Με τον πρόεδρο της Βενεζουέλας, Νικολάς Μαδούρο, υπό κράτηση στις Ηνωμένες Πολιτείες, οι στενότεροι συνεργάτες του έσπευσαν νωρίς το Σάββατο να καλύψουν το κενό εξουσίας, χρησιμοποιώντας τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και την κρατική τηλεόραση, υιοθετώντας προκλητική στάση απέναντι στην κυβέρνηση Τραμπ.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, δήλωσε στο Fox News το Σάββατο ότι η Ουάσινγκτον εξετάζει πώς θα μπορούσε να διαμορφωθεί μια μεταβίβαση εξουσίας στη Βενεζουέλα. Την ίδια ώρα, οι πλέον προβεβλημένοι παράγοντες του καθεστώτος προχωρούσαν ήδη σε κινήσεις επιβεβαίωσης της κυριαρχίας τους επί του στρατού και της κρατικής μηχανής.

1

Η αντιπρόεδρος Ντέλσι Ροντρίγκες αναλαμβάνει πρωτοβουλίες

Η αντιπρόεδρος της Βενεζουέλας, Ντέλσι Ροντρίγκες, θα ήταν η επόμενη στη σειρά διαδοχής του Μαδούρο βάσει του Συντάγματος. Το Σάββατο μίλησε τηλεφωνικά στην κρατική τηλεόραση, απευθύνοντας έκκληση για εθνική ενότητα και απορρίπτοντας κάθε ξένη παρέμβαση, ενώ είχε και τηλεφωνική επικοινωνία με τον Ρώσο υπουργό Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ. Η ακριβής τοποθεσία της δεν έχει γίνει γνωστή, ενώ η ρωσική κυβέρνηση διέψευσε πληροφορίες ότι βρίσκεται στη Ρωσία.

«Έχουν αντιπρόεδρο, όπως γνωρίζετε», δήλωσε ο Τραμπ στο Fox, ερωτηθείς για το ποιος θα μπορούσε να διαδεχθεί τον Μαδούρο. Πρόσθεσε ότι θα εξετάσει επίσης αν θα πρέπει να αναλάβει η ηγέτιδα της αντιπολίτευσης, Μαρία Κορίνα Ματσάδο, επισημαίνοντας ότι στόχος είναι να αποφευχθεί μια νέα επέμβαση των ΗΠΑ για απομάκρυνση ηγεσίας.

«Δεν μπορούμε να ρισκάρουμε, αφού κάναμε αυτό το απίστευτο βήμα χθες το βράδυ, να αφήσουμε κάποιον άλλον να αναλάβει και να χρειαστεί να το ξανακάνουμε», είπε.

Η Ματσάδο, από την πλευρά της, δήλωσε ότι ο υποψήφιος που στήριξε στις περσινές εκλογές, Εδμούνδο Γκονσάλες, θα πρέπει να αναλάβει άμεσα την εξουσία και κάλεσε τις ένοπλες δυνάμεις να τον στηρίξουν. Ωστόσο, ο Γκονσάλες βρίσκεται σε εξορία στην Ισπανία, ενώ η ίδια η Ματσάδο δεν έχει ακόμη επιστρέψει στη Βενεζουέλα, μετά το ταξίδι της στη Σουηδία τον περασμένο μήνα για την παραλαβή του Νόμπελ Ειρήνης.

Η ισχυρότερη φιγούρα μετά τον Μαδούρο

Για πολλούς, η Ροντρίγκες θεωρείται το ισχυρότερο πρόσωπο στη χώρα μετά τον Μαδούρο. Στενή του σύμμαχος, ανέβηκε ταχύτατα στην ιεραρχία, έχοντας διατελέσει υπουργός Ενημέρωσης και Εξωτερικών, ενώ το 2024 ανέλαβε και το χαρτοφυλάκιο της Ενέργειας, μετά τις αμφισβητούμενες προεδρικές εκλογές.

Η 56χρονη Ροντρίγκες διαδραμάτισε κεντρικό ρόλο στον σχεδιασμό του κρατικού προϋπολογισμού και ηγήθηκε διπλωματικών προσπαθειών για την ενίσχυση συμμαχιών με βασικούς εταίρους της Βενεζουέλας, όπως η Κίνα και η Ρωσία. Πρόσφατα άσκησε πιέσεις στο Πεκίνο για αύξηση των αγορών βενεζουελανικού πετρελαίου και για την παροχή διαλυτικών ουσιών, απαραίτητων για τη συνέχιση των εξαγωγών υπό το καθεστώς αμερικανικών κυρώσεων.

Ξεκίνησε την πολιτική της πορεία επί προεδρίας Ούγκο Τσάβες, αφού αποφοίτησε ως νομικός από το Κεντρικό Πανεπιστήμιο της Βενεζουέλας. Ο πατέρας της, Χόρχε Αντόνιο Ροντρίγκες, υπήρξε εξέχουσα φυσιογνωμία της ριζοσπαστικής Αριστεράς στη Βενεζουέλα τις δεκαετίες του 1960 και 1970 και ιδρυτής μαρξιστικού κόμματος. Πέθανε το 1976 κατά τη διάρκεια ανάκρισης στη φυλακή, έπειτα από βασανιστήρια των κρατικών δυνάμεων ασφαλείας — γεγονός που σημάδεψε καθοριστικά το πολιτικό αφήγημα της Ντέλσι Ροντρίγκες.

Όσοι έχουν συνεργαστεί μαζί της συχνά αναφέρονται στην αδιάκοπη εργασιακή της ένταση, με τον Μαδούρο να δηλώνει πρόσφατα ότι απαντούσε σε μηνύματα μέχρι αργά τη νύχτα και τις πρώτες πρωινές ώρες.

Πιστός σύμμαχος

Ο αδελφός της, Χόρχε Ροντρίγκες, αποτελεί επίσης κεντρικό πρόσωπο του καθεστώτος, ως πρόεδρος της Εθνοσυνέλευσης και ένας από τους στενότερους συμβούλους του Μαδούρο. Ο 60χρονος ψυχίατρος δραστηριοποιήθηκε πολιτικά ήδη από τα φοιτητικά του χρόνια και στη συνέχεια ανέλαβε κυβερνητικούς ρόλους.

Πιστός σύμμαχος τόσο του Τσάβες όσο και του Μαδούρο, έχει διατελέσει αντιπρόεδρος, υπουργός Επικοινωνίας και επικεφαλής της εκλογικής αρχής. Παράλληλα, υπήρξε διαπραγματευτής της κυβέρνησης Μαδούρο σε αρκετούς γύρους συνομιλιών με τις ΗΠΑ και την αντιπολίτευση.

Παρά τον ρόλο του διαμεσολαβητή, είναι γνωστός για τον εκρηκτικό του χαρακτήρα, με συχνά ξεσπάσματα στο Κοινοβούλιο και δημόσιες απειλές και ύβρεις κατά πολιτικών αντιπάλων. Είναι το μοναδικό μέλος του στενού κύκλου του Μαδούρο που δεν έχει τοποθετηθεί δημόσια μετά τη σύλληψη του προέδρου.

Ο Χόρχε Ροντρίγκες θεωρείται κομβικός για τη διατήρηση της συνοχής και της πολιτικής συνέχειας στο κυβερνών κόμμα. Επανεξελέγη βουλευτής τον Μάιο του 2025 και αναμενόταν να αναλάβει καθήκοντα στις 5 Ιανουαρίου.

Ο άνθρωπος του στρατού

Εν μέσω φημών ότι η οικία του είχε δεχθεί επίθεση και ότι ο ίδιος είχε σκοτωθεί, ο υπουργός Άμυνας Βλαντίμιρ Παδρίνο Λόπες, 62 ετών, ήταν ο πρώτος ανώτερος αξιωματούχος που εμφανίστηκε σε βίντεο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, περισσότερες από τρεις ώρες μετά την έναρξη της αναταραχής. Στο μήνυμά του κάλεσε τους πολίτες να παραμείνουν ψύχραιμοι, στήριξε την κήρυξη κατάστασης έκτακτης ανάγκης από τον Μαδούρο και δήλωσε ότι θα ενεργοποιηθούν μέτρα εθνικής άμυνας για την αποκατάσταση της τάξης και της σταθερότητας.

Ο Παδρίνο υπηρετεί ως υπουργός Άμυνας από τον Οκτώβριο του 2014, γεγονός που τον καθιστά έναν από τους μακροβιότερους αξιωματούχους της κυβέρνησης. Διορίστηκε σε μια περίοδο έντονων αντικυβερνητικών διαδηλώσεων, όταν ο Μαδούρο επιδίωκε να ενισχύσει τον έλεγχο και την αφοσίωση των ενόπλων δυνάμεων. Αξιωματικός καριέρας, εκπαιδευμένος στο παραδοσιακό στρατιωτικό σύστημα της Βενεζουέλας, θεωρήθηκε πρόσωπο ικανό να διατηρήσει την ενότητα του στρατού καθώς η πολιτική και οικονομική κρίση επιδεινωνόταν.

Κατά τη θητεία του, οι ένοπλες δυνάμεις ανέλαβαν ρόλους πολύ πέραν της εθνικής άμυνας, ελέγχοντας κρίσιμους τομείς της οικονομίας, όπως η διανομή τροφίμων, τα λιμάνια, η εξόρυξη και τα logistics που συνδέονται με τον πετρελαϊκό κλάδο. Η διεύρυνση αυτή έχει συνδέσει άμεσα την επιβίωση της στρατιωτικής ηγεσίας με τη διατήρηση του σημερινού πολιτικού συστήματος.

Ο Παδρίνο έχει στηρίξει σταθερά τον Μαδούρο σε όλες τις μεγάλες κρίσεις, συμπεριλαμβανομένων των διαδηλώσεων του 2017, της πρόκλησης του 2019 μετά τη διεθνή αναγνώριση του Χουάν Γκουαϊδό ως μεταβατικού προέδρου και των επανειλημμένων αναφορών για αναταραχή εντός του στρατεύματος. Έχει τεθεί υπό κυρώσεις από τις ΗΠΑ και άλλες χώρες, οι οποίες τον κατηγορούν για στήριξη αυταρχικής διακυβέρνησης, παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και διαφθορά. Οι ΗΠΑ έχουν προσφέρει αμοιβή 15 εκατομμυρίων δολαρίων για πληροφορίες που θα οδηγήσουν στη σύλληψή του.

Ο υπουργός Εσωτερικών της Βενεζουέλας, Ντιοσδάδο Καμπέγιο, εμφανίστηκε επίσης νωρίς το Σάββατο στην κρατική τηλεόραση, καλώντας σε ψυχραιμία και ζητώντας διεθνή προσοχή σε αυτό που χαρακτήρισε επιθέσεις σε περιοχές με άμαχο πληθυσμό.

«Αυτό που προσπάθησαν να κάνουν με βόμβες και πυραύλους, το πέτυχαν εν μέρει», δήλωσε, διερωτώμενος αν η διεθνής κοινότητα θα «καταστεί συνένοχη σε αυτή τη σφαγή».

Συμμετοχή σε πραξικόπημα

Ο 62χρονος Καμπέγιο είναι ο ισχυρός άνδρας του σοσιαλιστικού κόμματος, ελέγχοντας δίκτυα πιστών σε όλη τη χώρα, καθώς και τις φυλακές, την αστυνομία και τις υπηρεσίες πληροφοριών — δομές που, σύμφωνα με τον ΟΗΕ, έχουν διευκολύνει εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας.

Ως ανθυπολοχαγός του στρατού, συμμετείχε στην αποτυχημένη απόπειρα πραξικοπήματος του 1992 υπό την ηγεσία του Τσάβες. Μετά την εκλογή του Τσάβες στην προεδρία, ανέλαβε καίριες θέσεις, μεταξύ των οποίων υπουργός Στέγασης και Τηλεπικοινωνιών, πρόεδρος της Εθνοσυνέλευσης και κυβερνήτης της πολιτείας Μιράντα.

Ο Καμπέγιο διαδραμάτισε πρωταγωνιστικό ρόλο στην ενίσχυση του κρατικού ελέγχου στα μέσα ενημέρωσης και στη δίωξη πολιτικών αντιπάλων, δημοσιογράφων και υπερασπιστών ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Το 2018, οι ΗΠΑ τον κατηγόρησαν για διακίνηση ναρκωτικών και τρομοκρατία. Αντιμετωπίζει κατηγορίες σε ομοσπονδιακό κατηγορητήριο της Νότιας Περιφέρειας της Νέας Υόρκης για συνωμοσία με σκοπό τη διάπραξη «ναρκοτρομοκρατίας». Το 2025, το Στέιτ Ντιπάρτμεντ ανακοίνωσε ότι αυξάνει την αμοιβή για πληροφορίες που θα οδηγήσουν στη σύλληψή του έως και τα 25 εκατομμύρια δολάρια.

Διαβάστε επίσης

Νικολάς Μαδούρο: Ο συνδικαλιστής που έγινε πρόεδρος και το τέλος του ως αυταρχικός ηγέτης της Βενεζουέλας

Οι πρώτες φωτογραφίες του Νικολάς Μαδούρο μετά τη σύλληψή του – Με χειροπέδες και μάσκα στα μάτια

ΥΠΕΞ: Παρακολουθούμε την κατάσταση στη Βενεζουέλα, σε επαφή με την ελληνική κοινότητα