ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
Την παραίτησή του στον υπουργό Υποδομών και Μεταφορών Χρίστο Δήμα, υπέβαλε ο διοικητής της ΥΠΑ Γιώργος Σαουνάτσος, μετά τη δημοσιοποίηση του πορίσματος της Επιτροπής Διερεύνησης για το μπλακάουτ στο FIR Αθηνών.
Όπως αναφέρει και η σχετική ανακοίνωση του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, ο υπουργός έκανε δεκτή την παραίτηση του κ. Σαουνάτσου. Προσωρινά τα καθήκοντα του κ. Σαουνάτσου αναλαμβάνει ο υποδιοικητής Αεροναυτιλίας κ. Γιώργος Βαγενάς, ενώ θα δρομολογηθούν άμεσα οι προβλεπόμενες διαδικασίες για τον ορισμό νέου Διοικητή.
Ο υπουργός Υποδομών και Μεταφορών Χρίστος Δήμας ως γνωστόν είχε αναφέρει από την πρώτη κιόλας στιγμή του συμβάντος ότι θα ζητήσει ευθύνες για το συμβάν της 4ης Ιανουαρίου. Όσον αφορά στο πόρισμα της Επιτροπής Διερεύνησης που συστάθηκε με απόφαση του ίδιοι του υπουργού και ήρθε χθες στο φως της δημοσιότητας άφησε «κενά» στην αφήγηση του πώς προήλθε πραγματικά το μπλακάουτ, με μόνο σίγουρο το γεγονός ότι η ΥΠΑ λειτουργεί με παρωχημένα συστήματα και απαρχαιωμένες υποδομές.
Υπενθυμίζεται ότι ο Γιώργος Σαουνάτσος, είχε αναλάβει τα καθήκοντα του διοικητή της ΥΠΑ τον Μάρτιο του 2024 με πενταετή θητεία και ήταν υπεύθυνος για θέματα ασφάλειας πτήσεων, εκσυγχρονισμού συστημάτων και ανάπτυξης αεροδρομίων.
Το πόρισμα της Επιτροπής και τα «κενά»
Σύμφωνα με την Επιτροπή Διερεύνησης δεν τίθεται ζήτημα κυβερνοασφάλειας, ενώ «η αιτία του ψηφιακού θορύβου ήταν ο αποσυγχρονισμός σε πλειάδα ετερογενών Διατάξεων/Διεπαφών, που καταλήγουν στις εγκαταστάσεις των ΚΕΠΑΘΜ στο Ελληνικό. Η λειτουργία αποκαταστάθηκε σταδιακά κατά τη διάρκεια του συμβάντος και ολοκληρώθηκε με τον επανασυγχρονισμό των διατάξεων/διεπαφών κατόπιν επανεκκινήσεων.
Να σημειωθεί ότι ο αποσυγχρονισμός διατάξεων/διεπαφών όπως αυτές που χρησιμοποιεί η ΥΠΑ μπορεί να προκληθεί από πληθώρα λόγων (αστάθεια υλικού, δυσλειτουργία ρολογιού χρονισμού, θερμικές παρενέργειες, βυθίσεις τροφοδοσίας κ.α.)…».
Ωστόσο, το πόρισμα που ήρθε στη δημοσιότητα χθες το απόγευμα, δημιουργεί μία νέα σειρά από αναπάντητα ερωτήματα, τα οποία όπως όλα δείχνουν θα μείνουν αναπάντητα λόγω της «έλλειψης αρχείων καταγραφής λειτουργίας και ιχνηλάτησης σφαλμάτων κάνει αδύνατο τον εκ των υστέρων ακριβή προσδιορισμό».
Παράλληλα, όπως επισημαίνεται στο πόρισμα, κατά τη διάρκεια της αντιμετώπισης του γενικευμένου μπλακάουτ διαπιστώθηκε ότι υπήρξε καθυστέρηση της ανίχνευσης της δυσλειτουργίας των τηλεπικοινωνιακών διεπαφών/διατάξεων, λόγω της έλλειψης από άκρη σε άκρη (end to end) τηλεμετρίας και ιχνηλάτησης σφαλμάτων των κυκλωμάτων αλλά «και του γεγονότος ότι το κέντρο λειτουργίας δικτύου του ΟΤΕ έβλεπε τα κυκλώματα αυτά ως λειτουργικά και αφετέρου στη μακράν του βέλτιστου συνεργασία μεταξύ των τεχνικών της ΥΠΑ και αυτών του ΟΤΕ»
Την ίδια ώρα, η επιτροπή επεσήμανε μεταξύ άλλων ότι η διαχείριση των πομποδεκτών της ΥΠΑ από το κεντρικό σύστημα VCS μέσω ενός δικτύου παλμοκωδικής διαμόρφωσης, ήταν ασταθής και με πλήρη έλλειψη τηλεμετρίας, με την ιχνηλάτιση εμφανιζόμενων προβλημάτων τη στιγμή που συμβαίνουν να γίνεται πολύ χρονοβόρα και αδύνατη σε μελλοντικό χρόνο, αν λάβουμε υπόψη μας ότι τα συστήματα δεν υποστηρίζουν την καταγραφή στοιχείων βλαβών και την ανάλυση δεδομένων συστήματος (post process analysis με log files).
Με βάση το παραπάνω δεδομένο και την ύπαρξη πολλαπλών ακούσιων εκπομπών από συστήματα της ΥΠΑ σε μη στελεχωμένους σταθμούς της σε διάφορα σημεία της Επικράτειας, ήταν ανέφικτο να καταγραφούν, αναλυθούν και εκτιμηθούν σε επίπεδο εντολών ενεργοποίησης των πομπών τα πραγματικά δεδομένα του προβλήματος εφόσον απαιτείτο ένα μεγάλο χρονικό διάστημα και πλειάδα εξοπλισμού ελέγχου δικτύου, που δεν διαθέτει η ΥΠΑ.
Συλλήβδην, η έλλειψη στοιχείων δημιούργησε μία σειρά καθυστερήσεων, που λειτούργησαν ως ντόμινο ενισχύοντας την καθυστέρηση στην επίλυσης του προβλήματος με τον ενδεδειγμένο τρόπο αντιμετώπισής της δυσλειτουργίας του συστήματος.
Οι άμεσες προτεραιότητες και το Master Plan για την αναδιοργάνωση της ΥΠΑ
Ως άμεση προτεραιότητα για την αποφυγή ενδεχόμενων προβλημάτων στο εγγύς μέλλον, η επιτροπή κρίνει την προμήθεια και θέση σε επιχειρησιακή λειτουργία των συστημάτων πομποδεκτών Voice over IP για τις επικοινωνίες αέρος-εδάφους (Air-Ground Radio) και των τηλεφωνικών Voice over IP συστημάτων εδάφους-εδάφους (Ground-Ground Telephony) και των 495 νέων πομποδεκτών. Όπως αναφέρει το πόρισμα «Η εγκατάσταση των εν λόγω συστημάτων σε συνδυασμό με την προμήθεια, εγκατάσταση και λειτουργία των νέων συστημάτων VCS/RCS (Voice Communication System / Radio Communication System) θα προσφέρει πλήρη ανάπτυξη ενός οικοσυστήματος Voice over IP, που θα αντιμετωπίσει οριστικά τις ελλείψεις επικοινωνιών που αναδείχθηκαν στο περιστατικό της 4ης Ιανουαρίου 2026».
Παράλληλα, εισηγείται:
- τη θεσμοθέτηση σταθερού κοινού μηχανισμού άμεσης απόκρισης ΥΠΑ–ΟΤΕ και τυποποιημένων διαδικασιών κρίσεων με δοκιμές/εκπαίδευση υπό εποπτεία ΑΠΑ,
- την ενίσχυση με τηλεμετρία/τηλεχειρισμό και δυνατότητα εκτέλεσης από άκρο σε άκρο διαγνωστικών ελέγχων στα κομβικά σημεία,
- την ενίσχυση εποπτείας ραδιοφάσματος από την ΕΕΤΤ για έγκαιρο εντοπισμό παρεμβολών/ανωμαλιών, καθώς και
- τη μετεγκατάσταση των εγκαταστάσεων του ΚΕΠΑΘΜ σε καταλληλότερο περιβάλλον, με στόχο τη μείωση συστημικών επιχειρησιακών κινδύνων και εξαρτήσεων με στόχο να διασφαλισθεί η αδιάλειπτη και ασφαλής παροχή υπηρεσιών αεροναυτιλίας.
Υπενθυμίζεται ότι, το συμβάν διερευνάται και από τον ΕΟΔΑΣΑΑΜ, το πόρισμα του οποίου αναμένεται σύντομα να δημοσιευτεί.
Όσον αφορά στο master plan του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών για την αναδιοργάνωση της ΥΠΑ όπως αποτυπώθηκε στο νομοσχέδιο που ψηφίστηκε το φθινόπωρο του 2025, περιλαμβάνει 364 δράσεις.
Το σχέδιο δράσης διάρκειας τριών ετών στηρίζει την αναδιοργάνωση της ΥΠΑ σε 7 πυλώνες:
- Πρώτος πυλώνας: η Παρακολούθηση και ο Συντονισμός του Σχεδίου Δράσης, ώστε η υλοποίηση να γίνεται έγκαιρα, με ευθυγράμμιση με τις απαιτήσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
- Δεύτερος πυλώνας: η Ανάπτυξη Υπηρεσιών Ζεύξης Δεδομένων (Data Link Services – DLS), που επιτρέπουν την ασφαλή ψηφιακή επικοινωνία μεταξύ αεροσκαφών και ελεγκτών.
- Τρίτος πυλώνας: η Αναβάθμιση του Κεντρικού Συστήματος Διαχείρισης Εναέριας Κυκλοφορίας (ΑΤΜ)/DPS Upgrade (TopSky ATC One), ώστε να λειτουργεί ως ένα από τα πιο σύγχρονα στον κόσμο.
- Τέταρτος πυλώνας: η Ολοκληρωμένη Εφαρμογή Πλοήγησης Βάσει Απόδοσης (PBN), αφορά τον εκσυγχρονισμό του ελληνικού εναέριου χώρου με νέες διαδικασίες πτήσης (RNP).
- Πέμπτος πυλώνας: η Εγκατάσταση νέων ραντάρ Mode S, περιλαμβάνει την αναβάθμιση επτά ραντάρ μέσω του έργου «Pallas T1», την προμήθεια οκτώ νέων και την πλήρη διασύνδεσή τους με το δίκτυο και το TopSky DPS, σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΕ) 1207/2011.
- Έκτος πυλώνας: η Πλήρης Εφαρμογή του Κανονισμού CP1, σχετίζεται με την υλοποίηση δράσεων για τη συμμόρφωση με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2021/116, στο πλαίσιο του Ενιαίου Ευρωπαϊκού Ουρανού.
- Έβδομος πυλώνας: ο Μετασχηματισμός της ΥΠΑ, επικεντρώνεται στη θεσμική και οργανωτική αναδιοργάνωση της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας, ενισχύοντας την αποδοτικότητα, τη λογοδοσία.
Έρχεται τεχνικός σύμβουλος από τον EUROCONTROL
Χθες, Τρίτη, 13 Ιανουαρίου 2026, ο υπουργός Υποδομών και Μεταφορών κ. Χρίστος Δήμας μετέβη στις Βρυξέλες, όπου πραγματοποίησε μία σειρά συναντήσεων αναφορικά με τα επόμενα βήματα εφαρμογής του Σχεδίου Δράσης (Action Plan) που υλοποιεί το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών με σκοπό την αναβάθμιση της αεροναυτιλίας.
Κατά τη διάρκεια της σύσκεψης εργασίας με τον Γενικό Διευθυντή του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για την Ασφάλεια της Αεροναυτιλίας (EUROCONTROL), Raúl Medina Caballero, συμφωνήθηκε ο ορισμός τεχνικού συμβούλου από τον Οργανισμό, που θα συμβάλλει στην υλοποίηση του Σχεδίου Δράσης.
Στις συναντήσεις συμμετείχαν επίσης ο Γενικός Γραμματέας Μεταφορών Στέλιος Σακαρέτσιος, ο Διοικητής της Αρχής Πολιτικής Αεροπορίας (ΑΠΑ) Χρήστος Τσίτουρας, ο Γιώργος Σαουνάτσος και ο Υποδιοικητής Αεροναυτιλίας της ΥΠΑ Γεώργιος Βαγενάς.
Διαβάστε επίσης:
ΟΣΕ: Ξεκινά ο διαγωνισμός για Τεχνικό Σύμβουλο – Οι διεκδικητές της θέσης
ΕΙΔΗΣΕΙΣ ΣΗΜΕΡΑ
