Το γήπεδο-μαμούθ των 115.000 θέσεων για το Μουντιάλ 2030 στο Μαρόκο και το στοίχημα των 460 εκατ. ευρώ

Το Μαρόκο ανεβάζει κατακόρυφα τον πήχη ενόψει του Μουντιάλ 2030, προχωρώντας στην κατασκευή ενός γηπέδου που δεν στοχεύει απλώς να φιλοξενήσει αγώνες της διοργάνωσης αλλά να εξελιχθεί σε παγκόσμιο σημείο αναφοράς για το ποδόσφαιρο και τις αθλητικές υποδομές.

Το «Grand Stade Hassan II», που κατασκευάζεται στην περιοχή Ελ Μανσούρια της επαρχίας Μπενσλιμάν, περίπου 40 χιλιόμετρα από την Καζαμπλάνκα, σχεδιάζεται με χωρητικότητα 115.000 θεατών και προϋπολογισμό που φτάνει τα 460 εκατ. ευρώ.

Το έργο αποτελεί μέρος της προετοιμασίας για το Μουντιάλ 2030 που θα διοργανωθεί από κοινού σε Μαρόκο, Ισπανία και Πορτογαλία. Ωστόσο, στο Ραμπάτ αντιμετωπίζουν το συγκεκριμένο στάδιο ως κάτι πολύ μεγαλύτερο από μία ποδοσφαιρική εγκατάσταση. Η μαροκινή κυβέρνηση το παρουσιάζει ήδη ως σύμβολο της νέας εποχής της χώρας, μετά και την ιστορική πορεία της εθνικής ομάδας μέχρι τα ημιτελικά του Μουντιάλ 2022 στο Κατάρ.

Το μεγαλύτερο ποδοσφαιρικό γήπεδο του πλανήτη

Ο αριθμός που κυριαρχεί στο project είναι φυσικά οι 115.000 θέσεις. Αν ολοκληρωθεί με τις τελικές προδιαγραφές που έχουν παρουσιαστεί, το «Grand Stade Hassan II»θα ξεπεράσει σε χωρητικότητα κάθε σύγχρονο ποδοσφαιρικό γήπεδο στον κόσμο.

Για σύγκριση, το νέο «Καμπ Νου» της Μπαρτσελόνα υπολογίζεται ότι θα φτάσει περίπου τις 105.000 θέσεις μετά την ανακατασκευή του, το Γουέμπλεϊ κινείται κοντά στις 90.000, ενώ το «Μπερναμπέου» της Ρεάλ Μαδρίτης περίπου στις 85.000. Το μαροκινό project επιχειρεί να αφήσει πίσω του όλα τα εμβληματικά γήπεδα της Ευρώπης, μπαίνοντας στη συζήτηση ακόμη και με τις μεγαλύτερες αθλητικές αρένες διεθνώς.

Το γήπεδο θα αναπτυχθεί σε έκταση περίπου 100 εκταρίων, δηλαδή κοντά στο 1 εκατ. τετραγωνικά μέτρα. Πρόκειται ουσιαστικά για έναν ολόκληρο νέο αθλητικό και αστικό πυρήνα ανάμεσα στην Καζαμπλάνκα και το Ραμπάτ, σε μία περιοχή που επιλέχθηκε ακριβώς επειδή επιτρέπει μεγάλες επεκτάσεις και βαριές υποδομές χωρίς τους περιορισμούς ενός πυκνού αστικού ιστού.

Η στέγη «Moussem» και η αρχιτεκτονική επίδειξη ισχύος

Το «Grand Stade Hassan II» δεν σχεδιάστηκε ως ένα κλασικό σύγχρονο στάδιο από γυαλί και μπετόν. Οι αρχιτέκτονες από το διεθνές γραφείο Populous, σε συνεργασία με το μαροκινό «studio Oualalou + Choi», επέλεξαν να βασίσουν ολόκληρη την αισθητική φιλοσοφία του έργου στις παραδοσιακές μαροκινές σκηνές «Moussem», που χρησιμοποιούνται σε πολιτιστικές και κοινωνικές συγκεντρώσεις.

Η πιο εντυπωσιακή λεπτομέρεια είναι η γιγαντιαία ημιδιαφανής μεταλλική στέγη που θα καλύπτει το μεγαλύτερο μέρος του συγκροτήματος. Ο σχεδιασμός προβλέπει φυσικό φωτισμό, σκίαση και καλύτερο αερισμό, περιορίζοντας παράλληλα την αίσθηση «κλειστού κουτιού» που χαρακτηρίζει αρκετά νέα στάδια της Ευρώπης και της Μέσης Ανατολής.

Το κατασκευαστικό κομμάτι θεωρείται εξαιρετικά απαιτητικό. Η κάλυψη μίας αρένας 115.000 θέσεων με τόσο μεγάλου ανοίγματος μεταλλική δομή απαιτεί πολύπλοκους υπολογισμούς για φορτία, αντοχές ανέμων και δυναμική σταθερότητα. Σύμφωνα με τις πρώτες τεχνικές εκτιμήσεις, θα χρησιμοποιηθούν προηγμένα μεταλλικά καλώδια, δακτύλιοι συμπίεσης και τεχνολογίες αντίστοιχες με εκείνες που εφαρμόζονται σε αεροδρόμια και ολυμπιακές εγκαταστάσεις.

Τα 460 εκατ. ευρώ και το μεγάλο οικονομικό στοίχημα

Το συνολικό κόστος του έργου υπολογίζεται περίπου στα 5 δισ. μαροκινά ντιρχάμ, δηλαδή κοντά στα 460 εκατ. ευρώ, ποσό που αφορά κυρίως την κατασκευή του σταδίου και των βασικών υποδομών. Ωστόσο, το πραγματικό οικονομικό μέγεθος είναι πιθανότατα πολύ μεγαλύτερο αν συνυπολογιστούν οι συνοδευτικές επενδύσεις σε οδικά έργα, τηλεπικοινωνίες, ενέργεια, αποχετευτικά δίκτυα, τουριστικές εγκαταστάσεις και μεταφορές. Το Μαρόκο αντιμετωπίζει το Μουντιάλ 2030 ως ευκαιρία συνολικού rebranding της χώρας, με το στάδιο να λειτουργεί ως η βιτρίνα της επένδυσης.

Γύρω από το γήπεδο προβλέπονται βοηθητικά γήπεδα, ξενοδοχειακές και VIP εγκαταστάσεις, εμπορικοί χώροι, κήποι και ανοιχτές ζώνες αναψυχής, με στόχο τη δημιουργία ενός μόνιμου αθλητικού και τουριστικού κόμβου.

Το μεγάλο ερώτημα βέβαια αφορά την «επόμενη ημέρα». Η διατήρηση ενός σταδίου 115.000 θέσεων απαιτεί σταθερή ροή εσόδων, διεθνείς διοργανώσεις, συναυλίες και υψηλή εμπορική αξιοποίηση. Η ευρωπαϊκή τάση τα τελευταία χρόνια πηγαίνει προς μικρότερα αλλά πιο εμπορικά και λειτουργικά γήπεδα. Το Μαρόκο επιλέγει το ακριβώς αντίθετο μοντέλο, ποντάροντας στο μέγεθος, στον συμβολισμό και στην παγκόσμια προβολή.

Το Μουντιάλ 2030 ως εργαλείο γεωπολιτικής και οικονομίας

Πίσω από το κατασκευαστικό μέγεθος του «Grand Stade Hassan II» υπάρχει και μία σαφής πολιτική και οικονομική στόχευση. Τα μεγάλα αθλητικά έργα χρησιμοποιούνται πλέον από αρκετές χώρες ως εργαλείο επιρροής, επενδυτικής προσέλκυσης και τουριστικής ανάπτυξης.

Το Μαρόκο θέλει να εκμεταλλευτεί τη δυναμική που δημιούργησε η πορεία της εθνικής ομάδας στο Κατάρ, αλλά και τη διεθνή προβολή που θα προσφέρει το Μουντιάλ 2030. Δεν είναι τυχαίο ότι η χώρα επενδύει παράλληλα σε αεροδρόμια, σιδηροδρομικά έργα υψηλής ταχύτητας και τουριστικές υποδομές.

Οι πρώτες χωματουργικές εργασίες ξεκίνησαν ήδη από το 2024, ενώ ο στόχος είναι το γήπεδο να έχει ολοκληρωθεί έως το 2028 ώστε να υπάρχει επαρκές χρονικό περιθώριο δοκιμαστικής λειτουργίας πριν από τη διοργάνωση.