Πολεμικό σκηνικό στον Περσικό, διαπραγματεύσεις σε οριακό σημείο -Στα $97 το πετρέλαιο

Νέο μπαράζ αμερικανικών πληγμάτων στο ιρανικό νησί Κεσμ και επιθέσεις των Φρουρών της Επανάστασης σε Μπαχρέιν και Κουβέιτ τις τελευταίες ώρες, ενώ ο Ντόναλντ Τραμπ λέει ότι οι διπλωματικές επαφές συνεχίζονται.

Σε οριακό σημείο βρίσκεται η άτυπη διπλωματική διαδικασία μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν, καθώς το τελευταίο 12ωρο σημαδεύτηκε από νέα στρατιωτική κλιμάκωση στον Περσικό Κόλπο και σφοδρούς βομβαρδισμούς στον Λίβανο.

Η ένταση στο Στενό του Ορμούζ και η έλλειψη οριστικής διπλωματικής διευθέτησης προκάλεσαν άμεση νευρικότητα στις διεθνείς αγορές ενέργειας κατά την έναρξη της διαπραγμάτευσης την Τετάρτη, με το πετρέλαιο τύπου Brent να σημειώνει άνοδο κατά 1,09% φτάνοντας στα $97,05 το βαρέλι, και το αμερικανικό αργό (WTI) να ακολουθεί με άνοδο 1,08% στα $94,77 το βαρέλι. Παρά το πολεμικό σκηνικό και τις επιπτώσεις στην οικονομία, η Ουάσιγκτον επιμένει επίσημα ότι η διμερής εκεχειρία παραμένει σε ισχύ.

Το χρονικό των στρατιωτικών πληγμάτων

Η νέα τροπή των επιχειρήσεων ξεκίνησε την Τρίτη, όταν αμερικανικά αεροσκάφη έπληξαν με πύραυλο Hellfire το μηχανοστάσιο του υπό σημαία Μποτσουάνας δεξαμενόπλοιου M/T Lexie. Σύμφωνα με ανακοίνωση της Κεντρικής Διοίκησης των ΗΠΑ (CENTCOM), το σκάφος ήταν κενό φορτίου και επιχείρησε να σπάσει τον αμερικανικό ναυτικό αποκλεισμό κατευθυνόμενο προς το ιρανικό νησί Χαρνγκ. Η CENTCOM ανέφερε ότι το πλήγμα πραγματοποιήθηκε αφού το πλήρωμα αγνόησε προειδοποιήσεις διάρκειας 24 ωρών.

Σε αντίποινα, οι Φρουροί της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) εξαπέλυσαν επιθέσεις με drones και βαλλιστικούς πυραύλους εναντίον αμερικανικών εγκαταστάσεων και περιφερειακών συμμάχων στην περιοχή:

– Κουβέιτ: Εκτοξεύθηκαν δύο βαλλιστικοί πύραυλοι, οι οποίοι σύμφωνα με τις αμερικανικές υπηρεσίες κατέπεσαν νωρίτερα ή διαλύθηκαν κατά την πτήση. Ακολούθησε δεύτερο κύμα επιθέσεων με drones αυτοκτονίας (one-way attack drones), τα οποία αναχαιτίστηκαν.

– Μπαχρέιν: Τρεις ιρανικοί πύραυλοι αναχαιτίστηκαν από τα συστήματα αεράμυνας των ΗΠΑ και του Μπαχρέιν. Το IRGC ισχυρίστηκε μέσω Telegram ότι επλήγη το αρχηγείο του 5ου Αμερικανικού Στόλου, ισχυρισμός που διαψεύστηκε επίσημα από το Πεντάγωνο, το οποίο έκανε λόγο για μηδενικές απώλειες ή ζημιές.

– Περσικός Κόλπος: Καταρρίφθηκαν τρία ιρανικά drones που κατευθύνονταν εναντίον εμπορικών πλοίων.

Ως απάντηση, αμερικανικές δυνάμεις πραγματοποίησαν αεροπορικές επιδρομές «σταθερής αυτοάμυνας» στο νησί Qeshm (Κεσμ) του Ιράν, στοχεύοντας στρατιωτικό σταθμό επίγειου ελέγχου και υποδομές επικοινωνιών των IRGC.

Το Κεσμ ως στρατιωτικό προπύργιο

Το νησί Κεσμ, με έκταση περίπου 1.445 τετραγωνικά χιλιόμετρα, αποτελεί το γεωγραφικό κέντρο βάρους των επιχειρήσεων λόγω της θέσης του στην είσοδο του Στενού του Ορμούζ. Σύμφωνα με στρατιωτικές αναλύσεις, η περιοχή έχει μετατραπεί από ζώνη ελεύθερου εμπορίου σε οχυρωμένη βάση.

Κάτω από την επιφάνειά του, το Ιράν έχει αναπτύξει δίκτυα υπόγειων εγκαταστάσεων («πόλεις πυραύλων») και παράκτιων συστοιχιών, με αντικειμενικό σκοπό τον έλεγχο ή τη διακοπή της διεθνούς ναυσιπλοΐας. Λόγω αυτών των υποδομών, η CENTCOM αντιμετωπίζει το νησί ως το κέντρο ελέγχου των ιρανικών επιχειρήσεων στο Στενό, στοχεύοντας συστηματικά τις δυνατότητες έγκαιρης προειδοποίησης και καθοδήγησης των IRGC.

Διπλωματικό αδιέξοδο και η «σφήνα» του Λιβάνου

Στο πολιτικό πεδίο, η διαδικασία των διαπραγματεύσεων, η οποία ξεκίνησε με τη μεσολάβηση του Πακιστάν τον Απρίλιο του 2026, αντιμετωπίζει σοβαρούς κλυδωνισμούς:

– Η ιρανική αναστολή: Η Τεχεράνη (μέσω του Υπουργού Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί και του επικεφαλής διαπραγματευτή Μοχαμάντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ) ανακοίνωσε τη Δευτέρα την αναστολή των συνομιλιών, καταγγέλλοντας τις ισραηλινές στρατιωτικές επιχειρήσεις στον Λίβανο ως παραβίαση της συνολικής συμφωνίας. Το Ιράν επιμένει ότι η εκεχειρία πρέπει να περιλαμβάνει και τη Χεζμπολάχ. Αναφορές δυτικών υπηρεσιών πληροφοριών υποδεικνύουν ότι η σκληρή γραμμή επιβάλλεται από τον κύκλο του Υπουργού Εσωτερικών Αχμάντ Βαχιντί, ο οποίος ελέγχει την τρέχουσα λήψη αποφάσεων.

– Η αμερικανική θέση: Κατά την εμφάνισή του στη Γερουσία, ο Αμερικανός Υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο επιβεβαίωσε ότι το Ιράν έχει δεχθεί να συζητήσει πτυχές του πυρηνικού του προγράμματος που παλαιότερα απέρριπτε. Ωστόσο, ξεκαθάρισε ότι η κυβέρνηση δεν προτίθεται να προχωρήσει σε άρση κυρώσεων ή αποδέσμευση των παγωμένων περιουσιακών στοιχείων ύψους 12 δισεκατομμυρίων δολαρίων, εάν δεν υπάρξουν μόνιμες δεσμεύσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα και την ελευθερία της ναυσιπλοΐας. Παράλληλα, ο Ρούμπιο ανέφερε ότι ο νέος Ανώτατος Ηγέτης του Ιράν, Μοτζταμπά Χαμενεΐ, εμπλέκεται πλέον άμεσα στις διπλωματικές επαφές.

Η κατάσταση στον Λίβανο

Παρά τις δηλώσεις της αμερικανικής ηγεσίας περί συμφωνίας για παύση των εχθροπραξιών, το πεδίο στον Λίβανο παρουσιάζει πλήρη δραστηριότητα. Την Τρίτη, ισραηλινά αεροπορικά πλήγματα στην παραθαλάσσια πόλη της Τύρου (κοντά στο νοσοκομείο Jabal Amel) και στην περιοχή Borj el-Chmali προκάλεσαν τον θάνατο τουλάχιστον 10 ανθρώπων και τον τραυματισμό δεκάδων.

Τις πρώτες πρωινές ώρες της Τετάρτης, το ισραηλινό πυροβολικό έπληξε τις κοινότητες Blat (περιοχή Marjayoun) και Dibbine στον νότιο Λίβανο, εντείνοντας την πίεση στο μέτωπο της Χεζμπολάχ, γεγονός που αποτελεί το κύριο σημείο τριβής στις συνομιλίες ΗΠΑ-Ιράν.

Η νευρικότητα των αγορών αντανακλά τον κίνδυνο παρατεταμένης εμπλοκής σε μια γεωγραφική ζώνη από την οποία διέρχεται το ένα πέμπτο της παγκόσμιας κατανάλωσης πετρελαίου. Η Ουάσιγκτον επιμένει ότι η εκεχειρία «κρατάει» τεχνικά ως πλαίσιο, ωστόσο η ταυτόχρονη διεξαγωγή στρατιωτικών αντιποίνων και η σύνδεση του μετώπου με τον Λίβανο καθιστούν τη διαδικασία εξαιρετικά ασταθή.