Αγορά εργασίας: Χιλιάδες παραβάσεις για αδήλωτη και υποδηλωμένη εργασία – Πρόστιμα εκατομμυρίων

Παρά τη συνεχιζόμενη αύξηση της απασχόλησης και τη βελτίωση ορισμένων βασικών δεικτών της αγοράς εργασίας, τα ευρήματα των ελέγχων της Επιθεώρησης Εργασίας για το 2025 αναδεικνύουν μια λιγότερο ενθαρρυντική πραγματικότητα. Η παραβατικότητα παραμένει σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα, με την αδήλωτη και την υποδηλωμένη εργασία να εξακολουθούν να αποτελούν βαθιά ριζωμένα προβλήματα, παρά την εντατικοποίηση των ελέγχων και την ενίσχυση των μηχανισμών εποπτείας.

Τα στοιχεία καταδεικνύουν ότι οι ελεγκτικές παρεμβάσεις, αν και εντατικές, δεν έχουν καταφέρει να εξαλείψουν χρόνιες στρεβλώσεις που χαρακτηρίζουν την ελληνική αγορά εργασίας. Μέσα στο 2025 διενεργήθηκαν συνολικά 82.233 έλεγχοι, οι οποίοι οδήγησαν στην επιβολή 19.093 κυρώσεων, σε περισσότερες από 2.500 μηνυτήριες αναφορές, ενώ το συνολικό ύψος των προστίμων πλησίασε τα 54 εκατ. ευρώ.

Σύμφωνα με στοιχεία που παρουσιάζει η εφημερίδα «Η Καθημερινή», η παραβατικότητα εμφανίζεται πλέον με πιο σύνθετες μορφές, έχοντας ως βασικό στόχο τη συγκάλυψη του πραγματικού χρόνου απασχόλησης και τη μείωση του δηλωμένου εργατικού κόστους. Ενδεικτικό είναι ότι η συχνότερη παράβαση αφορά τη μη ορθή ή την ελλιπή εφαρμογή της ψηφιακής κάρτας εργασίας, με 2.994 καταγεγραμμένα περιστατικά. Ακολουθούν οι παραβάσεις που σχετίζονται με το ωράριο εργασίας, οι οποίες ανήλθαν σε 2.332 περιπτώσεις, η μη καταβολή δεδουλευμένων αποδοχών με 1.410 παραβάσεις και η αδήλωτη εργασία με 1.372 διαπιστωμένες περιπτώσεις.

Οι συγκεκριμένες παραβιάσεις, αν και εμφανίζονται με διαφορετική μορφή, αποτελούν ουσιαστικά εκφράσεις του ίδιου φαινομένου. Η μη χρήση της ψηφιακής κάρτας, η απασχόληση εργαζομένων πέραν του δηλωμένου ωραρίου χωρίς την αντίστοιχη αμοιβή, αλλά και η πλήρως αδήλωτη εργασία συνθέτουν ένα ευρύ πλαίσιο υποδηλωμένης απασχόλησης, μέσω του οποίου ορισμένες επιχειρήσεις επιχειρούν να περιορίσουν τεχνητά το εργασιακό τους κόστος.

Το πρόβλημα συνδέεται άμεσα και με το υψηλό μη μισθολογικό κόστος που εξακολουθεί να επιβαρύνει την εργασία στην Ελλάδα. Οι ασφαλιστικές εισφορές και οι υπόλοιπες επιβαρύνσεις λειτουργούν συχνά ως αντικίνητρο για την πλήρη και ορθή δήλωση των πραγματικών ωρών εργασίας ή ακόμη και των ίδιων των θέσεων απασχόλησης.

Στην πρώτη θέση των κλάδων με τις περισσότερες κυρώσεις βρέθηκε για ακόμη μία χρονιά η εστίαση. Οι ελεγκτικές αρχές πραγματοποίησαν 12.415 ελέγχους στον συγκεκριμένο τομέα, αριθμός που αντιστοιχεί σε περισσότερους από έναν στους τέσσερις ελέγχους που αφορούσαν εργασιακές σχέσεις. Από αυτούς προέκυψαν 4.279 κυρώσεις, επιβεβαιώνοντας τη διαχρονικά αυξημένη παραβατικότητα που χαρακτηρίζει τον κλάδο. Η εποχικότητα, η συχνή εναλλαγή προσωπικού και η εκτεταμένη χρήση ευέλικτων μορφών εργασίας θεωρούνται βασικοί παράγοντες που συμβάλλουν στη συγκεκριμένη εικόνα.

Αμέσως μετά ακολουθεί το λιανικό εμπόριο, όπου επιβλήθηκαν 1.649 κυρώσεις, ενώ υψηλά ποσοστά παραβάσεων καταγράφονται επίσης στους κλάδους των μεταφορών και των τουριστικών καταλυμάτων. Ιδιαίτερα στις χερσαίες μεταφορές, τα προβλήματα σχετίζονται κυρίως με την υπερωριακή απασχόληση και την τήρηση του χρόνου εργασίας. Σε ορισμένες δραστηριότητες, όπως η αποθήκευση και οι υποστηρικτικές υπηρεσίες μεταφορών, τα στοιχεία είναι ακόμη πιο ανησυχητικά, καθώς σχεδόν δύο στους τρεις ελέγχους οδηγούν στη διαπίστωση κάποιας παράβασης.

Παράλληλα, οι αρχές διαπιστώνουν ότι ένας σημαντικός αριθμός επιχειρήσεων εξακολουθεί να αρνείται την πρόσβαση των επιθεωρητών εργασίας ή να μην παρέχει τα απαιτούμενα στοιχεία κατά τη διάρκεια των ελέγχων, παρά το γεγονός ότι η νομοθεσία προβλέπει πλέον αυστηρές κυρώσεις για τέτοιες πρακτικές. Η στάση αυτή αποτυπώνει τη δυσκολία εμπέδωσης μιας κουλτούρας συμμόρφωσης και δείχνει ότι μέρος της αγοράς εξακολουθεί να αντιμετωπίζει τους ελεγκτικούς μηχανισμούς ως εμπόδιο και όχι ως εργαλείο διασφάλισης ίσων όρων ανταγωνισμού.

Την ίδια ώρα, η εξάπλωση των ευέλικτων μορφών απασχόλησης παραμένει έντονη. Κατά τη διάρκεια του 2025 καταγράφηκαν συνολικά 1.572.294 συμβάσεις μερικής ή εκ περιτροπής εργασίας, με σχεδόν τις μισές νέες προσλήψεις να αφορούν τέτοιου είδους μορφές απασχόλησης. Επιπλέον, οι μετατροπές συμβάσεων πλήρους απασχόλησης σε ευέλικτες μορφές αυξήθηκαν κατά σχεδόν 19% σε σχέση με το προηγούμενο έτος, ξεπερνώντας τις 55.600 περιπτώσεις.

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί και η εικόνα που καταγράφεται στον τομέα της υγείας και ασφάλειας στην εργασία. Σύμφωνα με τα στοιχεία του 2025, δηλώθηκαν 20.498 εργατικά ατυχήματα, αριθμός αυξημένος κατά 3.139 περιστατικά σε σύγκριση με το 2024 και κατά 8.541 σε σχέση με το 2021, γεγονός που αναδεικνύει την ανάγκη για ακόμη μεγαλύτερη έμφαση στην πρόληψη και την προστασία των εργαζομένων.

Διαβάστε επίσης 

Σταύρος Παπασταύρου: Η κυβέρνηση θα συνεχίσει να στηρίζει νοικοκυριά όσο διαρκεί η κρίση στη Μέση Ανατολή 

Παππάς, Πολάκης, Δούρου, Αλεξιάδης, Παναγνωτόπουλος και Καρυστινάκη εναντίον Φάμελλου: Ο ΣΥΡΙΖΑ θα συμμετέχει στις εκλογικές μάχες

Κυκλική οικονομία στο χωράφι: Πώς τα αγροτικά υπολείμματα επιστρέφουν στη γη