Η πλειοψηφία των δικαστών του Ανώτατου Δικαστηρίου των ΗΠΑ φάνηκε την Τρίτη να αντιμετωπίζει με κατανόηση την άποψη ότι η κυβέρνηση Τραμπ θα πρέπει να μπορεί να απορρίπτει αιτούντες άσυλο στα σύνορα ΗΠΑ–Μεξικού.

Εάν το Δικαστήριο στηρίξει τη διοίκηση, θα επιτρέψει στον πρόεδρο Τραμπ να επαναφέρει μια πολιτική που εφαρμόστηκε αρχικά το 2016, βάσει της οποίας η κυβέρνηση εμπόδιζε τους αιτούντες άσυλο να πατήσουν σε αμερικανικό έδαφος, όπου η ομοσπονδιακή νομοθεσία τους δίνει το δικαίωμα να ζητήσουν άσυλο και προστασία από διώξεις.

1

Σύμφωνα με την ομοσπονδιακή νομοθεσία, κάθε μη πολίτης που «βρίσκεται φυσικά στις Ηνωμένες Πολιτείες» ή «φτάνει στις Ηνωμένες Πολιτείες» μπορεί να υποβάλει αίτηση ασύλου. Οι μετανάστες που δηλώνουν την πρόθεσή τους παραπέμπονται σε συνέντευξη για να εξεταστεί αν έχουν βάσιμο φόβο δίωξης.

Στο επίκεντρο της υπόθεσης βρίσκεται το ερώτημα αν οι μη πολίτες πρέπει να περάσουν πλήρως τα σύνορα για να αποκτήσουν το δικαίωμα αίτησης ασύλου ή αν αρκεί να εμφανιστούν στα σύνορα και να ζητήσουν είσοδο.

Η συντηρητική πλειοψηφία του Ανώτατου Δικαστηρίου έχει γενικά δείξει δεκτικότητα στις αξιώσεις της κυβέρνησης Τραμπ για ενίσχυση της προεδρικής εξουσίας, επιτρέποντάς της προσωρινά να εφαρμόζει πολιτικές όσο εκκρεμούν υποθέσεις στα κατώτερα δικαστήρια. Ωστόσο, τον περασμένο μήνα οι δικαστές —συμπεριλαμβανομένων δύο που είχε διορίσει ο Τραμπ— ακύρωσαν τους εκτεταμένους δασμούς του σε εισαγωγές, αποδοκιμάζοντας βασική οικονομική του πολιτική.

Κεντρικό ζήτημα στην υπόθεση, που αναμένεται να κριθεί στα τέλη Ιουνίου ή αρχές Ιουλίου, είναι η ερμηνεία του όρου «φτάνει» στη χώρα. Οι δικαστές αφιέρωσαν πάνω από μία ώρα προσπαθώντας να διακρίνουν τη διαφορά ανάμεσα στο «φτάνει στις ΗΠΑ» και «φτάνει στα σύνορα».

Ο πρόεδρος του Δικαστηρίου Τζον Ρόμπερτς και η δικαστής Έιμι Κόνι Μπάρετ άφησαν να εννοηθεί ότι το «φτάνει στις ΗΠΑ» σημαίνει πλήρη διέλευση των συνόρων, όπως υποστηρίζει η κυβέρνηση Τραμπ.

Η πρακτική επιστροφής αιτούντων άσυλο ξεκίνησε από τον πρόεδρο Μπαράκ Ομπάμα το 2016 και επεκτάθηκε σημαντικά από τον Τραμπ κατά την πρώτη του θητεία, πριν καταργηθεί από την κυβέρνηση Μπάιντεν το 2021.

Κατώτερα δικαστήρια έχουν επανειλημμένα ακυρώσει την πολιτική, έπειτα από προσφυγές οργανώσεων και αιτούντων άσυλο από την Ονδούρα, τη Νικαράγουα και το Μεξικό. Οι δικηγόροι των μεταναστών υποστηρίζουν ότι η πολιτική είναι παράνομη και αντίκειται στην παράδοση των ΗΠΑ να προσφέρουν προστασία σε διωκόμενους.

Η κυβέρνηση Τραμπ, η οποία έχει κινηθεί για τον περιορισμό της διαδικασίας ασύλου, ζητά από το Δικαστήριο να επιτρέψει την επαναφορά της πολιτικής, θεωρώντας την κρίσιμο εργαλείο για τη διαχείριση αυξημένων μεταναστευτικών ροών.

Ορισμένοι δικαστές εξέφρασαν προβληματισμούς για το εύρος των δικαιωμάτων των αιτούντων άσυλο, ενώ άλλοι χαρακτήρισαν «τεχνητή» τη συζήτηση για το ακριβές σημείο ενεργοποίησης αυτών των δικαιωμάτων.

Αντίθετα, οι φιλελεύθεροι δικαστές Σόνια Σοτομαγιόρ και Κετάντζι Μπράουν Τζάκσον εξέφρασαν έντονη αντίθεση, υποστηρίζοντας ότι η αποτροπή αιτούντων άσυλο παραβιάζει τόσο τη βούληση του Κογκρέσου όσο και διεθνείς συμφωνίες για τους πρόσφυγες. «Έχουν φτάσει. Χτυπούν την πόρτα», δήλωσε χαρακτηριστικά η Σοτομαγιόρ.

Η υπόθεση λαμβάνει χώρα σε μια περίοδο που οι αιτήσεις ασύλου έχουν αυξηθεί σημαντικά, με σχεδόν τέσσερα εκατομμύρια εκκρεμείς υποθέσεις και μεγάλες καθυστερήσεις στις διαδικασίες.

Στο παρελθόν, οι αμερικανικές αρχές έχουν εμποδίσει αιτούντες άσυλο να προσεγγίσουν σημεία εισόδου, οδηγώντας πολλούς να παραμένουν για εβδομάδες ή μήνες σε επικίνδυνες συνθήκες στο Μεξικό.

Η κυβέρνηση υποστηρίζει επίσης ότι οι υποχρεώσεις της βάσει της νομοθεσίας περί ασύλου ισχύουν εντός των ΗΠΑ και όχι εκτός των συνόρων, επικαλούμενη και σχετική απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου τη δεκαετία του 1990.

Ωστόσο, κατώτερα δικαστήρια έχουν κρίνει ότι οι αιτούντες άσυλο πρέπει να εξετάζονται εφόσον φτάνουν στα σύνορα, ακόμη κι αν δεν έχουν περάσει πλήρως στο αμερικανικό έδαφος, εντείνοντας τη νομική αντιπαράθεση γύρω από την υπόθεση.

Διαβάστε επίσης 

The Times: Το βρετανικό Ναυτικό σχεδιάζει να ηγηθεί μιας συμμαχίας για το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ

Ντόναλντ Τραμπ: Το Ιράν έχει συμφωνήσει να μην αποκτήσει ποτέ πυρηνικά όπλα – Η Τεχεράνη θέλει μια συμφωνία

Συνάντηση Παπασταύρου – Ardill (ExxonMobil): Σε τροχιά υλοποίησης η ερευνητική γεώτρηση το 1ο τρίμηνο του 2027 στο Ιόνιο