Την ώρα που η Ελλάδα αγωνίζεται να κάνει τον Κάθετο Διάδρομο μια εφικτή και ανταγωνιστική επιλογή για τους αγοραστές LNG στη Ν.Α. Ευρώπη διεκδικώντας μερίδιο στη μελλοντική αγορά που θα δημιουργηθεί, μετά την παύση των ρωσικών ροών, Πολωνία και Λιθουανία όχι μόνο προσφέρουν χαμηλότερες τιμές αλλά και με συστηματικές επενδύσεις είναι έτοιμες να δώσουν το παρών και στην επόμενη μέρα.

Χθες γιορτάζοντας μια δεκαετία εξαγωγών LNG από την Αμερική στην Ευρώπη οι υπουργοί Ενέργειας της Πολωνίας, Milozx Motyka και της Λιθουανίας, Zygimantas Vaiciunas, τόνισαν πόσο έτοιμοι είναι για να ενισχύσουν τη χωρητικότητα των διαδρομών αερίου.

1

Μάλιστα, ο Λιθουανός υπουργός Ενέργειας πρότεινε τον διάδρομο Ambergast για τις μελλοντικές μεταφορές LNG στην Ευρώπη και ανήγγειλε ότι για αυτόν συνεργάζονται μαζί με τη Φινλανδία, μαζί με όλα τα κράτη της Βαλτικής, μαζί με την Πολωνία. «Χάρη σε αυτή τη συνεργασία, δημιουργούμε τις δυνατότητες μεταφοράς φυσικού αερίου μέσω του Διαδρόμου Άμπεργκαστ με αξιόπιστο, ασφαλή, ανταγωνιστικό και ευέλικτο τρόπο. Αυτό δεν είναι ένα μακροπρόθεσμο χαρακτηριστικό, είναι μόνο αύριο, γιατί αύριο ανοίγουμε τη νέα σελίδα της δεύτερης δεκαετίας του αμερικανικού LNG προς την Ευρώπη».

Είπε επίσης, ότι τον επόμενο μήνα ξεκινάει η δημοπρασία για 336 φορτία από το 2033 έως το 2044, τονίζοντας, «είμαστε ανοιχτοί να συμμετάσχουμε σε αυτή τη συνεργασία και σε αυτήν την όμορφη ιστορία για να προσφέρουμε ανεξαρτησία και σε άλλες χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης και της Ουκρανίας».

Και πρόσθεσε: «Έχετε εξετάσει τη μεταφορά φυσικού αερίου μέσω του Διαδρόμου Ambergast; Αυτή δεν είναι μια ρητορική ερώτηση, είναι μια πολύ πρακτική ερώτηση για το μέλλον μας. Και συνεργαζόμαστε στενά με τους Διαχειριστές συστημάτων μας πάνω σε αυτό. Και τώρα έχουμε δημιουργήσει πραγματικά ανταγωνιστικά τιμολόγια μεταφοράς φυσικού αερίου.

Ο Διάδρομος Ambergast (ή πιο σωστά Ambergate Corridor) δεν είναι ανεξάρτητος αγωγός, αλλά ένας εμπορικός και διαμετακομιστικός διάδρομος φυσικού αερίου που συνδέει την Πολωνία με την Ουκρανία μέσω του πολωνικού συστήματος μεταφοράς.

Η ονομασία προέρχεται από την πλατφόρμα AMBER Gas Platform (AMBER Grid / GSA Platform), μέσω της οποίας δημοπρατείται δυναμικότητα διαμετακόμισης. Στην πράξη, πρόκειται για έναν συνδυασμό υποδομών και διασυνδέσεων που επιτρέπει τη ροή φυσικού αερίου –κυρίως LNG που εκφορτώνεται στην Πολωνία– προς την Ουκρανία.

Σημειώνεται, ότι για τις χώρες αυτές η υποκατάσταση του ρωσικού αερίου από το αμερικάνικο LNG ήταν το όνειρο που έγινε πραγματικότητα, μια συντονισμένη προσπάθεια πολλών ετών που εξασφάλισε την ανεξαρτησία τους. Οι επενδύσεις είναι εκεί και προγραμματίζουν κι άλλες για να αποτελέσουν τις ιδανικές διαδρομές και για το μέλλον για το αμερικάνικο LNG.

Και η Γερμανία διεκδικεί μερίδιο

Και σαν να μην έφταναν αυτές οι διαδρομές, χθες ανακοινώθηκε και η Γερμανία ως χώρα που μπορεί να τροφοδοτήσει την Ουκρανία.

Η κρατική εταιρεία πετρελαίου και φυσικού αερίου της Ουκρανίας, Naftogaz, εξασφάλισε την προμήθεια υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) από τις ΗΠΑ μέσω του τερματικού σταθμού LNG της Deutsche ReGas που βρίσκεται στο νησί Rügen της Γερμανίας, στη Βαλτική Θάλασσα.

Μετά την επαναεριοποίηση του LNG από την Deutsche ReGas, θα παραδοθεί μέσω αγωγών μέσω Πολωνίας στην Ουκρανία, όπου θα είναι διαθέσιμο για τη Naftogaz για την κάλυψη των αναγκών της χώρας κατά τη διάρκεια του Φεβρουαρίου. Το LNG προμηθεύεται στη Γερμανία από την πολυεθνική TotalEnergies.

Μάλιστα, ο Sergii Koretskyi, Διευθύνων Σύμβουλος της Naftogaz, δήλωσε ότι αυτή η νέα συνεργασία ανοίγει μια νέα αξιόπιστη διαδρομή εισαγωγής για την Ουκρανία για το τρέχον έτος και είναι μόνο το πρώτο βήμα προς μια μακροπρόθεσμη συνεργασία.

Milozx Motyka: Επιπλέον δυναμικότητα ως 10 BCM

Με μια ομιλία υψηλού συμβολισμού στη Διάσκεψη για τα 10 χρόνια εξαγωγών αμερικανικού LNG, ο Πολωνός υπουργός Ενέργειας Milozx Motyka, αναφέρθηκε στις μεγάλες επενδύσεις που έκανε η χώρα του στο πλαίσιο της στρατηγικής της να μην εξαρτάται από τη Ρωσία. Και τόνισε ότι οι επενδύσεις αυτές συνεχίζονται και τόνισε ότι κοιτάζοντας προς το μέλλον, η επόμενη δεκαετία προδιαγράφεται ακόμη πιο φιλόδοξη.

Με νέες υποδομές, αυξανόμενη χωρητικότητα και εμβάθυνση της συνεργασίας με τις ΗΠΑ και τους ευρωπαίους εταίρους, η Πολωνία φιλοδοξεί να εδραιώσει τη θέση της ως βασικός πυλώνας της ενεργειακής σταθερότητας στην περιοχή. Από παράδειγμα εξάρτησης, έχει μετατραπεί σε υπόδειγμα ανθεκτικότητας – και σε κρίσιμο κρίκο της διατλαντικής ενεργειακής αλυσίδας.

Ο υπό κατασκευή πλωτός τερματικός σταθμός FSRU στο Γκντανσκ θα προσθέσει επιπλέον δυναμικότητα 6 BCM ετησίως, με δυνατότητα επέκτασης έως και 10 BCM, ανάλογα με τη ζήτηση της περιοχής. Με την ολοκλήρωσή του, η Πολωνία θα διαθέτει αυξημένη ευελιξία, τόσο ως προς τις εισαγωγές όσο και ως προς τη διαχείριση περιόδων αιχμής.

Συνολικά, τόνισε ότι οι επενδύσεις αυτές έχουν μετατρέψει τη χώρα από καθαρό εισαγωγέα σε περιφερειακό ενεργειακό κόμβο. Το πολωνικό σύστημα μεταφοράς έχει αναπτυχθεί με κατεύθυνση βορρά-νότου, επιτρέποντας τη διαμετακόμιση ποσοτήτων προς γειτονικές αγορές. Η Πολωνία δεν λειτουργεί πλέον μόνο για τις εσωτερικές της ανάγκες, αλλά ως πύλη ενεργειακής ασφάλειας για την Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη.

Ενδεικτικό είναι ότι φέτος η Βαρσοβία προσφέρει έως και 5,4 BCM δυναμικότητας μεταφοράς προς την Ουκρανία, συμβάλλοντας ουσιαστικά στη στήριξη μιας χώρας που βρίσκεται σε καθεστώς πολέμου.

Παράλληλα, ο αγωγός διασύνδεσης Πολωνίας-Σλοβακίας επιτρέπει ροές 5,7 BCM ετησίως προς τη Σλοβακία και νοτιότερα, ενισχύοντας τη διασύνδεση των αγορών.

Με τον τρόπο αυτό, τόνισε, το αμερικανικό LNG που εκφορτώνεται στην Πολωνία δεν αφορά μόνο την εγχώρια κατανάλωση, αλλά τροφοδοτεί ένα ευρύτερο περιφερειακό σύστημα.

Το ιστορικό επίτευγμα της Πολωνίας

Επίσης παρουσίασε τον μετασχηματισμό της Πολωνίας ως ένα από τα πλέον επιτυχημένα παραδείγματα ενεργειακής απεξάρτησης από το ρωσικό αέριο στην Ευρώπη. Από μια χώρα που κάλυπτε το 80% των εισαγωγών φυσικού αερίου της από τη Ρωσία, η Πολωνία έχει σήμερα μηδενίσει πλήρως τις ρωσικές προμήθειες – όχι ως συγκυριακή αντίδραση στον πόλεμο της Ουκρανίας, αλλά ως αποτέλεσμα μιας μακρόπνοης, στρατηγικής πολιτικής διαφοροποίησης.

Όπως τόνισε, πρόκειται για «ιστορικό επίτευγμα», το οποίο κατέστη εφικτό επειδή η Βαρσοβία ξεκίνησε νωρίς την ενεργειακή της μετάβαση. Η στρατηγική βασίστηκε σε μια σαφή αρχή: η ενεργειακή ασφάλεια δεν μπορεί να στηρίζεται σε έναν προμηθευτή, αλλά απαιτεί διαφοροποιημένες πηγές, ισχυρές υποδομές και αξιόπιστες μακροχρόνιες συμβάσεις με εταίρους που λειτουργούν με διαφάνεια και εμπορικούς κανόνες.

Η αποτελεσματικότητα αυτής της στρατηγικής φάνηκε στην πράξη όταν η Ρωσία διέκοψε τις παραδόσεις φυσικού αερίου. Σε αντίθεση με άλλες χώρες που βρέθηκαν αντιμέτωπες με ελλείψεις και ακραίες διακυμάνσεις τιμών, η Πολωνία δεν αντιμετώπισε ενεργειακό σοκ. Το σύστημα λειτούργησε όπως είχε σχεδιαστεί. Δεκατέσσερα εκατομμύρια πολωνικά νοικοκυριά διατήρησαν απρόσκοπτα τη θέρμανση και την ηλεκτροδότησή τους, η βιομηχανική παραγωγή συνεχίστηκε χωρίς διακοπές, ενώ κρίσιμες δημόσιες υποδομές –νοσοκομεία, σχολεία, υπηρεσίες– εξασφάλισαν σταθερό εφοδιασμό.

Η ανθεκτικότητα αυτή ήταν αποτέλεσμα σταδιακής οικοδόμησης. Το 2015, η Πολωνία παρέλαβε το πρώτο φορτίο LNG στον τερματικό σταθμό στο Świnoujście, αποκτώντας για πρώτη φορά άμεση πρόσβαση στην παγκόσμια αγορά φυσικού αερίου. Το έργο αυτό, σημείωσε ο Πολωνός υπουργός, που ξεκίνησε ως εργαλείο διαφοροποίησης, εξελίχθηκε σε δομικό πυλώνα της εθνικής ενεργειακής στρατηγικής. Σήμερα, η δυναμικότητα επαναεριοποίησης του τερματικού ανέρχεται σε 8,3 δισ. κυβικά μέτρα (BCM) ετησίως.

Ακολούθησε η κατασκευή του Αγωγού της Βαλτικής, που επιτρέπει εισαγωγές έως και 10 BCM ετησίως από τη Νορβηγία. Ο αγωγός αυτός δημιούργησε έναν εναλλακτικό ενεργειακό διάδρομο, ενισχύοντας τον ανταγωνισμό και μειώνοντας τη γεωπολιτική τρωτότητα. Η Πολωνία απέκτησε έτσι πρόσβαση σε πολλαπλές πηγές, διαμορφώνοντας ένα πλέγμα προμηθειών που περιορίζει τον κίνδυνο μονομερούς εξάρτησης.

Το αμερικάνικο LNG δεν μπορεί να εργαλειοποιηθεί

Όπως υπογράμμισε ο υπουργός, το ενεργειακό μοντέλο που οικοδομήθηκε την τελευταία δεκαετία με τις Ηνωμένες Πολιτείες αποτελεί το ακριβώς αντίθετο της προηγούμενης εξάρτησης από τη Ρωσία. Αντί για μονοδιάστατη σχέση με έναν κρατικό προμηθευτή, η Πολωνία επέλεξε πολλαπλές οδούς εφοδιασμού, συμβάσεις με σαφείς όρους, διαφάνεια και λειτουργία σε ανταγωνιστική αγορά.

Το αμερικανικό LNG, τόνισε, διέπεται από εμπορική πειθαρχία και κανόνες αγοράς, ενισχύοντας τη σταθερότητα και την προβλεψιμότητα. Σε συνδυασμό με τις επενδύσεις σε υποδομές και διασυνδέσεις, δημιουργεί ένα σύστημα που δεν μπορεί εύκολα να εργαλειοποιηθεί γεωπολιτικά.

Η Πολωνία προβάλλει έτσι ως παράδειγμα αποφασιστικότητας και προνοητικότητας. Οι Ηνωμένες Πολιτείες επέδειξαν ηγετικό ρόλο στην παραγωγή και εξαγωγή LNG, ενώ η Πολωνία επένδυσε συστηματικά σε υποδομές και περιφερειακή ολοκλήρωση. Το αποτέλεσμα είναι μια ενισχυμένη ευρωπαϊκή ενεργειακή ασφάλεια, με τη Βαρσοβία να διαδραματίζει κομβικό ρόλο.

Zygimantas Vaiciunas: Υπάρχει και ο Διάδρομος Ambergast – Δημοπρασία

Ο υπουργός Ενέργειας της Λιθουανίας Zygimantas Vaiciunas που υπηρετεί τη δεύτερη θητεία του ως Υπουργός Ενέργειας, μίλησε με θερμά λόγια για τα 10 χρόνια εξαγωγών αμερικάνικου LNG στην Ευρώπη και για τη σημασία τους για την ανεξαρτησία της χώρας του.

Και μετά μίλησε για το Διάδρομο Άμπεργκαστ και για τη νέα δημοπρασία που θα ξεκινήσει τον επόμενο μήνα σε καλές τιμές για 336 φορτία από το 2033 ως το 2044. «Μαζί με τον Κάθετο Διάδρομο Φυσικού Αερίου, θα πρέπει να θυμάστε και τον Διάδρομο Άμπεργκαστ» σημείωσε και ανήγγειλε ότι για αυτόν συνεργάζονται μαζί με τη Φινλανδία, μαζί με όλα τα κράτη της Βαλτικής, μαζί με την Πολωνία. «Χάρη σε αυτή τη συνεργασία, δημιουργούμε τις δυνατότητες μεταφοράς φυσικού αερίου μέσω του Διαδρόμου Άμπεργκαστ με αξιόπιστο, ασφαλή, ανταγωνιστικό και ευέλικτο τρόπο. Αυτό δεν είναι ένα μακροπρόθεσμο χαρακτηριστικό, είναι μόνο αύριο, γιατί αύριο ανοίγουμε τη νέα σελίδα της δεύτερης δεκαετίας του αμερικανικού LNG προς την Ευρώπη».

Είπε επίσης ότι τον επόμενο μήνα ξεκινά η δημοπρασία για τις νέες χωρητικότητες, για την περίοδο από το 2033 ως το 2044. Ο Διάδρομος Ambergast (ή πιο σωστά Ambergate Corridor) δεν είναι ανεξάρτητος αγωγός, αλλά ένας εμπορικός και διαμετακομιστικός διάδρομος φυσικού αερίου που συνδέει την Πολωνία με την Ουκρανία μέσω του πολωνικού συστήματος μεταφοράς.

Το 2024, η Λιθουανία απέκτησε το τερματικό FSRU Ανεξαρτησία (ο οποίος ξεκίνησε ως μισθωμένος), και λειτουργεί τόσο ως εθνικός όσο και ως περιφερειακός.

Παπασταύρου: Μεγάλος κίνδυνος να μην υπάρχει η πεποίθηση ότι θα σταματήσει το ρωσικό αέριο

Στην ομιλία του ο Έλληνας υπουργός δεν έδωσε έμφαση στον εμπορικό ανταγωνισμό μεταξύ των διαφορετικών διαδρομών, αλλά στην ανάγκη να κλείσει κάθε χαραμάδα από όπου το ρωσικό αέριο μπορεί να συνεχίζει την πορεία του προς την Ευρώπη με αποτέλεσμα να μην ισχύσει την πράξη η απαγόρευση.

Μιλώντας μετά τους υπουργούς της Λιθουανίας και της Πολωνίας που μίλησαν για τις δικές τους διαδρομές αμερικάνικου LNG προς την Ευρώπη, τόνισε ότι κοινό σημείο των χωρών της Ευρώπης που εισάγουν αμερικάνικο LNG είναι «ότι εργαζόμαστε όλοι μαζί για τη σταδιακή κατάργηση του ρωσικού φυσικού αερίου». «Και για να συμβεί αυτό» σημείωσε, «υπάρχει μια βασική παράμετρος, η οποία είναι ότι πρέπει να διασφαλίσουμε ότι το ρωσικό φυσικό αέριο δεν θα βρει τον δρόμο του προς την Ευρώπη. Επειδή ένα χαρακτηριστικό που έχει το ρωσικό φυσικό αέριο είναι ότι βρίσκει τον δρόμο του προς την Ευρώπη με περίεργους τρόπους».

«Πρέπει να διασφαλίσουμε ότι το ρωσικό αέριο δεν θα βρει το δρόμο του για την Ευρώπη, είπε και τόνισε ότι σήμερα στο Transatlantic Gas Security Summit, η συζήτηση θα επικεντρωθεί σε αυτό, και η κυβέρνηση των ΗΠΑ μαζί με την Επιτροπή της ΕΕ, μαζί με όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη, θα εξετάσουν πως μπορεί να διασφαλιστεί ότι το ρωσικό φυσικό αέριο δεν θα επανέλθει, με μια οικονομικά πιο ανταγωνιστική τιμή. Γιατί αν γίνει αυτό θα αποτραπεί η σταδιακή κατάργηση.

 

Διαβάστε επίσης:

Παπασταύρου: Μεγάλος κίνδυνος να μην υπάρχει η πεποίθηση ότι θα σταματήσει το ρωσικό αέριο (εικόνες και βίντεο)

Oleksiy Riabchyn (Naftogaz): Κοντά σε νέα συμφωνία με την Atlantic See για αγορές LNG

Ουάσιγκτον: Το ενεργειακό μέλλον Ευρώπης – ΗΠΑ και οι συμφωνίες για LNG και ΑΙ – Ο ρόλος Παπασταύρου, Εξάρχου, Στάσση [βίντεο]