει την υποστήριξή του προς την Ουκρανία, ενώ προσαρμόζεται στις νέες απαιτήσεις του σύγχρονου πολέμου, όπου τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη, τα προηγμένα συστήματα αεράμυνας και η αμυντική βιομηχανία αποκτούν ολοένα μεγαλύτερη σημασία.

Οι πέντε βασικές προκλήσεις της Συνόδου

Η διατήρηση της αμερικανικής δέσμευσης

Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις έχουν πλέον αποδεχθεί ότι πρέπει να αυξήσουν τις αμυντικές τους δαπάνες, να ενισχύσουν την παραγωγική τους βάση και να αναλάβουν μεγαλύτερο μερίδιο ευθύνης για την ασφάλειά τους, ανταποκρινόμενες στις πιέσεις της Ουάσιγκτον.

Ωστόσο, όπως επισημαίνει ο Μαξ Μπέργκμαν του Κέντρου Στρατηγικών και Διεθνών Σπουδών (CSIS), το ΝΑΤΟ στηρίζεται εδώ και 77 χρόνια στην αμερικανική στρατιωτική ισχύ, γεγονός που καθιστά το ζήτημα τόσο πολιτικό όσο και στρατηγικό.

Ο Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, επιχειρεί να διατηρήσει ενεργή τη συμμετοχή των ΗΠΑ, προωθώντας παράλληλα τη σταδιακή μεταφορά μεγαλύτερων ευθυνών στους Ευρωπαίους συμμάχους. Παρ’ όλα αυτά, σύμφωνα με τον Μπέργκμαν, παραμένει ασαφές τι θα συμβεί εάν η Ουάσιγκτον επιλέξει να μειώσει δραστικά τη συμμετοχή της, καθώς δεν φαίνεται να υπάρχει οργανωμένο «σχέδιο Β».

Από την πλευρά της, η Ουλρίκε Φράνκε του European Council on Foreign Relations τονίζει ότι η Ευρώπη χρειάζεται σαφή εικόνα για τις προθέσεις των ΗΠΑ. Εάν η Ουάσιγκτον σχεδιάζει να αποσύρει στρατεύματα ή κρίσιμες στρατιωτικές δυνατότητες, οι Ευρωπαίοι επιθυμούν συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα, κάτι που θεωρείται δύσκολο λόγω της συχνά απρόβλεπτης στάσης του Ντόναλντ Τραμπ.

Παράλληλα, οι Ευρωπαίοι επιδιώκουν να εμφανιστούν ενωμένοι στο ζήτημα των αμυντικών δαπανών, παρά τις επικρίσεις που έχουν δεχθεί χώρες όπως η Ισπανία και η Γαλλία. Παρότι τόσο το Παρίσι όσο και το Λονδίνο αναγνωρίζουν την ανάγκη για μεγαλύτερες επενδύσεις στην άμυνα, εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν σημαντικές δημοσιονομικές πιέσεις.

Η επιτάχυνση της ευρωπαϊκής άμυνας

Η πίεση για υψηλότερες αμυντικές δαπάνες έχει ήδη αλλάξει τις ισορροπίες στην ευρωπαϊκή άμυνα. Η Πολωνία, οι χώρες της Βαλτικής και τα σκανδιναβικά κράτη έχουν αυξήσει σημαντικά τις επενδύσεις τους, αντανακλώντας την εγγύτητά τους στη Ρωσία και τις αυξημένες απειλές ασφαλείας.

Αντίθετα, οι μεγαλύτερες οικονομίες της Ευρώπης κινούνται με πιο αργούς ρυθμούς, κυρίως λόγω δημοσιονομικών περιορισμών αλλά και εσωτερικών πολιτικών δυσκολιών.

Η μακροπρόθεσμη στήριξη της Ουκρανίας

Η Ουκρανία αναμένεται να αποτελέσει βασικό θέμα των εργασιών της Συνόδου, με τις συζητήσεις να επικεντρώνονται στη συνέχιση της στρατιωτικής υποστήριξης, στην ενίσχυση της ουκρανικής αμυντικής βιομηχανίας και στα πολύτιμα επιχειρησιακά διδάγματα που έχει αποκομίσει το Κίεβο ύστερα από περισσότερα από τέσσερα χρόνια πολέμου.

Οι σύμμαχοι θα εξετάσουν επίσης πώς αυτή η εμπειρία μπορεί να αξιοποιηθεί για τον εκσυγχρονισμό των στρατιωτικών δυνατοτήτων της Συμμαχίας, σε μια περίοδο όπου η Ρωσία συνεχίζει να υφίσταται σημαντικές απώλειες στο πεδίο των επιχειρήσεων.

Η αποφυγή νέων πολιτικών εντάσεων

Η Σύνοδος πραγματοποιείται μετά από μήνες έντονων διαφωνιών μεταξύ της Ουάσιγκτον και των Ευρωπαίων συμμάχων, με αφορμή τόσο τις αμυντικές δαπάνες όσο και τη στάση απέναντι στις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή.

Σύμφωνα με την Ουλρίκε Φράνκε, το Ιράν ενδέχεται να αποτελέσει ένα ακόμη ζήτημα που θα δοκιμάσει τη συνοχή της Συμμαχίας, καθώς υπάρχουν διαφορετικές προσεγγίσεις μεταξύ των κρατών-μελών.

Ο ρόλος της Τουρκίας ως οικοδέσποινας

Η φιλοξενία της Συνόδου από την Τουρκία προσδίδει επιπλέον γεωπολιτική σημασία στις εργασίες της. Η Άγκυρα αναμένεται να αξιοποιήσει την ευκαιρία για να προωθήσει τις δικές της προτεραιότητες ασφαλείας, αλλά και να ενισχύσει τη θέση της ευρύτερα στην ευρωπαϊκή αμυντική αρχιτεκτονική.

Για τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, μια επιτυχημένη Σύνοδος θα ενίσχυε τον ρόλο της Τουρκίας ως στρατηγικού πυλώνα του ΝΑΤΟ, θα απέτρεπε ενδεχόμενες διπλωματικές εντάσεις μεταξύ των συμμάχων και θα ενίσχυε τα επιχειρήματα της Άγκυρας υπέρ της συμμετοχής της στα ευρωπαϊκά εξοπλιστικά προγράμματα, καθώς οι αμυντικές δαπάνες στην Ευρώπη αυξάνονται.

Διαβάστε επίσης 

Ρούτε (ΝΑΤΟ): Οι σύμμαχοι αντιμετωπίζουν περιορισμούς στην αντιαεροπορική άμυνα για την Ουκρανία

Στη Σύνοδο του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα με τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη ο ΥΠΕΞ Γιώργος Γεραπετρίτης

Χατζηδάκης: «Μικρή η ζημιά για τη ΝΔ αν ιδρύσει κόμμα ο Σαμαράς»