Η Ισλανδία εξετάζει την επίσπευση της διεξαγωγής δημοψηφίσματος για την επανεκκίνηση των ενταξιακών διαπραγματεύσεων με την Ευρωπαϊκή Ένωση, με το ενδεχόμενο η ψηφοφορία να πραγματοποιηθεί ακόμη και τον Αύγουστο.

Σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλείται το Politico, η ισλανδική κυβέρνηση επιταχύνει τις διαδικασίες σε ένα περιβάλλον αυξημένων γεωπολιτικών πιέσεων.

1

Ανησυχία στην Ισλανδία λόγω Τραμπ

Ο κυβερνητικός συνασπισμός είχε δεσμευθεί να προχωρήσει σε δημοψήφισμα έως το 2027, ωστόσο οι εξελίξεις φαίνεται να μεταβάλλουν το χρονοδιάγραμμα. Όπως αναφέρει το Politico, η απόφαση της Ουάσιγκτον να επιβάλει δασμούς στην Ισλανδία, αλλά και οι πρόσφατες δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ περί προσάρτησης της Γροιλανδίας, έχουν εντείνει την ανησυχία στο Ρέικιαβικ.

Το ισλανδικό κοινοβούλιο αναμένεται να ανακοινώσει την ημερομηνία του δημοψηφίσματος μέσα στις επόμενες εβδομάδες. Εφόσον οι πολίτες εγκρίνουν την επανέναρξη των συνομιλιών, η Ισλανδία θα μπορούσε -υπό προϋποθέσεις- να προηγηθεί άλλων υποψήφιων χωρών στην πορεία προς την ένταξη.

Η συζήτηση για τη διεύρυνση της ΕΕ αποκτά νέα δυναμική. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επεξεργάζεται σχέδιο που θα μπορούσε να προσφέρει στην Ουκρανία καθεστώς μερικής ένταξης ήδη από το επόμενο έτος, ενώ το Μαυροβούνιο, που θεωρείται το πλέον προχωρημένο στην ενταξιακή διαδικασία, έκλεισε πρόσφατα ακόμη ένα διαπραγματευτικό κεφάλαιο.

Η Ισλανδία είχε υποβάλει αίτηση ένταξης το 2009, εν μέσω της σοβαρής χρηματοπιστωτικής κρίσης που οδήγησε στην κατάρρευση των τριών μεγαλύτερων τραπεζών της χώρας. Οι διαπραγματεύσεις «πάγωσαν» το 2013, ενώ το 2015 η κυβέρνηση ζήτησε να μη θεωρείται πλέον υποψήφια χώρα.

Έκτοτε, ωστόσο, το γεωπολιτικό περιβάλλον έχει μεταβληθεί ριζικά. Η Ισλανδία, χωρίς δικό της στρατό, βασίζεται στο ΝΑΤΟ και σε διμερή αμυντική συμφωνία του 1951 με τις Ηνωμένες Πολιτείες για την ασφάλειά της. Η στρατηγική της θέση στον Βόρειο Ατλαντικό, νότια του Αρκτικού Κύκλου, την καθιστά κρίσιμο παράγοντα σε μια περίοδο αυξανόμενων διεθνών ανταγωνισμών.

Παράλληλα, σύμφωνα με το Politico, η κοινή γνώμη εμφανίζεται πλέον πιο θετική απέναντι στο ενδεχόμενο ένταξης, με τις δημοσκοπήσεις να καταγράφουν αυξανόμενη στήριξη.

Τα «αγκάθια»

Ωστόσο, η πορεία δεν αναμένεται χωρίς εμπόδια. Κομβικό ζήτημα παραμένουν τα αλιευτικά δικαιώματα, βασικός πυλώνας της ισλανδικής οικονομίας και σημείο τριβής στις προηγούμενες διαπραγματεύσεις.

Το Brexit ενδέχεται να μεταβάλει τις ισορροπίες, καθώς το Ηνωμένο Βασίλειο, με το οποίο η Ισλανδία είχε μακροχρόνιες εντάσεις για την αλιεία, δεν αποτελεί πλέον μέλος της ΕΕ.

Η Ισλανδία συμμετέχει ήδη στον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο και στη ζώνη Σένγκεν, έχοντας ενσωματώσει σημαντικό μέρος του κοινοτικού κεκτημένου. Πριν από το «πάγωμα» των συνομιλιών, είχε κλείσει 11 από τα 33 διαπραγματευτικά κεφάλαια.

Σε περίπτωση επανέναρξης των διαπραγματεύσεων και ολοκλήρωσής τους, θα απαιτηθεί νέο δημοψήφισμα για την τελική έγκριση της ένταξης. Αν και η Ισλανδία διαθέτει ένα από τα υψηλότερα κατά κεφαλήν ΑΕΠ παγκοσμίως, γεγονός που περιορίζει τα καθαρά οικονομικά κίνητρα, το ζήτημα της ασφάλειας φαίνεται να αποκτά ολοένα και μεγαλύτερη βαρύτητα στις πολιτικές και δημόσιες συζητήσεις.

Διαβάστε επίσης:

Βάντεφουλ: Η Ουγγαρία δεν πρέπει να «προδώσει τον αγώνα της για ελευθερία» μπλοκάροντας τις κυρώσεις κατά της Ρωσίας

NYT: Μετά από τη διπλωματία στο Ιράν, ο Τραμπ εξετάζει πιθανή μεγάλη επίθεση με στόχο την ανατροπή Χαμενεΐ

Κάλας: Απίθανη η έγκριση του 20ού πακέτου κυρώσεων κατά της Ρωσίας στη σύνοδο των ΥΠΕΞ της ΕΕ τη Δευτέρα