Η αυξημένη στρατιωτική παρουσία των Ηνωμένες Πολιτείες στη Μέση Ανατολή εντείνει τα σενάρια περί ενδεχόμενης επίθεσης κατά του Ιράν, σε μια συγκυρία που, σύμφωνα με αναλυτές, παραπέμπει στην περίοδο πριν από την εισβολή στο Ιράκ το 2003.

Παρότι δεν αποκλείεται η κινητοποίηση να λειτουργεί ως μοχλός πίεσης προς την Τεχεράνη – με τον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ να θέτει προθεσμία 10-15 ημερών για συμφωνία – το ενδεχόμενο στρατιωτικής κλιμάκωσης παραμένει ανοιχτό. Το BBC καταγράφει επτά βασικά σενάρια για την «επόμενη μέρα» μιας πιθανής αμερικανικής επίθεσης.

1

1. Στοχευμένα πλήγματα και πολιτική μετάβαση

Στο πιο αισιόδοξο σενάριο, οι ΗΠΑ εξαπολύουν περιορισμένες επιθέσεις ακριβείας εναντίον βάσεων των Φρουρών της Επανάστασης (IRGC), πυραυλικών εγκαταστάσεων και πυρηνικών υποδομών.

Ένα τέτοιο πλήγμα θα μπορούσε να αποδυναμώσει το καθεστώς, ανοίγοντας – θεωρητικά – τον δρόμο για πολιτική αλλαγή. Ωστόσο, η εμπειρία από χώρες όπως η Λιβύη και το Ιράκ δείχνει ότι η στρατιωτική επέμβαση δεν εγγυάται σταθερή δημοκρατική μετάβαση.

2. Επιβίωση του καθεστώτος με περιορισμένες παραχωρήσεις

Σε μια λιγότερο πιθανή εξέλιξη, η Ισλαμική Δημοκρατία παραμένει στην εξουσία αλλά εξαναγκάζεται σε περιορισμό του πυρηνικού και βαλλιστικού της προγράμματος, καθώς και της στήριξης προς ένοπλες οργανώσεις στην περιοχή.

Ο ανώτατος ηγέτης Αλί Χαμενεΐ, ωστόσο, έχει διαχρονικά απορρίψει ουσιαστικούς συμβιβασμούς, καθιστώντας αυτό το σενάριο αβέβαιο.

3. Πτώση του θεοκρατικού καθεστώτος και στρατιωτική διακυβέρνηση

Αρκετοί αναλυτές θεωρούν πιθανότερη μια μετάβαση σε σκληρό στρατιωτικό καθεστώς με κυρίαρχο ρόλο των Φρουρών της Επανάστασης. Σε συνθήκες χάους μετά από αμερικανικά πλήγματα, ο ήδη ισχυρός μηχανισμός ασφαλείας θα μπορούσε να αναλάβει πλήρως την εξουσία.

4. Ιρανικά αντίποινα σε ΗΠΑ και συμμάχους

Η Τεχεράνη έχει προειδοποιήσει ότι θα απαντήσει άμεσα σε περίπτωση επίθεσης. Πιθανοί στόχοι θα μπορούσαν να είναι αμερικανικές βάσεις στον Περσικό Κόλπο, αλλά και σύμμαχοι της Ουάσιγκτον, όπως το Ισραήλ και η Ιορδανία.

Οι επιθέσεις του 2019 σε εγκαταστάσεις της Saudi Aramco κατέδειξαν την ευαλωτότητα κρίσιμων ενεργειακών υποδομών, εντείνοντας τις ανησυχίες χωρών όπως η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.

5. Κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ

Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν κομβικό πέρασμα για περίπου το 20% του παγκόσμιου LNG και έως το 25% του πετρελαίου. Ενδεχόμενη ναρκοθέτηση ή παρεμπόδιση της ναυσιπλοΐας θα πυροδοτούσε άμεση ενεργειακή κρίση με διεθνείς επιπτώσεις, πλήττοντας και μεγάλους εισαγωγείς όπως η Κίνα.

6. Πλήγμα σε αμερικανικό πολεμικό πλοίο

Ένα από τα πιο ανησυχητικά ενδεχόμενα είναι μια επιτυχής επίθεση εναντίον αμερικανικού πλοίου με drones ή ταχύπλοα σκάφη. Η παρουσία αεροπλανοφόρων όπως το USS Gerald R. Ford ανεβάζει το διακύβευμα.

Η ιστορία έχει δείξει ότι ασύμμετρες επιθέσεις μπορούν να προκαλέσουν σοβαρές απώλειες, όπως συνέβη με το USS Cole το 2000 στον Κόλπο του Άντεν.

7. Γενικευμένη αποσταθεροποίηση τύπου Συρίας

Το πιο δραματικό σενάριο αφορά πλήρη κατάρρευση του ιρανικού κράτους, με εθνοτικές και περιφερειακές εντάσεις να οδηγούν σε εμφύλια σύγκρουση, κατά τα πρότυπα της Συρίας ή της Λιβύης.

Με πληθυσμό περίπου 93 εκατομμυρίων, το Ιράν αποτελεί κομβικό γεωπολιτικό παίκτη. Μια γενικευμένη αποσταθεροποίηση θα μπορούσε να προκαλέσει μαζικές προσφυγικές ροές και σοβαρή ανθρωπιστική κρίση, επηρεάζοντας συνολικά τη Μέση Ανατολή και την παγκόσμια οικονομία.

Πόλεμος χωρίς σαφές τέλος;

Η στρατιωτική συγκέντρωση δυνάμεων αυξάνει την πίεση για αποφάσεις. Ωστόσο, όπως επισημαίνουν αναλυτές, ο μεγαλύτερος κίνδυνος δεν είναι μόνο η έναρξη μιας σύγκρουσης, αλλά το ενδεχόμενο να εξελιχθεί σε πόλεμο χωρίς ξεκάθαρο στρατηγικό στόχο και χωρίς ορατό σημείο εξόδου, με συνέπειες που θα αναδιαμορφώσουν τον γεωπολιτικό χάρτη της περιοχής.

 

Διαβάστε επίσης 

Google: Βαριές κατηγορίες για Ιρανές πρώην εργαζόμενες – Μπροστά σε 20 χρόνια φυλάκιση για κλοπή εμπορικών μυστικών

Eldorado Gold: Στο τρίτο τρίμηνο μεταφέρεται η παραγωγή χρυσού στις Σκουριές – Στόχος αύξηση 40% έως το 2028

Κριστίν Λαγκάρντ στην Wall Street Journal: Θα ολοκληρώσω τη θητεία μου στην ΕΚΤ