Ο χρυσός ξεπερνά τα αμερικανικά ομόλογα στα παγκόσμια αποθεματικά – Στροφή των κεντρικών τραπεζών σε ασφαλή καταφύγια

Ο χρυσός κατέκτησε για πρώτη φορά τα τελευταία χρόνια την κορυφή μεταξύ των παγκόσμιων αποθεματικών περιουσιακών στοιχείων, ξεπερνώντας τα αμερικανικά κρατικά ομόλογα, έπειτα από μια μακρά περίοδο έντονων αγορών από τις κεντρικές τράπεζες και ένα εντυπωσιακό ανοδικό ράλι που έχει οδηγήσει τις τιμές του σχεδόν στο διπλάσιο μέσα στην τελευταία διετία.

Σύμφωνα με έκθεση που δημοσιοποίησε την Τρίτη η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, ο χρυσός αντιστοιχούσε στο 27% του συνόλου των παγκόσμιων αποθεματικών περιουσιακών στοιχείων που διακρατούν οι κεντρικές τράπεζες στο τέλος του 2025, καταγράφοντας σημαντική άνοδο σε σχέση με το 20% που είχε καταγραφεί έναν χρόνο νωρίτερα. Την ίδια περίοδο, τα αμερικανικά κρατικά ομόλογα υποχώρησαν στο 22% από 25%.

Αμετάβλητο παρέμεινε το μερίδιο των αποθεματικών που είναι εκφρασμένα σε ευρώ, το οποίο διατηρήθηκε στο 15%, σύμφωνα με τα ίδια στοιχεία της έκθεσης.

Η ανακατανομή αυτή στη σύνθεση των διεθνών αποθεματικών —δηλαδή των υψηλής ρευστότητας τοποθετήσεων που χρησιμοποιούν οι κεντρικές τράπεζες για τη στήριξη των νομισμάτων τους, την κάλυψη διεθνών υποχρεώσεων πληρωμών και τη διασφάλιση ρευστότητας σε περιόδους χρηματοπιστωτικής αστάθειας— αποδίδεται σε μια ευρύτερη τάση αναζήτησης εναλλακτικών έναντι του αμερικανικού δολαρίου, το οποίο εξακολουθεί να λειτουργεί ως το de facto παγκόσμιο αποθεματικό νόμισμα.

Η τάση αυτή φαίνεται να εντάθηκε από το 2022 και μετά, όταν οι Ηνωμένες Πολιτείες προχώρησαν στη χρήση κυρώσεων και στο πάγωμα των ρωσικών συναλλαγματικών αποθεμάτων σε δολάρια, μετά την πλήρους κλίμακας εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, γεγονός που ενίσχυσε τις ανησυχίες για τη γεωπολιτική χρήση του χρηματοπιστωτικού συστήματος.

Σε σχετική της αναφορά, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας Κριστίν Λαγκάρντ υπογράμμισε ότι «οι γεωπολιτικές εντάσεις συνεχίζουν να τροφοδοτούν την ισχυρή ζήτηση των κεντρικών τραπεζών για χρυσό», αποτυπώνοντας τη μετατόπιση στρατηγικής σε επίπεδο διεθνών αποθεμάτων.

Η ΕΚΤ σημειώνει ότι οι κεντρικές τράπεζες παγκοσμίως διακρατούν πλέον πάνω από 36.000 τόνους χρυσού, ποσότητα που προσεγγίζει τα ιστορικά επίπεδα της εποχής του συστήματος Bretton Woods, όταν το δολάριο ΗΠΑ ήταν συνδεδεμένο με τον χρυσό και οι ισοτιμίες των νομισμάτων παρέμεναν σταθερές. Εκείνη την περίοδο, τα αποθέματα χρυσού των κεντρικών τραπεζών είχαν φτάσει περίπου τους 38.000 τόνους.

Παρά τη μεταβολή στην κατάταξη των αποθεματικών, το δολάριο εξακολουθεί να διατηρεί την κυρίαρχη θέση συνολικά, καθώς αντιστοιχεί στο 42% των διεθνών αποθεμάτων, σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΚΤ.

Η άνοδος του χρυσού δεν αποδίδεται μόνο στις αγορές των κεντρικών τραπεζών αλλά και στη θεαματική αύξηση της τιμής του τα τελευταία χρόνια, με το πολύτιμο μέταλλο να καταγράφει ιστορικά υψηλά άνω των 5.500 δολαρίων ανά ουγγιά τον Ιανουάριο, γεγονός που ενίσχυσε περαιτέρω τη σχετική του βαρύτητα στα αποθεματικά.

Οι αγορές χρυσού από τις κεντρικές τράπεζες παρουσίασαν μικρή επιβράδυνση το 2025, φτάνοντας περίπου τους 850 τόνους, μετά από μια τριετία όπου οι ετήσιες καθαρές αγορές ξεπερνούσαν τους 1.000 τόνους.

Μεταξύ των χωρών που πρωτοστάτησαν στη συσσώρευση αποθεμάτων χρυσού από το 2022 συγκαταλέγονται η Κίνα, η Πολωνία, η Τουρκία και η Ινδία, σύμφωνα με την έκθεση.

Παράλληλα, ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι η εταιρεία stablecoin Tether αναδείχθηκε το 2025 ως ο μεγαλύτερος μεμονωμένος αγοραστής χρυσού, αποκτώντας πάνω από 100 τόνους, γεγονός που αποτυπώνει τη διεύρυνση των παικτών στην παγκόσμια αγορά του πολύτιμου μετάλλου.

Στην περίπτωση της Τουρκίας, η οποία είχε αγοράσει περίπου 220 τόνους χρυσού από την έναρξη της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία, καταγράφεται επίσης σημαντική αλλαγή στάσης στις αρχές του 2026, όταν —σύμφωνα με την ΕΚΤ— προχώρησε σε μία από τις μεγαλύτερες μειώσεις αποθεμάτων των τελευταίων ετών, μέσω πώλησης ή δανεισμού περίπου 130 τόνων, σε ένα περιβάλλον που συνδέεται με την ένταση της σύγκρουσης με το Ιράν.

Τέλος, η έκθεση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας καταγράφει ότι ο διεθνής ρόλος του ευρώ συνεχίζει να ενισχύεται σταδιακά και σταθερά την τελευταία δεκαετία, με την έκδοση διεθνούς χρέους σε ευρώ να αυξάνεται κατά 30% και να φτάνει σε ιστορικό υψηλό σχεδόν 1 τρισ. ευρώ το προηγούμενο έτος, ενώ οι καθαρές εισροές διεθνών επενδυτών σε περιουσιακά στοιχεία της ευρωζώνης ανήλθαν σε 850 δισ. ευρώ, προσεγγίζοντας τα υψηλότερα επίπεδα από τη δημιουργία του ενιαίου νομίσματος.

 

Διαβάστε επίσης 

Εκρηκτικό ράλι στα μέταλλα με φόντο τις συνομιλίες ΗΠΑ – Ιράν – Σε υψηλό 4 ετών το αλουμίνιο

Γιώργος Προκοπίου για Ορμούζ: Η Ελλάδα έχει παράδοση στο να σπάει αποκλεισμούς

Αναστασία Στάμου (Επ. Κεφαλαιαγοράς) στο mononews.gr: Τι σηματοδοτεί η είσοδος της Safe Bulkers στο Χ.Α. – Με +20% η μετοχή στο ντεμπούτο της