EKT: Το δίλημμα για τα επιτόκια – Γιατί θεωρείται αμφίβολη η αύξηση τον Ιούνιο

Δύο εβδομάδες αφότου η Κριστίν Λαγκάρντ προειδοποίησε τους επενδυτές ότι η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) κινείται προς αύξηση των επιτοκίων, μια τέτοια κίνηση για τον Ιούνιο φαίνεται πλέον αβέβαιη.

Καθώς οι τιμές του πετρελαίου δεν εκτοξεύθηκαν όσο αναμένονταν από πολλούς, ο πληθωρισμός δεν δείχνει προς το παρόν να επηρεάζεται από την άνοδο του ενεργειακού κόστους και η οικονομία της ευρωζώνης των 20 χωρών παραμένει στάσιμη. Έτσι, οι αξιωματούχοι φαίνεται να αναθεωρούν τις απόψεις τους.

Ενώ προηγουμένως υποστήριζαν ότι θα απαιτούνταν αυστηρότερη νομισματική πολιτική, εκτός αν οι πιέσεις στις τιμές μετριάζονταν και η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή έληγε, τώρα αναφέρουν ότι οι προοπτικές για τον πληθωρισμό θα πρέπει να επιδεινωθούν περαιτέρω για να αναλάβουν δράση.

Η σκιά της Μέσης Ανατολής και η αλλαγή στάσης

Πρόκειται για μία στροφή σε σχέση με την απροσδόκητα ξεκάθαρη δήλωση της Λαγκάρντ μετά την τελευταία συνεδρίαση της ΕΚΤ, ότι «ξέρω προς ποια κατεύθυνση κινούμαστε».

Αιτία αυτής της αλλαγής είναι η διαρκής αβεβαιότητα σχετικά με το Ιράν, ένας παράγοντας που κρατά σε αναμονή και άλλες κεντρικές τράπεζες παγκοσμίως, με την ελπίδα ότι μια επίλυση του πολέμου θα μπορούσε ακόμη να αποτρέψει την ανάγκη για επιζήμιες αυξήσεις των επιτοκίων.

«Μια αύξηση τον Ιούνιο παραμένει πιθανή και μπορεί ακόμη να αποδειχθεί δικαιολογημένη, αλλά το ίδιο ισχύει και για τη διατήρηση των επιτοκίων», δήλωσε ο Στέφαν Γκερλάχ, επικεφαλής οικονομολόγος της EFG Bank και πρώην αναπληρωτής διοικητής της κεντρικής τράπεζας της Ιρλανδίας.

Τα στοιχεία που φρενάρουν τις αυξήσεις

Πρόσφατα στοιχεία ενισχύουν την άποψη ότι η αύξηση του κόστους δανεισμού που αποτιμάται από τις αγορές δεν είναι αναπόφευκτη. Οι έρευνες δείχνουν ταχύτερη αύξηση του πληθωρισμού βραχυπρόθεσμα, αλλά οι προσδοκίες για το μεσοπρόθεσμο και μακροπρόθεσμο μέλλον παραμένουν σταθερές.

Αντίστοιχα, η αύξηση των μισθών φαίνεται να παραμένει υπό έλεγχο, με τις αποδοχές να προβλέπεται ότι θα παραμείνουν πολύ κάτω από τα προηγούμενα υψηλά τους.

Σε ομιλία του την Τετάρτη, ο επικεφαλής της φινλανδικής κεντρικής τράπεζας, Όλι Ρεν, χαρακτήρισε τις προσδοκίες για τον πληθωρισμό ως «σταθερές» και τις εξελίξεις σχετικά με τους μισθούς στην ευρωζώνη ως «καθησυχαστικές».

Ακόμη και η Ιζαμπέλ Σνάμπελ, το πιο «σκληροπυρηνικό» μέλος του Εκτελεστικού Συμβουλίου της ΕΚΤ, δήλωσε αυτόν τον μήνα ότι, παρότι ο κίνδυνος αυστηρότερης νομισματικής πολιτικής έχει αυξηθεί, αυτή θα απαιτηθεί μόνο «αν το σοκ των τιμών ενέργειας επεκταθεί».

Υπάρχει επίσης η οικονομία, η οποία κατάφερε να σημειώσει ελάχιστη ανάπτυξη το πρώτο τρίμηνο και έκτοτε έχει παρουσιάσει επιβράδυνση στον τομέα των υπηρεσιών.

Μια περαιτέρω επιδείνωση θα μπορούσε να λειτουργήσει ως αντίβαρο στις ανοδικές πιέσεις του πληθωρισμού και να αποτελέσει ένα επιχείρημα υπέρ της διατήρησης των επιτοκίων από την ΕΚΤ.

Ο αντιπρόεδρος της ΕΚΤ, Λουίς ντε Γκίντος, που αποχωρεί αυτόν τον μήνα, πρότεινε σύνεση, επικαλούμενος τον αντίκτυπο στην ανάπτυξη, ο οποίος, κατά την εκτίμησή του, «θα γίνει πολύ πιο ορατός τις επόμενες εβδομάδες».

Ο Γιάννης Στουρνάρας, επικεφαλής της Τράπεζας της Ελλάδος, χαρακτήρισε τους φόβους για ύφεση «πραγματικούς και δικαιολογημένους».

«Ήδη βλέπουμε κάποια αδυναμία στην οικονομία», δήλωσε ο Ανατόλι Ανένκοφ, ανώτερος οικονομολόγος της Societe Generale. «Αυτό θα περιορίσει τις πληθωριστικές πιέσεις και θα μειώσει τον κίνδυνο δευτερογενών επιπτώσεων. Επομένως, η αυστηροποίηση της πολιτικής δεν θα πρέπει να θεωρείται δεδομένη.»

Οι αγορές εξακολουθούν να βλέπουν αυξήσεις

Για ορισμένους πάντως, οι αυξήσεις επιτοκίων θεωρούνται αναπόφευκτες. Οι traders ποντάρουν σε τρεις αυξήσεις, ξεκινώντας από τον Ιούνιο, ενώ οι οικονομολόγοι που συμμετείχαν σε έρευνα του Bloomberg προβλέπουν αυξήσεις κατά 0,25 ποσοστιαίες μονάδες τον Ιούνιο και τον Σεπτέμβριο.

Ίσως επηρεάζονται από τα λεγόμενα «γεράκια» της ΕΚΤ, όπως ο Γιόαχιμ Νάγκελ της Γερμανίας, ο Μάρτιν Κόχερ της Αυστρίας και ο Πέτερ Καζίμιρ της Σλοβακίας, οι οποίοι υποστηρίζουν ότι μια αύξηση επιτοκίων στην επόμενη συνεδρίαση μπορεί να αποφευχθεί μόνο αν υπάρξουν θετικές εξελίξεις σχετικά με τον πόλεμο.

«Οι πρόσφατες δηλώσεις της ΕΚΤ υποδηλώνουν ότι η αύξηση των επιτοκίων είναι είτε αναπόφευκτη είτε η βασική επιλογή, εκτός αν προκύψουν σημαντικές εκπλήξεις», δήλωσε Πολ Χόλινγκσγουορθ, επικεφαλής οικονομικών αναλύσεων για τις ανεπτυγμένες αγορές στην BNP Paribas Markets 360. «Θα μπορούσαμε μάλιστα να δούμε συζητήσεις για ένα μεγαλύτερο βήμα, αν σημειωθεί περαιτέρω σημαντική αύξηση στις τιμές της ενέργειας». 

Μια πιο επιθετική αύξηση επιτοκίων θεωρείται πάντως απίθανη. Ο Νάγκελ απέρριψε σχετική ερώτηση λέγοντας «καλή προσπάθεια».

Το μεγάλο δίλημμα της ΕΚΤ

Ωστόσο, οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής βρίσκονται μπροστά σε ένα δύσκολο δίλημμα: να δείξουν αποφασιστικότητα αυξάνοντας τα επιτόκια, ρισκάροντας όμως να αναγκαστούν σύντομα να αλλάξουν πορεία, ή να περιμένουν περισσότερο και ενδεχομένως να αναγκαστούν αργότερα να καλύψουν το χαμένο έδαφος.

Η Λαγκάρντ γνωρίζει πολύ καλά ότι η ΕΚΤ έχει κάνει και τα δύο λάθη στο παρελθόν. «Βρισκόμαστε συνεχώς ανάμεσα στον κίνδυνο να αντιδράσουμε υπερβολικά γρήγορα και στον κίνδυνο να αντιδράσουμε πολύ αργά», δήλωσε στην ισπανική τηλεόραση την περασμένη εβδομάδα.

«Η κατάσταση στη Μέση Ανατολή είναι πιθανό να παραμείνει εξαιρετικά αβέβαιη για κάποιο διάστημα», δήλωσε η Κάθριν Νάις, επικεφαλής οικονομολόγος Ευρώπης της PGIM. «Κατά συνέπεια, η ΕΚΤ θα θελήσει να αποφύγει να εγκλωβιστεί σε μια συγκεκριμένη πορεία πολιτικής.»

Διαβάστε επίσης:

Κριστίν Λαγκάρντ: Μεταξύ του «πολύ νωρίς» ή του «πολύ αργά» η ΕΚΤ

Bloomberg: Διπλή αύξηση επιτοκίων από την ΕΚΤ το 2026

ΗΠΑ: Για πρώτη φορά από το 2007 εκδόθηκε 30ετές ομόλογο με απόδοση άνω του 5% – Φόβοι για νέο πληθωριστικό σοκ