Το Ιράν ανακοίνωσε ότι ανέπτυξε μικρά υποβρύχια τα οποία λειτουργούν ως «αόρατοι φρουροί» των Στενών του Ορμούζ, εν μέσω των διαδοχικών αποτυχημένων ειρηνευτικών διαπραγματεύσεων μεταξύ Τεχεράνης και ΗΠΑ.

Η Ισλαμική Δημοκρατία διαθέτει τουλάχιστον 16 υποβρύχια τύπου Ghadir, σύμφωνα με το International Institute for Strategic Studies. Κάθε ένα επανδρώνεται από λιγότερα από 10 άτομα και μπορεί να μεταφέρει είτε δύο τορπίλες είτε δύο κινεζικής σχεδίασης αντιπλοϊκούς πυραύλους cruise τύπου C-704.

1

Ωστόσο, σύμφωνα με πηγή με γνώση του θέματος, η οποία μίλησε υπό καθεστώς ανωνυμίας λόγω της ευαισθησίας των πληροφοριών, τα συγκεκριμένα υποβρύχια είναι αρκετά θορυβώδη σε σύγκριση με τα περισσότερα σύγχρονα υποβρύχια. Επιπλέον, τα πληρώματά τους διαθέτουν περιορισμένη εμπειρία, ενώ τα σκάφη αντιμετωπίζουν και προβλήματα συντήρησης.

Το Ιράν έχει ουσιαστικά αποκλείσει τα Στενά του Ορμούζ —τη στρατηγικής σημασίας θαλάσσια δίοδο από την οποία διερχόταν περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου και φυσικού αερίου LNG— μετά τις πρώτες επιθέσεις ΗΠΑ και Ισραήλ στις 28 Φεβρουαρίου.

Η ανάπτυξη των μίνι υποβρυχίων, που αποκαλύφθηκε από το ημιεπίσημο πρακτορείο Tasnim, συνέπεσε με δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ στο Fox News ότι εξετάζει την επαναφορά σχεδίου στρατιωτικής συνοδείας πλοίων από τις ΗΠΑ.

Η Τεχεράνη έχει καταφέρει να ασκήσει έλεγχο στα Στενά κυρίως μέσω της χρήσης —ή και μόνο της απειλής χρήσης— πυραύλων και φθηνών drones, με τα λεγόμενα «μικροσκοπικά υποβρύχια» να εκτιμάται ότι εξυπηρετούν παρόμοιο αποτρεπτικό ρόλο.

Ένα από τα βασικά προβλήματα στην επιχειρησιακή αξιοποίησή τους είναι η γεωγραφία της περιοχής: το βάθος των Στενών του Ορμούζ φτάνει μόλις περίπου τα 100 μέτρα στο βαθύτερο σημείο του, ενώ και ο Περσικός Κόλπος δεν είναι ιδιαίτερα βαθύς. Αυτό δυσκολεύει την απόκρυψη υποβρυχίων, ακόμη και όταν παραμένουν ακίνητα, καθώς τα ενεργά σόναρ μπορούν να εντοπίσουν αφύσικα αντικείμενα στον βυθό.

Σύμφωνα με το Tasnim, το Ghadir έχει «σχεδιαστεί ειδικά» για τα ρηχά νερά των Στενών.

Μέχρι στιγμής, κανένα ιρανικό υποβρύχιο δεν έχει εμφανιστεί σε πολεμικές επιχειρήσεις κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης, ενώ το μοναδικό επιχειρησιακό υποβρύχιο πλήρους μεγέθους που διέθετε το Ιράν —ένα σοβιετικής εποχής υποβρύχιο κλάσης Kilo— βυθίστηκε στο λιμάνι όπου ήταν αγκυροβολημένο.

Τα Ghadir είναι πολύ μικρότερα, με εκτόπισμα μόλις 115 τόνων, που αποτελεί τυπική μονάδα μέτρησης για τα υποβρύχια. Αντίθετα, τα Kilo ξεπερνούν τους 2.000 τόνους, ενώ τα αμερικανικά πυρηνοκίνητα επιθετικά υποβρύχια κλάσης Los Angeles ξεπερνούν τους 6.000 τόνους εκτοπίσματος.

Τα μίνι υποβρύχια χρησιμοποιούνται συνήθως για παράκτια άμυνα, καθώς δεν διαθέτουν την αυτονομία για μεγάλα ταξίδια ούτε μπορούν να καταδυθούν σε μεγάλα βάθη όπως τα μεγαλύτερα υποβρύχια. Τα ιρανικά υποβρύχια αυτού του τύπου αναπτύχθηκαν εγχώρια, με την πρώτη επίσημη ανακοίνωση παραγωγής να γίνεται το 2005.

Σύμφωνα με την ίδια πηγή, τα Ghadir αποτελούν αντίγραφα βορειοκορεατικών σχεδίων.

Οι ΗΠΑ και το Ισραήλ υποστηρίζουν ότι σχεδόν ολόκληρο το ιρανικό ναυτικό έχει καταστραφεί, ωστόσο μικρά ταχύπλοα φέρονται να επιτέθηκαν δύο φορές την τελευταία εβδομάδα σε αμερικανικά πλοία που διέρχονταν από τα Στενά.

Η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ (CENTCOM) ανακοίνωσε ότι απέκρουσε επιτυχώς πολλαπλές επιθέσεις, ωστόσο η εμπορική κίνηση δεξαμενόπλοιων εξακολουθεί να παραμένει σε μεγάλο βαθμό μπλοκαρισμένη.

«Πέρα από τον γενικό αποτρεπτικό παράγοντα, ο βασικός κίνδυνος είναι η πόντιση ναρκών», δήλωσε η Emma Salisbury από το Foreign Policy Research Institute και το Royal Navy Strategic Studies Centre.

«Αν ήμουν το Ιράν και ήθελα μια μεγάλη επίδειξη ισχύος, θα χρησιμοποιούσα τα υποβρύχια σε συνδυασμό με ταχύπλοα επιθετικά σκάφη και drones για μια μαζική επίθεση τύπου swarm εναντίον αμερικανικού πολεμικού πλοίου. Όμως αυτό εξαρτάται από το πόσο πρόθυμοι είναι να ρισκάρουν τα πληρώματα», πρόσθεσε.

Διαβάστε επίσης

Axios: Σύσκεψη στον Λευκό Οίκο υπό τον Τράμπ – Ανοιχτό το ενδεχόμενο επανέναρξης των επιχειρήσεων στο Ιράν

Η Aramco εκτιμά ότι το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ προκαλεί απώλεια 100 εκατ. βαρελιών πετρελαίου

Ed Yardeni: O βετεράνος της Wall Street βλέπει τον S&P 500 στις 8.250 μονάδες μέσα στο 2026