Η Διακήρυξη της Λευκωσίας στοχεύει στο μέλλον της ευρωπαϊκής ναυτιλίας και στους ανθρώπους της

Η ναυτιλία, αποτελεί διαχρονικά αναπόσπαστο μέρος της ιστορίας και της ταυτότητας της Κύπρου. Από την αρχαιότητα, λόγω της στρατηγικής γεωγραφικής της θέσης, η Κύπρος αναδείχθηκε σε σημαντικό εμπορικό και ναυτικό κέντρο της Ανατολικής Μεσογείου. Στη σύγχρονη εποχή, η θάλασσα συνεχίζει να διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στην οικονομική και γεωστρατηγική ανάπτυξη της χώρας, καθιστώντας τη ναυτιλία έναν από τους σημαντικότερους πυλώνες της κυπριακής οικονομίας.

Σήμερα, η Κύπρος συγκαταλέγεται ανάμεσα στις ισχυρότερες ναυτιλιακές δυνάμεις διεθνώς, με την Κύπρο να αποτελεί κορυφαίο ναυτιλιακό κέντρο, και να διαθέτει ένα από τα μεγαλύτερα και πιο αξιόπιστα νηολόγια πλοίων διεθνώς. Η συνεισφορά της ναυτιλίας στην κυπριακή οικονομία είναι καθοριστική, καθώς ξεπερνά το 7% του ΑΕΠ της χώρας, δημιουργώντας χιλιάδες θέσεις εργασίας και στηρίζοντας άμεσα και έμμεσα πολλούς τομείς οικονομικής δραστηριότητας.

Καθοριστικό ρόλο στην επιτυχία της κυπριακής ναυτιλίας, διαδραματίζει το ανταγωνιστικό και αξιόπιστο ναυτιλιακό πλαίσιο που έχει αναπτύξει η Κυπριακή Δημοκρατία. Η ένταξη της Κύπρου στην Ευρωπαϊκή Ένωση το 2004, συνέβαλε ουσιαστικά στον εκσυγχρονισμό της ναυτιλιακής νομοθεσίας, στην εναρμόνιση με το ευρωπαϊκό κεκτημένο και στην υιοθέτηση ενός ιδιαίτερα ελκυστικού φορολογικού συστήματος για τη ναυτιλία. Οι εξελίξεις αυτές, σε συνδυασμό με το υψηλό επίπεδο εξυπηρέτησης και την ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών, ενίσχυσαν περαιτέρω τη δυναμική και την ανταγωνιστικότητα της κυπριακής ναυτιλίας. Παράλληλα, το Υφυπουργείο Ναυτιλίας της Κύπρου, συνεχίζει να προωθεί στοχευμένες πολιτικές, που ενδυναμώνουν την ασφάλεια, την αποτελεσματικότητα και την ποιότητα των υπηρεσιών, καθιστώντας την Κύπρο ελκυστικό προορισμό για πλοιοκτήτριες και πλοιοδιαχειρίστριες εταιρείες.

Ιδιαίτερη σημασία έχει και η ανάπτυξη του ναυτιλιακού συμπλέγματος της Κύπρου, το οποίο αποτελεί ένα ολοκληρωμένο οικοσύστημα υπηρεσιών που υποστηρίζουν τη ναυτιλιακή δραστηριότητα. Πέραν των ναυτιλιακών και πλοιοδιαχειριστριών εταιρειών, στην Κύπρο δραστηριοποιούνται εκατοντάδες παρεμφερείς επιχειρήσεις, οι οποίες παρέχουν υποστηρικτικές προς τη ναυτιλία υπηρεσίες, όπως νομικά και λογιστικά γραφεία, ασφαλιστικές εταιρείες, εταιρείες παροχής τεχνικών και συμβουλευτικών υπηρεσιών, ναυλομεσιτικά γραφεία, σχολές ναυτικής εκπαίδευσης, εταιρείες έρευνας και ανάπτυξης, κ.α. Η παρουσία αυτού του ευρέος φάσματος εξειδικευμένων υπηρεσιών, καθιστά την Κύπρο πιο ελκυστική ως διεθνές ναυτιλιακό κέντρο και δημιουργεί ένα ισχυρό περιβάλλον εξειδίκευσης και καινοτομίας.

Παράλληλα με τα πιο πάνω, η ναυτιλιακή διοίκηση της Κυπριακής Δημοκρατίας, αποδίδει ιδιαίτερη έμφαση στην εκπαίδευση και στην προώθηση του ναυτικού και ναυτιλιακού επαγγέλματος, αναγνωρίζοντας ότι το πολυτιμότερο και ισχυρότερο κεφάλαιο της κυπριακής ναυτιλίας, είναι το ανθρώπινο δυναμικό της. Η επένδυση στη γνώση και στη δημιουργία νέας γενιάς καταρτισμένων επαγγελματιών, αποτελεί βασική προτεραιότητα, με στόχο τη διασφάλιση της βιώσιμης ανάπτυξης και της ανταγωνιστικότητας του τομέα.

Η κυπριακή ναυτιλία, έχει αποδείξει διαχρονικά την ανθεκτικότητα, την προσαρμοστικότητα και τη δυναμική της, ακόμη και σε περιόδους διεθνών κρίσεων και αυξημένων προκλήσεων. Αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα πλεονεκτήματα της κυπριακής οικονομίας, και έναν τομέα στρατηγικής σημασίας για τη χώρα, με διαχρονική στήριξη από την Πολιτεία και κοινή προσήλωση όλων των εμπλεκόμενων φορέων στην περαιτέρω ανάπτυξή της. Στο επίκεντρο αυτής της επιτυχημένης πορείας, βρίσκεται το κυπριακό νηολόγιο πλοίων, το οποίο, μέσα από τη μακρόχρονη ιστορική του διαδρομή, εξελίχθηκε σε ένα από τα πλέον αξιόπιστα και ανταγωνιστικά νηολόγια διεθνώς, αποτελώντας βασικό πυλώνα της ισχυρής παρουσίας της Κύπρου στον παγκόσμιο ναυτιλιακό χάρτη.

Κυπριακό Νηολόγιο

Το Κυπριακό Νηολόγιο πλοίων, ιδρύθηκε το 1963 και εδώ και περισσότερο από 60 χρόνια, η Κυπριακή σημαία κυματίζει περήφανη στους ωκεανούς της υφηλίου. Από την υιοθέτηση των πρώτων περί Εμπορικής Ναυτιλίας Νόμων μέχρι σήμερα, το νηολόγιο εξελίχθηκε σημαντικά και μετά τα γεγονότα του 1974, ανασυγκροτήθηκε στη Λεμεσό, όπου εδρεύει μέχρι σήμερα.

Σήμερα η Κύπρος, ως ένα πλήρως ανεπτυγμένο ναυτιλιακό κέντρο, διαθέτει ένα αναγνωρισμένο Νηολόγιο υψηλών προδιαγραφών, με τον κυπριακό εμπορικό στόλο, να συγκαταλέγεται, στους μεγαλύτερους και ποιοτικότερους παγκοσμίως. Το νηολόγιο, κατατάσσεται στις Λευκές Λίστες των Μνημονίων Συνεννόησης του Παρισιού και του Τόκιο, γεγονός που επιβεβαιώνει το υψηλό επίπεδο ασφάλειας και ποιότητας.

Η ενίσχυση του Κυπριακού νηολογίου, αποτελεί από τις κεντρικές πολιτικές προτεραιότητες του Υφυπουργείου Ναυτιλίας της Κύπρου, μέσα από ένα συγκεκριμένο στρατηγικό σχεδιασμό για προσέλκυση πλοίων στο κυπριακό νηολόγιο.

Από τον Σεπτέμβριο του 2023, το Υφυπουργείο Ναυτιλίας, έχει καταφέρει να αυξήσει το Κυπριακό νηολόγιο πλοίων, πέραν του 23% σε ό,τι αφορά την ολική χωρητικότητα, σημειώνοντας το υψηλότερο σημείο στα τελευταία 25 χρόνια.

Ταυτόχρονα, συνεχίζουν να υλοποιούνται στοχευμένες ενέργειες για την προβολή και προώθηση της κυπριακής σημαίας, τόσο σε παραδοσιακές όσο και σε νέες αγορές, αναδεικνύοντας τα οφέλη που προσφέρει ένα κυρίαρχο κράτος σημαίας.

Παράλληλα, το Υφυπουργείο προχωρά σε περαιτέρω αναβάθμιση και ενίσχυση των υπηρεσιών προς τις ναυτιλιακές εταιρείες. Αξίζει να αναφερθεί ότι σύντομα αναμένεται να ολοκληρωθεί η πλήρης ψηφιοποίηση των υπηρεσιών του Υφυπουργείου Ναυτιλίας. Επίσης, συνεχίζουν να ενδυναμώνονται οι διμερείς σχέσεις της Κύπρου με άλλες ναυτιλιακές χώρες, επεκτείνοντας τις συνεργασίες και τις συνέργειες.

Η συνεργασία με τον ιδιωτικό τομέα, τόσο με την Κυπριακή Ένωση Πλοιοκτητών όσο και με το Κυπριακό Ναυτιλιακό Επιμελητήριο, αποτελεί βασικό πυλώνα της στρατηγικής τους για την περαιτέρω ενίσχυση του κυπριακού νηολογίου και της κυπριακής ναυτιλίας, συνολικά.

Κυπριακή Προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Το Υφυπουργείο Ναυτιλίας της Κυπριακής Δημοκρατίας, κατά το πρώτο εξάμηνο της Κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ανέλαβε ουσιαστικό και διαμορφωτικό ρόλο στην ανάδειξη και προώθηση των στρατηγικών προτεραιοτήτων της Ευρωπαϊκής ναυτιλίας.

Σε ένα σύνθετο και ταχέως μεταβαλλόμενο διεθνές περιβάλλον, η Κύπρος προώθησε με συνέπεια μια συνεκτική προσέγγιση, ενισχύοντας τον διάλογο και τη σύγκλιση μεταξύ κρατών μελών, θεσμών και ναυτιλιακής βιομηχανίας, με στόχο τη διαμόρφωση μιας κοινής, ανθεκτικής και ανταγωνιστικής πορείας για τον τομέα.

Καθοριστικό ορόσημο της Προεδρίας αποτέλεσε η υιοθέτηση της Διακήρυξης της Λευκωσίας, στο πλαίσιο του Άτυπου Συμβουλίου Ευρωπαίων Υπουργών Θαλάσσιων Μεταφορών τον Απρίλιο του 2026. Η Διακήρυξη συνιστά μια ουσιαστική πολιτική δέσμευση υψηλού επιπέδου, η οποία εδραιώνει την κοινή ευρωπαϊκή βούληση για μια ναυτιλία που τοποθετεί τον άνθρωπο στο επίκεντρο. Ανταποκρινόμενη σε κρίσιμες προκλήσεις, όπως η έλλειψη και η γήρανση εξειδικευμένου ανθρώπινου δυναμικού, οι αυξανόμενοι κίνδυνοι για την ασφάλεια των ναυτικών και η υποεκπροσώπηση των γυναικών, η Διακήρυξη θέτει μια σαφή κατεύθυνση πολιτικής με μακροπρόθεσμο ορίζοντα.

Στο ίδιο πλαίσιο, η Κυπριακή Προεδρία ανέδειξε ως κεντρικούς άξονες την ενίσχυση της ναυτικής εκπαίδευσης και κατάρτισης, με ιδιαίτερη έμφαση στην αναβάθμιση δεξιοτήτων και την επανακατάρτιση, ώστε το ανθρώπινο δυναμικό να ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις της πράσινης και ψηφιακής μετάβασης. Η ενσωμάτωση νέων τεχνολογιών, η ενίσχυση της κυβερνοασφάλειας και η προσαρμογή στα εναλλακτικά καύσιμα συνιστούν βασικά στοιχεία αυτής της μετάβασης. Παράλληλα, η προώθηση μιας πιο συμπεριληπτικής και ελκυστικής ναυτιλίας, με έμπρακτη στήριξη της συμμετοχής των γυναικών και των νέων, αναγνωρίζεται ως θεμελιώδης προϋπόθεση για τη διαρκή βιωσιμότητα και την ανανέωση του τομέα.

Πέραν της Διακήρυξης, η Κυπριακή Προεδρία συνέβαλε ουσιαστικά στη διαμόρφωση Συμπερασμάτων Συμβουλίου με γνώμονα την Ευρωπαϊκή Βιομηχανική Στρατηγική για τη Ναυτιλία, με στόχο την υιοθέτησή τους στο Συμβούλιο Μεταφορών τον ερχόμενο Ιούνιο, ενισχύοντας τον διάλογο για την ανταγωνιστικότητα, την ανθεκτικότητα και τη στρατηγική αυτονομία της Ένωσης.

Ταυτόχρονα, προώθησε τον ενιαίο και συντονισμένο ρόλο της Ευρωπαϊκής Ένωσης στον Διεθνή Ναυτιλιακό Οργανισμό, υποστηρίζοντας μια συνεπή ευρωπαϊκή φωνή σε παγκόσμιο επίπεδο. Οι προτεραιότητες της Προεδρίας υποστηρίχθηκαν από σειρά στοχευμένων εκδηλώσεων υψηλού επιπέδου, ενισχύοντας τη διεθνή προβολή της Ευρωπαϊκής ναυτιλίας.

Συνολικά, το έργο που έχει επιτευχθεί μέχρι σήμερα αποτυπώνει μια φιλόδοξη αλλά ρεαλιστική προσέγγιση, που θέτει στέρεες βάσεις για μια Ευρωπαϊκή ναυτιλία βιώσιμη, ανταγωνιστική και με επίκεντρο τον άνθρωπο.