Η κυβέρνηση έκανε μεγάλα, σωστά βήματα στα φορολογικά. Έβαλε τάξη και στην αγορά της βραχυχρόνιας μίσθωσης, με την υποχρεωτική καταγραφή των Airbnb σε ειδικό Μητρώο. Κάνει στοχευμένους ελέγχους και διασταυρώνει έσοδα από τις ηλεκτρονικές πλατφόρμες. Αυτά είναι πρακτικές που εφαρμόζονται στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες.

Η πρόσφατη απόφαση να πραγματοποιηθούν αναδρομικοί έλεγχοι πενταετίας και μάλιστα με την απειλή υψηλών προστίμων, εγείρει σοβαρά ερωτήματα. Η στιγμή και ο τρόπος υπονομεύουν την ίδια την προσπάθεια συμμόρφωσης. Στόχος είναι να φτιαχτεί ένα σύστημα που λειτουργεί με λογικούς κανόνες οπότε δεν χρειάζεται εμμονή με το παρελθόν και κυρίως με όσους εντέλει συμμορφώθηκαν.

Θα μπορούσε να γίνει υπενθύμιση ώστε, όσοι έκρυψαν έσοδα, να κάνουν διορθωτικές φορολογικές δηλώσεις, με το κλασικό πρόστιμο των εκατό ευρώ. Τώρα όμως το πρόστιμο ξεκινά από τις 5.000. Στο στόχαστρο μπαίνουν κυρίως ιδιώτες που νοίκιασαν ένα ακίνητο της γιαγιάς ή του παππού, πολλές φορές περιστασιακά, ενδεχομένως με ασαφή ή καθόλου πληροφόρηση για τις φορολογικές τους υποχρεώσεις. Ναι, δεν επιτρέπεται άγνοια του νόμου, ναι, έπρεπε να τα είχαν δηλώσει. Εντούτοις το θεσμικό πλαίσιο μπήκε εκ των υστέρων και η ΑΑΔΕ άρχισε αργότερα να αποκτά εργαλεία ελέγχου, οπότε μιλάμε για δυο διαφορετικές ιστορικές συνθήκες.

Το αίτημα δεν είναι να αμνηστευθεί η φοροδιαφυγή του χθες αλλά να μην είναι τόσο σκληρή η τιμωρία, κυρίως για όσους πρόσθεσαν στο εισόδημα μικρά ποσά, ίσως μικρότερα και από το ελάχιστο πρόστιμο. Οι ιδιοκτήτες έμαθαν πλέον ότι όλα τα έσοδα «φαίνονται» και άρχισαν να λειτουργούν σε πλαίσιο νομιμότητας. Ξαφνικά τους θυμίζουν ότι όλα είναι σε αρχείο και ότι θα πληρώσουν για κάθε λάθος ή αμέλεια της πενταετίας. Αποτέλεσμα; Ένας φαύλος κύκλος δυσπιστίας. Γιατί να εμπιστευτεί ο πολίτης ένα κράτος που του δείχνει μεν τον σωστό δρόμο αλλά μόλις τον πάρει, του φωνάζει «τώρα θα πληρώσεις και για τα προπέρσινα»;

Η ειλικρίνεια στη σχέση κράτους-πολίτη δεν οικοδομείται με αναδρομικές τιμωρίες. Χτίζεται με ξεκάθαρους κανόνες, μεταβατικές περιόδους, ενημέρωση και κυρίως πρόβλεψη. Δεν είναι αποδεκτό, για παράδειγμα, να διατυπώνεται σήμερα η απειλή για πρόστιμα σε έσοδα που εισπράχθηκαν όταν δεν υπήρχε σαφές πλαίσιο για τα ενοικιαζόμενα δωμάτια.

Το υπουργείο Οικονομικών θα μπορούσε να στοχεύσει σε έσοδα από την τρέχουσα δραστηριότητα, όχι σε τιμωρητικά οφέλη από το παρελθόν. Αν θέλει πράγματι να πετύχει τη συμμόρφωση, ας ανακοινώσει μια περιορισμένη διορθωτική περίοδο, χωρίς υπερβολικές προσαυξήσεις και ποινές, για όσους δεν είχαν δηλώσει τα παλαιότερα εισοδήματά τους.

Το κράτος που λειτουργούσε επί δεκαετίες σαν ξέφραγο αμπέλι δεν δικαιούται να θυμώνει επειδή οι πολίτες προσπαθούσαν να επιβιώσουν μέσα στη σύγχυση. Δικαιούται όμως να διορθώνει το παρόν και να σχεδιάζει το μέλλον με κανόνες. Αντί για μαθήματα ηθικής εκ των υστέρων, ας φτιάξει μια απλή, σταθερή και δίκαιη πολιτική φορολόγησης, που δεν θα χρειάζεται να ανασύρει λάθη από το παρελθόν για να είναι αποτελεσματική.

 

Διαβάστε επίσης 

Πλειστηριασμοί ακινήτων: Μια τροποποίηση άρθρου, γροθιά στο στομάχι της οικονομίας

Ο Μητσοτάκης και τα ξένα κόλλυβα

Τι αλλάζει για την απασχόληση, τα ωράρια, τις υπερωρίες το νέο εργασιακό νομοσχέδιο