Μια πρωτοφανής πρόκληση αντιμετωπίζουν οι αεροπορικές εταιρείες παγκοσμίως, καθώς η εκτίναξη των τιμών των καυσίμων αεροσκαφών εντείνει τους φόβους για σοβαρές διαταραχές στις πτήσεις και σημαντική αύξηση των ναύλων ενόψει της θερινής περιόδου, με τον Guardian να αναρωτιέται τι θα έκαναν οι αεροπορικές αν τους τελείωνε τελείως το καύσιμο – και απαντά: «Προφανώς θα καθηλώνονταν».

Η τιμή του jet fuel, του αεροπορικού καυσίμου δηλαδή, έχει σχεδόν διπλασιαστεί μέσα σε λίγους μήνες, σε ένα περιβάλλον έντονης ενεργειακής αστάθειας, με την αγορά πετρελαίου να επηρεάζεται από γεωπολιτικές εντάσεις και τη διαταραχή ροών μέσω του Στενό του Ορμούζ. Το γεγονός αυτό έχει ενισχύσει τις ανησυχίες για το κόστος και τη λειτουργία των αερομεταφορών, όπως σημειώνεται σε αναλύσεις διεθνών μέσων.

1

Παρά την ένταση της κρίσης, ειδικοί εκτιμούν, σύμφωνα με τον Guardian ότι ένα σενάριο πλήρους έλλειψης καυσίμων δεν είναι ρεαλιστικό. Όπως εξηγεί ο Ρίτσαρντ Γκριν από το Imperial College London, το παγκόσμιο σύστημα πετρελαίου εξακολουθεί να διαθέτει εναλλακτικές ροές και δυνατότητα ανακατεύθυνσης μέσω διαφορετικών διαδρομών και υποδομών. Ο κόσμος καταναλώνει περίπου 100 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου την ημέρα, κάτι που καθιστά δύσκολη μια απόλυτη διακοπή της προσφοράς.

Ωστόσο, το βασικό πρόβλημα δεν είναι η φυσική επάρκεια αλλά οι τιμές, καθώς η απότομη άνοδος του κόστους των καυσίμων έχει ήδη δημιουργήσει έντονη πίεση στις αεροπορικές εταιρείες, ενώ αναλυτές προειδοποιούν ότι η αγορά έχει εισέλθει σε φάση υψηλής αβεβαιότητας, χωρίς «μαξιλάρι ασφαλείας».

Πτήσεις υπό πίεση και αυξήσεις ναύλων

Ήδη καταγράφονται οι πρώτες επιπτώσεις: Εταιρείες όπως η Lufthansa που ακύρωσε πρόσφατα χιλιάδες πτήσεις, η Spirit Airlines που ανακοίνωσε την αναστολή λειτουργίας της , η Virgin που προχώρησε σε αναπροσαρμογές των τιμών μαζί με την IAG (μητρική της British Airways), αποδεικνύουν στην πράξη την σοβαρότητα της κατάστασης που δεν είναι πλέον διόλου θεωρητική.

Αεροπορικές από όλον τον κόσμο επισημαίνουν ότι το πρόβλημα αφορά τόσο το αυξημένο κόστος όσο και τη διαθεσιμότητα καυσίμων στους προορισμούς, γεγονός που επηρεάζει τον σχεδιασμό των πτήσεων.

Παράλληλα, οι επιβάτες προσαρμόζουν τη συμπεριφορά τους, καθυστερώντας κρατήσεις και στρεφόμενοι σε πιο κοντινούς και οικονομικά «ασφαλείς» προορισμούς, ενώ οι μικρότερες και λιγότερο αποδοτικές γραμμές είναι οι πρώτες που κινδυνεύουν να περικοπούν.

Παγκόσμια επίδραση και δομικοί περιορισμοί

Η αγορά καυσίμων παραμένει παγκόσμια, κάτι που σημαίνει ότι οι αυξήσεις μεταδίδονται σε όλες τις περιοχές, ακόμη και σε παραγωγικές χώρες. Ταυτόχρονα, η αεροπορική βιομηχανία αντιμετωπίζει έναν επιπλέον περιορισμό: η διαθεσιμότητα καυσίμου στους προορισμούς επηρεάζει άμεσα τη δυνατότητα εκτέλεσης πτήσεων.

Ενδεικτικά, ακόμη και αν δεν υπάρχει συνολική έλλειψη, η πίεση στο σύστημα μπορεί να δημιουργήσει λειτουργικά προβλήματα, καθώς τα αποθέματα και η εφοδιαστική αλυσίδα δεν προσφέρουν πλέον το ίδιο επίπεδο «ασφάλειας» όπως στο παρελθόν.

Επιταχυντής της ενεργειακής μετάβασης

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η κρίση ενδέχεται να λειτουργήσει ως επιταχυντής για τη μετάβαση προς πιο «καθαρές» μορφές αεροπορίας, το λεγόμενο στόχο του jet zero. Εναλλακτικές όπως τα συνθετικά καύσιμα ή το υδρογόνο βρίσκονται σε ανάπτυξη, αλλά παραμένουν εξαιρετικά δαπανηρές και τεχνολογικά απαιτητικές, καθώς η υπάρχουσα υποδομή των αερομεταφορών είναι πλήρως βασισμένη στα συμβατικά καύσιμα.

Όπως σημειώνουν αναλυτές, ιστορικά οι ενεργειακές κρίσεις επιταχύνουν τεχνολογικές αλλαγές, αν και η πλήρης μετάβαση θα χρειαστεί χρόνο και τεράστιες επενδύσεις.

 

Διαβάστε επίσης 

Axios: ΗΠΑ και Ιράν πολύ κοντά σε συμφωνία «μιας σελίδας» για το τέλος του πολέμου

«Πάρτι» στις αγορές μετά το σήμα Τραμπ για αποκλιμάκωση του πολέμου

ΗΠΑ: Κοντά σε ιστορικό υψηλό η τιμή της βενζίνης – Ξεπέρασε τα $4,50 το γαλόνι η αμόλυβδη