Bloomberg: Στα χέρια της Τεχεράνης η πετρελαϊκή δίοδος

Σε μια προσπάθεια να εκτονώσει την εντεινόμενη παγκόσμια ενεργειακή κρίση ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, επιχειρεί να επαναφέρει σε λειτουργία το Στενό του Ορμούζ το οποίο φέρεται ότι χωρίς κατάπαυση πυρός με το Ιράν δεν θα μπορεί να υλοποιηθεί.

Σύμφωνα με το Bloomberg, οι σποραδικές επιθέσεις της Τεχεράνης σε πλοία, σε συνδυασμό με την απειλή ναρκοθέτησης, έχουν περιορίσει δραστικά τη ναυσιπλοΐα σε έναν από τους σημαντικότερους θαλάσσιους διαδρόμους του κόσμου. Περίπου το 20% της παγκόσμιας παραγωγής πετρελαίου διέρχεται από το συγκεκριμένο σημείο, γεγονός που εξηγεί τις αναταράξεις στις αγορές: μειωμένη παραγωγή, ελλείψεις καυσίμων και αυξήσεις τιμών από την Ασία έως την Ευρώπη.

Το σχέδιο συνοδείας πλοίων του Τραμπ χωρίς διεθνή στήριξη

Ο Τραμπ έχει καλέσει συμμάχους να συμμετάσχουν σε μια πολυεθνική ναυτική δύναμη που θα συνοδεύει εμπορικά πλοία, επιχειρώντας να διασφαλίσει τη διέλευση από τα Στενά. Ωστόσο, η ανταπόκριση δεν είναι «θερμή».

Χώρες από τη Γερμανία έως την Ιαπωνία εκφράζουν επιφυλάξεις, θεωρώντας ότι η αποστολή λίγων επιπλέον πολεμικών πλοίων δεν θα αλλάξει ουσιαστικά την κατάσταση. Όπως επισημαίνουν αξιωματούχοι, η ήδη ισχυρή αμερικανική παρουσία στην περιοχή δεν επαρκεί για να εξουδετερώσει τις ασύμμετρες απειλές του Ιράν.

Χαρακτηριστική είναι η εκτίμηση του αναλυτή και πρόεδρου του Rapidan Energy Group και πρώην αξιωματούχος του Λευκού Οίκου, Μπομπ ΜακΝάλι, ο οποίος τονίζει ότι μπορεί να χρειαστούν εβδομάδες για να καταστεί ασφαλής η διέλευση και αναφέρει χαρακτηριστικά ότι «Μέχρι να εξουδετερώσουμε τις πολυεπίπεδες, ασύμμετρες δυνατότητες του Ιράν – νάρκες, σκάφη ταχείας επίθεσης, υποβρύχια και drones – δεν θα θέλουμε να περάσουμε εμπορικά ή ακόμα και συνοδευτικά πλοία»

Το Στενό του Ορμούζ χωρίς «επίσημο κλείσιμο»

Στην πράξη, το Στενό δεν έχει κλείσει επίσημα. Ωστόσο, η διέλευση φαίνεται να γίνεται μόνο υπό τους όρους της Τεχεράνης.

Ορισμένα πλοία έχουν καταφέρει να κινηθούν «κολλητά» στις ιρανικές ακτές, γεγονός που υποδηλώνει ότι η ασφάλεια δεν εξαρτάται από διεθνή προστασία αλλά από την ανοχή του Ιράν. Έτσι, το πέρασμα είναι θεωρητικά ανοικτό, αλλά ουσιαστικά ελεγχόμενο.

Εκτόξευση τιμών και ενεργειακή ασφυξία

Η σύγκρουση έχει ήδη σοβαρές επιπτώσεις στις αγορές ενέργειας. Από την έναρξη των επιθέσεων στα τέλη Φεβρουαρίου, το πετρέλαιο μπρεντ έχει αυξηθεί κατά περίπου 40%, ξεπερνώντας τα 100 δολάρια το βαρέλι.

Παράλληλα, οι τιμές καυσίμων στις ΗΠΑ ανεβαίνουν, ενώ η προσφορά ντίζελ και καυσίμων αεροσκαφών περιορίζεται, καθώς πλήττονται ενεργειακές υποδομές και διαταράσσεται η ροή μέσω του Ορμούζ.

Δύσκολο να διατηρηθεί η ασφάλεια στο πέρασμα

Το Στενό του Ορμούζ έχει πλάτος μόλις 30 μίλια στο πιο στενό του σημείο, γεγονός που καθιστά τα πλοία ευάλωτα σε επιθέσεις από πυραύλους, drones και μικρά σκάφη.

Ακόμη και αν δημιουργηθεί δύναμη για συνοδεία, η προστασία θα είναι περιορισμένη. Όπως σημειώνουν στρατιωτικοί αναλυτές, μόνο όσα πλοία βρίσκονται εντός της ακτίνας προστασίας πολεμικών πλοίων μπορούν να καλυφθούν περιορίζοντας σημαντικά τον αριθμό των διελεύσεων.

Ο πόλεμος συνεχίζεται και η αβεβαιότητα παραμένει

Παρά τις προσπάθειες, δεν υπάρχει καμία ένδειξη άμεσης εκεχειρίας. Ακόμη όμως και αν σταματήσουν οι εχθροπραξίες, το Ιράν θα μπορούσε να συνεχίσει να χρησιμοποιεί τη ναυσιπλοΐα ως μοχλό πίεσης, διατηρώντας το ρίσκο σε τέτοιο επίπεδο ώστε να αποθαρρύνονται οι εμπορικές μεταφορές.

Σε αυτό το περιβάλλον, το Στενό του Ορμούζ δεν είναι απλώς ένα γεωγραφικό πέρασμα — αλλά ένα από τα πιο κρίσιμα γεωπολιτικά «σημεία πίεσης» στον παγκόσμιο ενεργειακό χάρτη.

« Το Ιράν δεν χρειάζεται να κλείσει το Στενό του Ορμούζ», δήλωσε ο Torbjorn Soltvedt, κύριος αναλυτής για τη Μέση Ανατολή στη Verisk Maplecroft, στο Bloomberg. «Απλώς πρέπει να παρουσιάσουν αρκετές απειλές ώστε να κάνουν το ταξίδι να φαίνεται απαγορευτικό ή πολύ επικίνδυνο».

Διαβάστε επίσης

United Maritime (Σταμάτης Τσαντάνης): Kαθαρά έσοδα ύψους 6,6 εκατ. δολαρίων στο δ’ τρίμηνο 2025 – Κέρδη από πώληση πλοίου 1,7 εκατ. δολαρίων

Amazon: Γιατί «γκαζώνει» στην παράδοση αποστολών – Δέματα παραλαμβάνονται ακόμη και εντός 1 ώρας στις ΗΠΑ

Nordea Bank: «Μαχαίρι» σε 1.500 θέσεις εργασίας λόγω… Τεχνητής Νοημοσύνης