Η αμερικανική «Επιχείρηση Ελευθερία» (Project Freedom) για τον απεγκλωβισμό εμπορικών πλοίων στα Στενά του Ορμούζ συνάντησε την ιρανική αντίδραση, με πυραύλους και drones να πλήττουν στόχους στα ΗΑΕ και ναυτικές δυνάμεις να εμπλέκονται σε ανταλλαγές πυρών. Παρά ταύτα καμία από τις δυο πλευρές δεν φαίνεται διατεθειμένη να δηλώσει ότι η εκεχειρία έχει παραβιαστεί και πολύ περισσότερο ότι δεν ισχύει πλέον.

Ο Ντόναλντ Τραμπ, παρά τις ιρανικές επιθέσεις, προσπάθησε να διατηρήσει το αφήγημα ότι η εκεχειρία δεν έχει παραβιαστεί, δηλώνοντας στο ABC News ότι δεν υπήρξαν «σφοδρά πυρά». Στην πράξη, ωστόσο, το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) πραγματοποίησε επίθεση με πυραύλους και drones εναντίον των ΗΑΕ, με το λιμάνι Φουτζέιρα να γίνεται στόχος. Πρόκειται για στρατηγικής σημασίας εγκατάσταση, εναλλακτική δίοδο εξαγωγής πετρελαίου έως 1,8 εκατ. βαρέλια ημερησίως, που επέλεξε το Ιράν για να αποκλείσει κάθε αίσθηση επιστροφής στην κανονικότητα. Τα ΗΑΕ ενεργοποίησαν το σύστημα προειδοποίησης για πύραυλους για πρώτη φορά μετά την εκεχειρία της 8ης Απριλίου.

1

Παράλληλα, το Ιράν εξαπέλυσε πυρά εναντίον νοτιοκορεάτικου πλοίου, με τον Τραμπ να καλεί τη Σεούλ να εμπλακεί, ενώ η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ (CENTCOM) ανακοίνωσε ότι τα αμερικανικά πλοία αναχαίτισαν ιρανικά drones και βύθισαν έξι ταχύπλοα σκάφη. Υπήρξαν και αναφορές από το πρακτορείο Fars ότι αμερικανική φρεγάτα επλήγη από δύο ιρανικούς πυραύλους, κάτι που η Ουάσινγκτον διέψευσε κατηγορηματικά. Το γεγονός, ωστόσο, αρκούσε για να ανεβάσει την ένταση.

Δηλώσεις και κόκκινες γραμμές

Από αμερικανικής πλευράς, ο Ντ. Τραμπ απείλησε ότι το Ιράν θα «εξαλειφθεί από προσώπου γης» αν πλήξει αμερικανικά πλοία, ενώ άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο ο πόλεμος να διαρκέσει άλλες δύο με τρεις εβδομάδες.

Από την πλευρά της Τεχεράνης, ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαήλ Μπαγκάι, δήλωσε ότι το Ιράν είναι έτοιμο να απαντήσει «στις απειλές των ΗΠΑ» και παραμένει ο «φύλακας και προστάτης» του Ορμούζ. Ακόμη πιο ηχηρή ήταν η προειδοποίηση του αναπληρωτή επικεφαλής του IRGC, Γιαντολάχ Τζαβανί, ότι οποιαδήποτε παρέμβαση των ΗΠΑ θα αντιμετωπιστεί με «αποφασιστική και συντριπτική απάντηση». «Η Αμερική δεν είναι πλέον υπερδύναμη», τόνισε, προβλέποντας ακόμα μεγαλύτερες απώλειες.

Οι διαπραγματεύσεις συνεχίζονται

Ενώ το Ισλαμαμπάντ παραμένει ο επίσημος μεσολαβητής, οι πληροφορίες της 5ης Μαΐου δείχνουν ότι η επικοινωνία έχει διαχυθεί σε τουλάχιστον δύο ακόμα κρίσιμους διαύλους, καθώς η εμπιστοσύνη ανάμεσα στην Ουάσινγκτον και την Τεχεράνη έχει καταρρεύσει.

Συγκεκριμένα, πέρα από το Πακιστάν, φαίνεται πως κινούνται οι εξής δίαυλοι:

– Ο Δίαυλος του Ομάν (Μουσκάτ): Παραδοσιακά ο πιο έμπιστος «σιωπηλός» μεσολαβητής. Αναφορές δείχνουν ότι αξιωματούχοι του Στέιτ Ντιπάρτμεντ ανταλλάσσουν μηνύματα με Ιρανούς απεσταλμένους στο Μουσκάτ, προσπαθώντας να ορίσουν τι συνιστά «κόκκινη γραμμή» μέσα στα Στενά του Ορμούζ, ώστε να αποφευχθεί ένας ολοκληρωτικός πόλεμος παρά τις επιθέσεις.

– Ο Δίαυλος της Ελβετίας: Η μερική επαναλειτουργία της ελβετικής πρεσβείας στην Τεχεράνη φέρεται να προσφέρει μια ακόμη δυνατότητα μεταφοράς μηνυμάτων ανάμεσα στις δύο πλευρές.

– Ο Δίαυλος του Κατάρ: Το Κατάρ φαίνεται να παίζει ρόλο «πυροσβέστη» ειδικά για το θέμα της Φουτζέιρα και των ΗΑΕ, προσπαθώντας να πείσει την Τεχεράνη να μην κλιμακώσει τις επιθέσεις σε υποδομές τρίτων χωρών που δεν συμμετέχουν άμεσα στην «Επιχείρηση Ελευθερία».

Ο απόηχος στις αγορές πετρελαίου

Οι τιμές του πετρελαίου ενισχύθηκαν, με το Brent να σημειώνει άνοδο που άγγιξε το 6% στην προηγούμενη συνεδρίαση, κινούμενο κοντά στα 114 δολάρια / βαρέλι, και το WTI να ακολουθεί με άνοδο 4%. Η διεθνής αγορά τιμολογεί πλέον ένα σημαντικό «πριμ πολέμου» (war premium).

Οι τελευταίες ενδείξεις δείχνουν μια μικρή διόρθωση, αντανακλώντας την εξαιρετική ευθραυστότητα της κατάστασης αλλά και την προσπάθεια αποκλιμάκωσης από τους εμπλεκόμενους. Η ελαφρά υποχώρηση του Brent και του WTI, που φαίνεται σήμερα, οφείλεται εν μέρει στη σχετική αποκλιμάκωση της ρητορικής αλλά και στις δηλώσεις της Ουάσινγκτον ότι η εμπορική ναυτιλία αρχίζει σταδιακά να κινείται. Ωστόσο, το Murban, το αργό αναφοράς για τις εξαγωγές του Περσικού Κόλπου, παραμένει σε έντονα ανοδική τροχιά, σκιαγραφώντας καλύτερα την πραγματική εικόνα στην περιοχή.

Η Goldman Sachs προειδοποιεί ότι τα παγκόσμια αποθέματα, από 101 ημέρες κάλυψης, αναμένεται να πέσουν στις 98 ημέρες ως τα τέλη Μαΐου, ενώ τόσο ο Διευθύνων Σύμβουλος της Chevron όσο και η τράπεζα επισημαίνουν αυξημένο κίνδυνο ελλείψεων σε καύσιμα (ιδιαίτερα σε αεροπορικά καύσιμα και νάφθα) σε περιοχές όπως η Νότια Αφρική, η Ινδία και η Ταϊβάν.

Το πλήγμα στη Φουτζέιρα προκάλεσε την άμεση αντίδραση του Νέου Δελχί, καθώς η ινδική πρεσβεία στα ΗΑΕ επιβεβαίωσε τον τραυματισμό τριών Ινδών υπηκόων από τις επιθέσεις των drones. Παρά τις πιέσεις στο εσωτερικό της χώρας για μια πιο δυναμική καταδίκη της Τεχεράνης, η ινδική κυβέρνηση επιχειρεί να διατηρήσει μια στάση «στρατηγικής ουδετερότητας», καθώς η ενεργειακή της ασφάλεια κρέμεται από μια κλωστή. Με το 90% των εισαγωγών υγραερίου της Ινδίας να διέρχεται από τα Στενά του Ορμούζ, η στοχοποίηση εναλλακτικών οδών όπως η Φουτζέιρα μετατρέπει την κρίση σε υπαρξιακή απειλή για την ινδική οικονομία, την ώρα που το Νέο Δελχί έχει ήδη ολοκληρώσει την απομάκρυνση χιλιάδων υπηκόων του από την ευρύτερη περιοχή.

Διαβάστε επίσης:

Τέλος στα «μαξιλάρια» ασφαλείας: Ο CEO της Chevron προειδοποιεί για άμεσες ελλείψεις πετρελαίου

Η τιμή του brent πάνω από τα 114 δολάρια – Νέα άνοδος μετά την επίθεση στη Φουτζέιρα

Η επιστροφή των Big Oil στον Καναδά