Εκπαιδευτικοί υπό διωγμό: Καταγγελίες, συλλήψεις και ψυχολογική πίεση

«Η υπόθεση της εκπαιδευτικού στη Θεσσαλονίκη ήταν η κορυφή του παγόβουνου», αναφέρει στο mononews ο Πρόεδρος της Ομοσπονδίας Ιδιωτικών Εκπαιδευτικών Λειτουργών Ελλάδας (ΟΙΕΛΕ), Γιώργος Χριστόπουλος σε μια αποκαλυπτική συνέντευξη για τα προβλήματα των εκπαιδευτικών, τους πενιχρούς μισθούς, την ψυχολογική ένταση και το bullying προς εκπαιδευτικούς με αφορμή τον θάνατο της καθηγήτριας Σοφίας Χρηστίδου από εγκεφαλικό επεισόδιο.

Εν μέσω των εκλογών της ΟΙΕΛΕ σε πολλά ιδιωτικά σχολεία της Αθήνας ο πρόεδρος της Ομοσπονδίας βρήκε λίγο χρόνο από το φορτωμένο πρόγραμμα του για να μας ενημερώσει για τα φλέγοντα ζητήματα των εκπαιδευτικών αλλά και να μας αναφέρει μια σημαντική υπόθεση εκφοβισμού σε εκπαιδευτικό.

Από την τάξη στο κρατητήριο

Ο πρόεδρος της ΟΙΕΛΕ μιλάει αποκλειστικά για πρώτη φορά στο mononews για μια πρόσφατη υπόθεση εκπαιδευτικού σε ιδιωτικό σχολείο, η οποία συνελήφθη μέσα στον χώρο εργασίας της ύστερα από μήνυση γονέα. Παρά το γεγονός ότι, όπως διευκρινίζει ο κ. Χριστόπουλος, η υπόθεση θεωρείται αβάσιμη και αναμένεται να καταρρεύσει, η ίδια βρέθηκε να περνά μια νύχτα στο κρατητήριο και να αντιμετωπίζει πειθαρχική διαδικασία. «Ακόμη κι αν αθωωθεί, η διαπόμπευση και η ψυχολογική πίεση έχουν ήδη συμβεί», σημειώνει.

Ο κ. Χριστόπουλος διευκρινίζει ότι η εκπαιδευτικός έχει πολλά χρόνια υπηρεσίας, με τεράστια κοινωνική προσφορά, όχι μόνο στην εκπαίδευση αλλά και στον χώρο του πολιτισμού και πρόκειται για έναν «άνθρωπο κοσμαγάπητο κυριολεκτικά από γονείς, μαθητές και την τοπική κοινωνία» ο οποίος «συνελήφθη μέσα στο σχολείο, μπροστά στους ίδιους τους μαθητές της λόγω της μήνυσης ενός κακόβουλου γονέα».

«Δεν αντέχουμε άλλο» – Μια ολοένα και πιο δύσκολη πραγματικότητα για τους εκπαιδευτικούς

Ο ίδιος περιγράφει μια πραγματικότητα, που όπως λέει, γίνεται ολοένα και πιο δύσκολη για τους εκπαιδευτικούς, τόσο στα δημόσια όσο και στα ιδιωτικά σχολεία. Σύμφωνα με τον πρόεδρο της ΟΙΕΛΕ, οι καταγγελίες που δέχεται η ομοσπονδία για περιστατικά εκφοβισμού και πίεσης προς εκπαιδευτικούς έχουν πολλαπλασιαστεί τα τελευταία χρόνια. Σημειώνει, παλαιότερα τα περισσότερα τηλεφωνήματα και τα μηνύματα που έφταναν στην ομοσπονδία αφορούσαν κυρίως εργασιακές παραβιάσεις – όπως υπέρβαση ωραρίου ή ζητήματα αμοιβών. Σήμερα, όμως, το μεγαλύτερο μέρος των αναφορών αφορά περιστατικά bullying από μαθητές, γονείς αλλά και από τις διοικήσεις των σχολείων.

Ο κ. Χριστόπουλος διευκρινίζει ότι η θεσμική προστασία των εκπαιδευτικών παραμένει ανεπαρκής. Αν και υπάρχει γενική νομοθεσία για την προστασία εργαζομένων από βία και παρενόχληση στον χώρο εργασίας, τονίζει ότι το σχολείο αποτελεί έναν ιδιαίτερα σύνθετο χώρο όπου ο εκπαιδευτικός δεν έρχεται αντιμέτωπος μόνο με έναν εργοδότη, αλλά και με μαθητές και τις οικογένειές τους. Σε αρκετές περιπτώσεις μια καταγγελία γονέα – ακόμη και κακόβουλη – μπορεί να οδηγήσει έναν εκπαιδευτικό σε δικαστικές περιπέτειες ή ακόμη και σε σύλληψη μέσα στο σχολείο.

Εξηγεί ότι το τελευταίο διάστημα που η ΟΙΕΛΕ έχει εκλογές σε ιδιωτικά σχολεία της Αθήνας και ο ίδιος έχει επισκεφθεί περισσότερα από 50 σχολεία μιλώντας με εκατοντάδες εκπαιδευτικούς «η μόνιμη επωδός είναι δεν αντέχουμε άλλο, δεν πάει άλλο». «Αυτό δεν είναι πια σχήμα λόγου είναι μια πραγματικότητα και θα το δούμε τα επόμενα χρόνια με μαζική φυγή εκπαιδευτικών απ΄τα ιδιωτικά σχολεία, πιστεύω θα έχουμε φυγή και απ΄τα δημόσια κάποια στιγμή» συμπληρώνει.

Ο κ. Χριστόπουλος προσθέτει πως πολλές θέσεις αναπληρωτών μένουν κενές και οι βάσεις στα παιδαγωγικά τμήματα και τις καθηγητικές σχολές, είναι εξαιρετικά χαμηλές. «Οι βάσεις σε κάποιες σχολές είναι κάτω από τις 10.000 γίνονται εκπαιδευτικοί άνθρωποι οι οποίοι είναι ακαδημαϊκά ανεπαρκείς» εξηγεί.

Αναρωτώμενος την αιτία, δίνει την απάντηση πως αυτό συμβαίνει «Γιατί τα ποιο ταλαντούχα και τα πιο φιλόδοξα παιδιά στρέφουν τα νώτα τους στην εκπαίδευση. Κανείς δεν θέλει να γίνει εκπαιδευτικός πια. Θα έχουμε τεράστιο πρόβλημα ανεύρεσης εκπαιδευτικών υπό αυτές τις συνθήκες.».

Πως το lockdown διόγκωσε τις εντάσεις στο σχολείο – «Κάποτε φοβόμασταν τον ιδιοκτήτη, τώρα φοβόμαστε τον γονέα»

Ιδιαίτερη αναφορά κάνει και στην αλλαγή που – όπως εκτιμά – σημειώθηκε μετά την πανδημία. Ο εγκλεισμός της περιόδου του lockdown, υποστηρίζει, διόγκωσε κοινωνικές εντάσεις μέσα στις οικογένειες και επηρέασε σημαντικά τη συμπεριφορά των παιδιών φέροντας δύσκολες επιπτώσεις. Επιπτώσεις που όπως εξηγεί δεν έχουν μελετηθεί ακόμα σε βάθος κοινωνιολογικά γιατί είναι σχετικά φρέσκο το διάστημα, μόλις πέντε έτη.

«Αυτό είδαμε και στην συμπεριφορά των παιδιών, ειδικά αυτών που ήταν στις τρεις πρώτες τάξεις του δημοτικού, εμφάνισαν πολύ μεγάλα προβλήματα προσαρμογής στις επόμενες τάξεις» εξηγεί, προσθέτοντας ότι παιδοψυχολόγοι επισήμαιναν στους εκπαιδευτικούς ότι μαθητές εμφάνιζαν προσαρμογή και κοινωνικοποίηση δυο ηλικιακά έτη μικρότερες από την ηλικία τους, κάτι που μεταφέρεται και στην καθημερινότητα της σχολικής τάξης. Καθώς όπως εξηγεί όλα τα παιδιά επηρεάστηκαν από τον εγκλεισμό. «Επηρεάστηκαν επειδή ο εγκλεισμός δημιούργησε πάρα πολλές κοινωνικές παθογένειες και διόγκωσε πολλές κοινωνικές παθογένειες ‘Έκτοτε έχουμε πραγματικά, μια έκρηξη στο γονεϊκό και στο μαθητικό bullying και στην γονεϊκή πίεση αλλά και στην νεανική παραβατικότητα. Το διαπιστώνουμε είναι απτό πια στην πραγματικότητα των σχολείων» συμπεραίνει ο κ. Χριστόπουλος.

«Γιώργο κάποτε φοβόμασταν τον ιδιοκτήτη. Τώρα ο ιδιοκτήτης δεν είναι πια φόβος για εμάς. Τώρα φόβος είναι ο γονέας.» σημειώνει τα λόγια μιας έμπειρης συναδέλφου του.

Ευρύς διάλογος και ο συνήγορος του εκπαιδευτικού

Ο πρόεδρος της ΟΙΕΛΕ αναφέρει δυο σχετικές προτάσεις της Ομοσπονδίας για την αντιμετώπιση της διόγκωσης του προβλήματος, αρχικά πρότειναν με επιστολή στα ευρωπαϊκά συνδικάτα και στην ευρωπαϊκή επιτροπή ένα ευρύ ευρωπαϊκό διάλογο για τα θέματα του bullying κυρίως από γονείς αλλά και από μαθητές και δεύτερον είχαν προτείνει επί υπουργίας Κυριάκου Πιερρακάκη, την θεσμοθέτηση του συνηγόρου του εκπαιδευτικού «ενός οργάνου που πάρα πολύ γρήγορα θα μπορεί να βοηθά τον εκπαιδευτικό σε αυτές τις νέες προκλήσεις». Η δεύτερη πρόταση είχε γίνει τότε δεκτή από τον υπουργό εξηγεί ο κ. Χριστόπουλος.

Αναφέρει την προσωπική του άποψη πως αυτά δεν αρκούν, χρειάζεται και αναπροσαρμογή του πειθαρχικού κώδικα προσθέτοντας ότι «αυτό ακούγεται λίγο ξένο γιατί οι περισσότεροι συνδικαλιστές συνήθως παίρνουνε μια θέση και την κατανοώ σε ένα βαθμό η οποία λέει ότι δεν πρέπει να είμαστε σκληροί και αυστηροί με τα παιδιά όμως αυτή τη στιγμή το σχολείο είναι κυριολεκτικά ξεχαρβαλωμένο».

Μισθοί ανειδίκευτου εργάτη

Στο ίδιο πλαίσιο, ο κ. Χριστόπουλος εξηγεί τους λόγους που αρκετοί γονείς απαξιώνουν τους εκπαιδευτικούς και συνδέει την απαξίωση του επαγγέλματος και με τις οικονομικές συνθήκες.

«Ο εκπαιδευτικός είναι ανυπεράσπιστος στην αρένα που λέγεται τάξη και είναι θύμα σκληρότατης πίεσης και από τις διοικήσεις και από τους μαθητές και από τους γονείς και ταυτόχρονα μην το ξεχνάμε αυτό ο εκπαιδευτικός είναι απολύτως απαξιωμένος κοινωνικά και οικονομικά, αυτό παίζει πάρα πολύ μεγάλο ρόλο» αναφέρει ο κ. Χριστόπουλος.

Προσθέτει πως οι γονείς γνωρίζουν «ότι μιλάνε με έναν ψοφοδεή υπάλληλο, με έναν άνθρωπο με πενιχρές αποδοχές, τον αντιμετωπίζουν ανάλογα και σας το λέω κυρίως από την σκοπιά του εκπαιδευτικού στην ιδιωτική εκπαίδευση». Γνωστοποιεί ότι στην ιδιωτική εκπαίδευση ειδικά υπάρχουν πολλοί γονείς που είναι από εύπορα περιβάλλοντα και «όταν ξέρουν ότι ουσιαστικά ο εκπαιδευτικός είναι στο επίπεδο του ανειδίκευτου εργάτη με 850-900 ευρώ κοντά τον μήνα – ειδικά οι νέοι εκπαιδευτικοί – δεν τον σέβονται και ξέρετε αυτό περνάει και μέσα στα σπίτια και μες στις οικογένειες, όταν ο γονιός δεν σέβεται τον εκπαιδευτικό και το παιδί του το ακούει, το μαθαίνει και περνάει και στη συμπεριφορά του».

Παράλληλα, τονίζει ότι οι εκπαιδευτικοί βιώνουν έντονη εργασιακή πίεση. Το έργο τους, όπως λέει, έχει διευρυνθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια, με αυξημένες διοικητικές υποχρεώσεις, επιμορφώσεις και γραφειοκρατία, πέρα από τη διδασκαλία και την προετοιμασία μαθημάτων.

Μηδενική ψυχολογική υποστήριξη

Σε ερώτηση για την πρόσβαση σε ψυχολογική στήριξη που έχουν οι εκπαιδευτικοί, επισημαίνει ότι οι υπάρχουσες δομές ψυχολογικής υποστήριξης στα σχολεία απευθύνονται κυρίως στους μαθητές και όχι στους ίδιους τους διδάσκοντες προσθέτοντας ότι οι εκπαιδευτικοί έχουν μεγάλη δυσκολία πρόσβασης σε οποιαδήποτε κρατική δομή ή κρατικό μηχανισμό ψυχολογικής στήριξης. Γι’ αυτό, όπως εξηγεί, η ΟΙΕΛΕ έχει προτείνει τη θεσμοθέτηση του «Συνηγόρου του Εκπαιδευτικού», ενός ανεξάρτητου μηχανισμού που θα μπορεί να παρεμβαίνει γρήγορα σε περιπτώσεις πιέσεων, καταγγελιών ή συγκρούσεων.

Το επάγγελμα που «σπάει» νεύρα: Δεύτερο σε νευρολογικά νοσήματα

Ο κ. Χριστόπουλος επισημαίνει ότι υπάρχουν αρκετά ανησυχητικά στοιχεία σε διεθνείς και εγχώριες έρευνες σε σχέση και με το θέμα της εργασιακής εξουθένωσης και καταπόνησης των εκπαιδευτικών αλλά και για το ζήτημα της βίας και της παρενόχλησης. Αναφέρει ότι σε πολλές διεθνείς έρευνες το επάγγελμα του εκπαιδευτικού εμφανίζεται να είναι δεύτερο ή τρίτο σε νευρολογικά νοσήματα, εγκεφαλικά και διάφορων ειδών νευρικές παθήσεις προσθέτοντας κάτι το συγκλονιστικό «στην Ελλάδα σε μια πρόσφατη έρευνα του ΙΝΕ ΓΣΕΕ για την βία και την παρενόχληση στην εργασία η εκπαίδευση είναι ο δεύτερος χώρος όπου παρατηρούνται φαινόμενα βίας και σεξουαλικής παρενόχλησης». Συμπεραίνει πως «Αν προσθέσουμε σε αυτό και όλο το πλέγμα πίεσης που αισθάνονται οι εκπαιδευτικοί, οδηγεί στην ανάγκη να έχουμε άμεσα ένα συνεκτικό θεσμικό πλαίσιο. Για την προστασία του εκπαιδευτικού».

Ανοικτός διάλογος ώστε «ο εκπαιδευτικός να μπαίνει στην τάξη με αξιοπρέπεια και ασφάλεια»

Σε ερώτηση για μελλοντικές προτάσεις της ΟΙΕΛΕ ο κ. Χριστόπουλος επισημαίνει ότι υπάρχει η υπόθεση της εκπαιδευτικού που βρίσκεται σε διερεύνηση και περιμένουν να ολοκληρωθεί. Αναφέρει ότι η υπόθεση, όπως προανέφερε, είναι ένδειξη του «πόσο ένας αυθαίρετος γονέας μπορεί να διαλύσει τη ζωή ενός εκπαιδευτικού απολύτως άδικα».

Αποκαλύπτει πως η ομοσπονδία, με αφορμή το τέλος της υπόθεσης αυτής, σχεδιάζει να ανοίξει ευρύτερη δημόσια συζήτηση για το ζήτημα του εκφοβισμού των εκπαιδευτικών, καλώντας το υπουργείο Παιδείας, τα πολιτικά κόμματα, τις εκπαιδευτικές ομοσπονδίες και τους εκπροσώπους των γονέων σε διάλογο. Στόχος, σύμφωνα με τον πρόεδρο της ΟΙΕΛΕ, είναι η διαμόρφωση ενός νέου πλαισίου προστασίας και αναβάθμισης του εκπαιδευτικού επαγγέλματος.

«Βαφτίζουνε αναβάθμιση του εκπαιδευτικού το να του κάνουνε μια αστεία αξιολόγηση, το να τον φορτώνουν με άπειρη γραφειοκρατία. Θα σας πω μόνο ότι οι ερευνητές εκπαίδευσης από το 2009 μέχρι σήμερα αναφέρουν ότι το έργο του εκπαιδευτικού έχει περίπου διπλασιαστεί» , διευκρινίζει .

«Εμείς λοιπόν θα προτείνουμε στην πολιτική ηγεσία στα κόμματα και στις ομοσπονδίες άμεσα την έναρξη διαλόγου και μάλιστα είναι στη σκέψη μας να προτείνουμε όπως έγινε και πρόσφατα στην Κύπρο μια πανεθνική ημέρα κινητοποίησης για κοινωνική ευαισθητοποίηση απέναντι στο επάγγελμα του δασκάλου. Θα το επαναλάβω, η υπόθεση της εκπαιδευτικού στη Θεσσαλονίκη ήταν η κορυφή του παγόβουνου», εξηγεί.

Δηλώνει πως η ΟΙΕΛΕ θέλει να ακούσει τις προτάσεις όλων των πλευρών και ιδιαίτερα των γονέων, «Να δούμε τι θα μας προτείνουν και αυτοί έτσι ώστε ο εκπαιδευτικός να μπορεί απερίσπαστος να κάνει τη δουλειά του, έχοντας διάλογο με τους γονείς» διευκρινίζοντας πως «εννοείται ότι οι γονείς είναι κομμάτι της εκπαιδευτικής κοινότητας αλλά δεν μπορεί να είναι αυτοί οι οποίοι θα επιβάλουν το τι θα κάνουμε εμείς μέσα στην τάξη μας».

«Ο εκπαιδευτικός πρέπει να μπορεί να μπαίνει στην τάξη με αξιοπρέπεια και ασφάλεια», καταλήγει, υπογραμμίζοντας ότι χωρίς ουσιαστική θεσμική και κοινωνική στήριξη, το επάγγελμα κινδυνεύει να γίνει ολοένα και λιγότερο ελκυστικό για τις νεότερες γενιές.

Διαβάστε επίσης:

«Γκρεμίζεται» η Ιόνιος Σχολή: Γονείς και εκπαιδευτικοί σε ομηρία – Αλαλούμ με τις ανακοινώσεις για IB, μετεγκατάσταση και υποδομές

Πρότυπα, Ωνάσεια και Πειραματικά Σχολεία: Όλες οι ημερομηνίες-κλειδιά – Ο αριθμός των εισακτέων

Άγγελος Συρίγος στο mononews: Ποιοι κερδίζουν, ποιοι χάνουν και τι φέρνουν οι εξελίξεις στο Ιράν