Ανοίγουν τα επαγγελματικά ταμεία για όλους – Οι μεγάλες αλλαγές σε φορολογία, κίνητρα και «δεύτερη σύνταξη»

Το επόμενο μεγάλο βήμα στην ασφαλιστική μεταρρύθμιση ετοιμάζεται να κάνει η κυβέρνηση, καθώς το νομοσχέδιο για τα Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης (ΤΕΑ) αναμένεται να παρουσιαστεί στο Υπουργικό Συμβούλιο της ερχόμενης Τρίτης, ανοίγοντας τον δρόμο για μια συνολική αναδιάρθρωση του δεύτερου πυλώνα ασφάλισης.

Σύμφωνα με πληροφορίες, το σχέδιο νόμου έχει ολοκληρωθεί και στόχος του υπουργείου Εργασίας είναι η ψήφισή του ακόμη και μέσα στο καλοκαίρι. Η φιλοσοφία της μεταρρύθμισης είναι να καταστήσει την επαγγελματική ασφάλιση πιο προσιτή, πιο ευέλικτη και πιο ελκυστική για εργαζόμενους και επιχειρήσεις, σε μια περίοδο που οι δημογραφικές πιέσεις και η γήρανση του πληθυσμού επαναφέρουν στο προσκήνιο τη συζήτηση για συμπληρωματικές πηγές συνταξιοδοτικού εισοδήματος.

Στο επίκεντρο των αλλαγών βρίσκονται τα λεγόμενα «ανοιχτά» Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης. Πρόκειται για ταμεία-ομπρέλα στα οποία θα μπορούν να συμμετέχουν εργαζόμενοι μικρών επιχειρήσεων, αυτοαπασχολούμενοι και ελεύθεροι επαγγελματίες χωρίς να απαιτείται η ίδρυση ξεχωριστού ταμείου από κάθε εργοδότη ή επαγγελματικό φορέα. Η αλλαγή θεωρείται κομβική για την ελληνική οικονομία, καθώς πάνω από το 95% των επιχειρήσεων είναι μικρές ή πολύ μικρές και μέχρι σήμερα ήταν ουσιαστικά αποκλεισμένες από τον θεσμό.

Η κυβέρνηση εκτιμά ότι με τη δημιουργία των ανοιχτών ΤΕΑ θα διευρυνθεί σημαντικά η ασφαλιστική βάση του θεσμού και θα δημιουργηθούν οικονομίες κλίμακας που θα επιτρέψουν σε χιλιάδες εργαζομένους να αποκτήσουν πρόσβαση σε συμπληρωματική σύνταξη.

Φορολόγηση με βάση την ηλικία

Το στοιχείο που συγκεντρώνει το μεγαλύτερο ενδιαφέρον αφορά το νέο φορολογικό μοντέλο. Σύμφωνα με πληροφορίες, το υπουργείο Εργασίας προωθεί την αντικατάσταση του σημερινού συστήματος που συνδέει τη φορολόγηση των παροχών με τα έτη συμμετοχής στο ταμείο και εξετάζει ένα νέο σχήμα που θα συνδέει τα φορολογικά κίνητρα κυρίως με την ηλικία κατά την οποία ο ασφαλισμένος επιλέγει να λάβει την παροχή του.

Η φιλοσοφία της παρέμβασης είναι ότι η επαγγελματική ασφάλιση πρέπει να λειτουργεί ως πραγματικό εργαλείο συνταξιοδοτικής αποταμίευσης και όχι ως μέσο πρόωρης άντλησης κεφαλαίων. Έτσι, όσο πιο κοντά στη συνταξιοδότηση πραγματοποιείται η έξοδος από το σύστημα, τόσο ευνοϊκότερη αναμένεται να είναι η φορολογική μεταχείριση.

Παράλληλα, εξετάζονται πρόσθετα φορολογικά κίνητρα τόσο για τους εργαζομένους όσο και για τις επιχειρήσεις που συμμετέχουν σε επαγγελματικά συνταξιοδοτικά προγράμματα, με στόχο να αυξηθεί η ελκυστικότητα του θεσμού και να ενισχυθεί η μακροχρόνια αποταμίευση.

Ελεύθερη μεταφορά δικαιωμάτων

Μία ακόμη σημαντική καινοτομία είναι η πλήρης φορητότητα των ασφαλιστικών δικαιωμάτων. Οι ασφαλισμένοι θα μπορούν να μεταφέρουν το ασφαλιστικό τους κεφάλαιο από ένα ΤΕΑ σε άλλο, αλλά και από επαγγελματικό ταμείο σε αντίστοιχο ομαδικό συνταξιοδοτικό προϊόν και αντίστροφα, χωρίς να χάνουν εισφορές ή επενδυτικές αποδόσεις.

Η ρύθμιση θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική σε μια αγορά εργασίας όπου οι αλλαγές εργοδότη είναι πλέον πολύ συχνότερες σε σχέση με το παρελθόν. Στόχος είναι ο ασφαλισμένος να διατηρεί αδιάκοπη τη συνταξιοδοτική του αποταμίευση ανεξάρτητα από τις επαγγελματικές μετακινήσεις του.

Εξομοίωση με τα ασφαλιστικά προϊόντα

Το υπουργείο Εργασίας προωθεί επίσης την εξομοίωση βασικών κανόνων μεταξύ των Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης και των Ομαδικών Ασφαλιστικών Προϊόντων Επαγγελματικής Συνταξιοδότησης (ΟΑΠΕΣ), τα οποία προσφέρουν ασφαλιστικές εταιρείες. Η εναρμόνιση του πλαισίου θεωρείται αναγκαία προκειμένου να δημιουργηθούν ίσοι όροι ανταγωνισμού και μεγαλύτερη διαφάνεια στην αγορά.

Από 55.000 ασφαλισμένους σε μαζική συμμετοχή

Η μεταρρύθμιση έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η Ελλάδα εξακολουθεί να υπολείπεται σημαντικά του ευρωπαϊκού μέσου όρου. Σήμερα λειτουργούν περίπου 27 Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης με περίπου 55.000 ασφαλισμένους, ενώ τα συνολικά κεφάλαια που διαχειρίζονται αντιστοιχούν σε ποσοστό μικρότερο του 1% του ΑΕΠ. Αντίθετα, στις περισσότερες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης τα επαγγελματικά συνταξιοδοτικά κεφάλαια αποτελούν σημαντικό τμήμα της μακροπρόθεσμης αποταμίευσης και της χρηματοδότησης επενδύσεων.

Στο οικονομικό επιτελείο θεωρούν ότι η επέκταση των ΤΕΑ μπορεί να λειτουργήσει ταυτόχρονα ως εργαλείο ενίσχυσης των μελλοντικών συντάξεων αλλά και ως μοχλός ανάπτυξης της κεφαλαιαγοράς, καθώς τα αποθεματικά των επαγγελματικών ταμείων αποτελούν μακροπρόθεσμα επενδυτικά κεφάλαια που μπορούν να κατευθυνθούν στην πραγματική οικονομία.

 

Διαβάστε επίσης 

Σχεδόν τα μισά ακίνητα χρειάζονται διορθωτικές ενέργειες πριν τη μεταβίβαση – Καθοριστική η σωστή τιμολόγηση

Πιερρακάκης: «Μετατρέψαμε τον εξωδικαστικό σε εργαλείο προστασίας α’ κατοικίας» (βίντεο)

Στην Ολομέλεια της Βουλής ο νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης