ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
Το εκλογικό αποτέλεσμα στη Σαξονία-Άνχαλτ αλλάζει τα δεδομένα για το AfD και προκαλεί νέα πολιτική συζήτηση στη Γερμανία. Με ποσοστό 44% των ψήφων, το ακροδεξιό κόμμα κατέγραψε μια εντυπωσιακή νίκη και βρέθηκε για πρώτη φορά τόσο κοντά στην προοπτική να αναλάβει τη διακυβέρνηση ενός γερμανικού κρατιδίου.
Το AfD δεν κατάφερε να εξασφαλίσει την απόλυτη πλειοψηφία, καθώς του έλειψαν τρεις έδρες, ωστόσο το αποτέλεσμα δημιουργεί ένα νέο πολιτικό τοπίο. Το κρίσιμο ερώτημα πλέον δεν είναι μόνο εάν και με ποιον τρόπο θα μπορέσει να σχηματίσει κυβέρνηση, αλλά και τι θα σήμαινε στην πράξη μια ενδεχόμενη διακυβέρνησή του.
Το αντιμεταναστευτικό και φιλορωσικό κόμμα βρίσκεται μπροστά σε δύο βασικές επιλογές: να αναζητήσει κοινοβουλευτικό εταίρο προκειμένου να σχηματίσει κυβέρνηση ή να επιχειρήσει να κυβερνήσει χωρίς κοινοβουλευτική πλειοψηφία.
Και τα δύο σενάρια, ωστόσο, παρουσιάζουν σημαντικές δυσκολίες. Τα παραδοσιακά γερμανικά κόμματα εξακολουθούν να αποκλείουν οποιαδήποτε συνεργασία με το AfD, διατηρώντας το λεγόμενο «τείχος προστασίας» απέναντι στην ακροδεξιά. Ως αποτέλεσμα, ακόμη και μια κυβέρνηση με επικεφαλής το AfD θα μπορούσε να αντιμετωπίσει σοβαρούς περιορισμούς στην προσπάθειά της να υλοποιήσει το πολιτικό της πρόγραμμα.
Οι πιθανοί σύμμαχοι και το «τείχος προστασίας»
Μία πιθανή κοινοβουλευτική διέξοδος θα μπορούσε να προκύψει μέσω του αριστερού λαϊκιστικού BSW. Το κόμμα επέκρινε τη Δευτέρα την πολιτική απομόνωσης του AfD και έχει εκφράσει απόψεις που σε ορισμένα ζητήματα συγκλίνουν με εκείνες της ακροδεξιάς παράταξης, ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά τη μεταναστευτική πολιτική της Γερμανίας και τη στάση της απέναντι στον πόλεμο στην Ουκρανία.
Την ίδια ώρα, στελέχη του AfD στη Σαξονία-Άνχαλτ επιχειρούν να ανοίξουν δίαυλο επικοινωνίας με τη δεξιότερη πτέρυγα του CDU. Ωστόσο, ο καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς έχει αποκλείσει κατηγορηματικά το ενδεχόμενο συνεργασίας με το AfD.
Η εξέλιξη έχει ιδιαίτερη σημασία λόγω της δομής του γερμανικού ομοσπονδιακού συστήματος. Τα 16 κρατίδια διαθέτουν σημαντικές αρμοδιότητες σε κρίσιμους τομείς της καθημερινότητας, μεταξύ των οποίων η εκπαίδευση, ο πολιτισμός, η αστυνομία και η δημόσια ραδιοτηλεόραση.
Επομένως, η κατάκτηση της εξουσίας σε ένα κρατίδιο δεν θα αποτελούσε απλώς μια συμβολική νίκη για το AfD. Θα του έδινε τη δυνατότητα να δοκιμάσει στην πράξη μέρος της πολιτικής του ατζέντας.
Η Σαξονία-Άνχαλτ ως «πρόβα» για την υπόλοιπη Γερμανία
Το ίδιο το AfD δεν έχει κρύψει ότι βλέπει μια ενδεχόμενη ανάληψη της διακυβέρνησης στη Σαξονία-Άνχαλτ ως ένα πολιτικό πείραμα με μεγαλύτερες φιλοδοξίες.
Το κρατίδιο θα μπορούσε να λειτουργήσει ως πεδίο εφαρμογής πολιτικών που το κόμμα επιδιώκει να προωθήσει αργότερα και σε ομοσπονδιακό επίπεδο.
Ο υποψήφιος του AfD για την πρωθυπουργία της Σαξονίας-Άνχαλτ, Ούλριχ Ζίγκμουντ, είχε δηλώσει κατά την προεκλογική περίοδο στο CNN ότι μια εκλογική νίκη του κόμματος θα μπορούσε, όπως υποστήριξε, να σηματοδοτήσει την αρχή του τέλους ορισμένων από τις «τρελές» πολιτικές που εφαρμόζει η ομοσπονδιακή κυβέρνηση.
Πριν όμως περάσει από τη ρητορική στην πράξη, το AfD θα πρέπει να αντιμετωπίσει μια σειρά από σοβαρά εμπόδια. Ανάμεσά τους βρίσκονται τα δημοσιονομικά προβλήματα της Σαξονίας-Άνχαλτ, αλλά και η δυσκολία που συνεπάγεται η μετάβαση από τον ρόλο της αντιπολίτευσης σε εκείνον της κυβέρνησης.
Το πρόγραμμα του κόμματος, έκτασης 258 σελίδων, περιγράφει μια βαθιά αλλαγή πολιτικής κατεύθυνσης. Οι προτάσεις του εκτείνονται από τη μεταναστευτική πολιτική και την εκπαίδευση έως τον πολιτισμό, ενώ σε αρκετά σημεία συγκρούονται με τις σημερινές πολιτικές της Γερμανίας.
Μετανάστευση: «Επαναμετανάστευση» και απελάσεις
Στον πυρήνα της ατζέντας του AfD βρίσκεται η δραστική αναμόρφωση της μεταναστευτικής πολιτικής.
Το κόμμα ζητά την άμεση απέλαση παράτυπων μεταναστών, την επέκταση των εγκαταστάσεων κράτησης για όσους πρόκειται να απελαθούν, αλλά και την επιστροφή στις χώρες καταγωγής τους πολιτών μη γερμανικής εθνοτικής προέλευσης, στο πλαίσιο της πολιτικής που το ίδιο αποκαλεί «επαναμετανάστευση».
Σύμφωνα με το AfD, η Σαξονία-Άνχαλτ έχει φτάσει στα όριά της ως προς την υποδοχή προσφύγων. Το κόμμα επικαλείται όχι μόνο ζητήματα ασφάλειας, αλλά και την προστασία της «ταυτότητας» του κρατιδίου.
Ο Ζίγκμουντ έχει υποστηρίξει ότι όσοι υποχρεούνται να εγκαταλείψουν τη Γερμανία θα πρέπει, υπό μια κυβέρνηση AfD, να παραμένουν υπό κράτηση μέχρι να πραγματοποιηθεί η απέλασή τους.
Το πρόγραμμα πηγαίνει ακόμη παραπέρα, προβλέποντας αυτό που χαρακτηρίζει «επίθεση επαναμετανάστευσης» σε βάρος Ουκρανών. Το επιχείρημα που χρησιμοποιεί το κόμμα είναι ότι θα πρέπει να επιστρέψουν στην Ουκρανία, καθώς, κατά την άποψή του, μεγάλα τμήματα της χώρας θεωρούνται πλέον ασφαλή.
Ωστόσο, οι δυνατότητες ενός κρατιδίου να προχωρήσει μονομερώς σε τόσο βαθιές αλλαγές στη μεταναστευτική πολιτική είναι περιορισμένες εξαιτίας της ομοσπονδιακής νομοθεσίας.
Ο Γιοχάνες Κις, αναπληρωτής διευθυντής του Ινστιτούτου Else-Frenkel-Brunswik για την Έρευνα της Δημοκρατίας στο Πανεπιστήμιο της Λειψίας, έχει επισημάνει ότι μια προσπάθεια εφαρμογής τέτοιων πολιτικών θα μπορούσε να οδηγήσει σε μεγάλη νομική αβεβαιότητα και σε σημαντικές δυσλειτουργίες.
Στο ίδιο πλαίσιο, το AfD έχει επανειλημμένα ζητήσει να σταματήσει η γερμανική στήριξη προς την Ουκρανία και να αποκατασταθούν στενότερες σχέσεις με τη Ρωσία. Η θέση αυτή το φέρνει σε ευθεία αντιπαράθεση με την ομοσπονδιακή κυβέρνηση και τα υπόλοιπα μεγάλα κόμματα.
Εκπαίδευση με «περισσότερο Μπίσμαρκ, λιγότερο Χίτλερ»
Ιδιαίτερα σημαντικό κεφάλαιο του προγράμματος αποτελεί η εκπαίδευση.
Ο Ζίγκμουντ έχει δεσμευτεί για αλλαγές στο σχολικό πρόγραμμα της Σαξονίας-Άνχαλτ, με στόχο, όπως υποστηρίζει, την «αποϊδεολογικοποίηση» της εκπαίδευσης. Στο πλαίσιο αυτό προωθεί την ενίσχυση των λεγόμενων «παραδοσιακών» γερμανικών αξιών και τάσσεται, μεταξύ άλλων, υπέρ της απαγόρευσης της σημαίας Pride στα σχολεία.
Παράλληλα, στελέχη του AfD θέλουν να μετατοπιστεί το βάρος της διδασκαλίας της γερμανικής ιστορίας σε περιόδους πριν από τον Α’ και τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, περιορίζοντας την έμφαση που δίνεται σήμερα στο ναζιστικό παρελθόν της χώρας.
Ο περιφερειακός εκπρόσωπος του AfD για θέματα πολιτισμού, Χανς-Τόμας Τίλσναϊντερ, περιέγραψε αυτή την προσέγγιση με τη φράση «περισσότερος Μπίσμαρκ, λιγότερος Χίτλερ».
Ο ίδιος υποστηρίζει ότι το AfD θέλει να δημιουργήσει «μια εντελώς νέα και διαφορετική εκπαιδευτική πολιτική», υποστηρίζοντας ότι το σχολείο δεν θα πρέπει να λειτουργεί ως χώρος «πολιτικής κατήχησης» των παιδιών.
Ξεχωριστές τάξεις για προσφυγόπουλα και παιδιά με αναπηρία
Οι προτάσεις του κόμματος για τη λειτουργία των σχολείων περιλαμβάνουν και ιδιαίτερα αμφιλεγόμενες αλλαγές.
Το πρόγραμμα προβλέπει τη δημιουργία ξεχωριστών τάξεων για παιδιά προσφύγων. Στις τάξεις αυτές θα μπορούσαν να διδάσκουν άλλοι πρόσφυγες, ενώ η εκπαιδευτική διαδικασία θα σχεδιαζόταν με τρόπο που, σύμφωνα με το πρόγραμμα, θα καθιστούσε σαφές ότι η παραμονή των μαθητών στη Γερμανία είναι προσωρινή.
Το AfD προτείνει επίσης ξεχωριστή εκπαιδευτική διαδικασία για παιδιά με αναπηρία, απομακρυνόμενο από το μοντέλο της κοινής εκπαίδευσης.
Πολιτισμός: «Πατριωτική πολιτική» και τέλος στη χρηματοδότηση της «αντιγερμανικής τέχνης»
Σημαντικές αλλαγές προβλέπονται και στον χώρο του πολιτισμού.
Το AfD δηλώνει ότι θα προωθήσει μια «νέα, πατριωτική πολιτιστική πολιτική», αυξάνοντας τον ρόλο του κράτους στην ανάδειξη της γερμανικής εθνικής ταυτότητας.
Παράλληλα, το κόμμα θέλει να σταματήσει η κρατική χρηματοδότηση καλλιτεχνικών έργων που χαρακτηρίζει «αντιγερμανική τέχνη».
Ο Τίλσναϊντερ έχει εξηγήσει τον συγκεκριμένο όρο υποστηρίζοντας ότι πρόκειται για γερμανική τέχνη που «δεν θέλει να είναι γερμανική». Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα έχει αναφέρει παράσταση στην οποία έργο κλασικού Γερμανού συνθέτη είχε επαναπροσδιοριστεί μέσα από την οπτική ενός «φεμινιστικού αποδομητισμού».
Σύμφωνα με το πρόγραμμα, καλλιτέχνες και πολιτιστικοί φορείς που επιδιώκουν κρατική χρηματοδότηση θα πρέπει να δεσμεύονται ότι δεν θα απαξιώνουν τη Γερμανία ή τον πολιτισμό της.
Γιατί το AfD βάζει στο στόχαστρο το Μπάουχαους
Ιδιαίτερο κεφάλαιο αποτελεί η στάση του κόμματος απέναντι στο Μπάουχαους, τη διεθνώς αναγνωρισμένη γερμανική σχολή τέχνης, αρχιτεκτονικής και σχεδιασμού.
Το AfD θεωρεί ότι η προηγούμενη κυβέρνηση της Σαξονίας-Άνχαλτ προσέδωσε υπερβολική σημασία στο Μπάουχαους, στο πλαίσιο μιας ευρύτερης πολιτικής που προωθούσε τη «σύγχρονη σκέψη». Το κόμμα υποστηρίζει ότι το συγκεκριμένο καλλιτεχνικό κίνημα δεν εκφράζει επαρκώς έναν γερμανικό χαρακτήρα.
Οι επικριτές του AfD θεωρούν ότι η συγκεκριμένη ρητορική θυμίζει τις επιθέσεις που εξαπέλυσε το ναζιστικό καθεστώς εναντίον της μοντέρνας τέχνης.
Ο υπουργός Πολιτισμού Βόλφραμ Βάιμερ έχει κατηγορήσει το AfD ότι επιτίθεται στο Μπάουχαους χρησιμοποιώντας εκφράσεις που χρησιμοποιούσαν οι ναζί έναν αιώνα πριν. Σύμφωνα με τον ίδιο, αυτή είναι μία από τις αιτίες για τις οποίες αντιδρούν πολιτικές δυνάμεις τόσο από τον συντηρητικό όσο και από τον αριστερό χώρο.
Από την πλευρά του, ο Γιοχάνες Κις εκτιμά ότι η εφαρμογή των προτάσεων του AfD θα μπορούσε να οδηγήσει τη Σαξονία-Άνχαλτ σε μια κατάσταση όπου θα γινόταν γρήγορα «φτωχότερη», όχι μόνο οικονομικά αλλά και πολιτιστικά.
Το μεγάλο ερώτημα: θα αντέξει το «τείχος προστασίας»;
Το αποτέλεσμα του 44% επαναφέρει με ιδιαίτερη ένταση ένα από τα μεγαλύτερα πολιτικά ερωτήματα στη σημερινή Γερμανία: πόσο ακόμη μπορεί να διατηρηθεί το «τείχος προστασίας» που κρατά το AfD εκτός κυβερνητικών συνεργασιών;
Η πολιτική απομόνωση του κόμματος αποτελεί εδώ και χρόνια βασική στρατηγική των παραδοσιακών γερμανικών κομμάτων. Ωστόσο, υπάρχουν πλέον φωνές που υποστηρίζουν ότι η συγκεκριμένη επιλογή μπορεί να έχει συμβάλει, έστω έμμεσα, στην ενίσχυση του AfD.
Το επιχείρημα είναι ότι παραμένοντας μόνιμα στην αντιπολίτευση, το κόμμα αποφεύγει τη φθορά που συνεπάγεται η άσκηση εξουσίας και δεν χρειάζεται να αναλάβει την ευθύνη για τις κυβερνητικές αποφάσεις. Την ίδια στιγμή, η άρνηση συνεργασίας μπορεί να οδηγεί τα παραδοσιακά κόμματα σε περίπλοκους και ετερόκλητους συνασπισμούς, στους οποίους συχνά είναι δύσκολο να υπάρξει κοινή γραμμή σε κρίσιμα ζητήματα.
Παρά τη συζήτηση αυτή, το CDU του Φρίντριχ Μερτς, όπως και τα υπόλοιπα μεγάλα κόμματα, εξακολουθεί να δηλώνει ότι το «τείχος προστασίας» θα παραμείνει σε ισχύ.
Ο Ζίγκμουντ, από την πλευρά του, επιχειρεί να αξιοποιήσει το εκλογικό αποτέλεσμα ως πολιτική εντολή. «Αν αυτό το αποτέλεσμα δεν αποτελεί εντολή για να κυβερνήσουμε, τότε τι αποτελεί;», διερωτήθηκε σε συνέντευξη Τύπου τη Δευτέρα.
Όπως ανέφερε, στόχος του AfD είναι να εξασφαλίσει σταθερή πλειοψηφία το επόμενο διάστημα, είτε μέσω της πλήρους στήριξης μιας κοινοβουλευτικής ομάδας είτε με τη βοήθεια μεμονωμένων βουλευτών.
Το επόμενο τεστ στη Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία
Η σημασία του αποτελέσματος στη Σαξονία-Άνχαλτ ξεπερνά τα όρια του συγκεκριμένου κρατιδίου, καθώς μέσα στον Σεπτέμβριο ακολουθούν και άλλες περιφερειακές εκλογικές αναμετρήσεις στη Γερμανία.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η κατάσταση στο βορειοανατολικό κρατίδιο της Μεκλεμβούργου-Δυτικής Πομερανίας. Εκεί το AfD καταγράφεται στην πρώτη θέση με περίπου 35%, σύμφωνα με την τελευταία δημοσκόπηση του Infratest dimap.
Ένα ακόμη ισχυρό αποτέλεσμα θα μπορούσε να ενισχύσει περαιτέρω τη δυναμική του κόμματος και να μετατρέψει τις περιφερειακές εκλογές σε ένα ευρύτερο τεστ για το πολιτικό σκηνικό της Γερμανίας.
Παράλληλα, η εξέλιξη αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα ενόψει των επόμενων ομοσπονδιακών εκλογών, οι οποίες αναμένονται το 2029.
Το AfD δημιουργήθηκε μόλις το 2013, όμως η σημερινή του εκλογική δυναμική είναι πλέον τέτοια ώστε οι δημοσκοπήσεις να δείχνουν ότι, εάν οι ομοσπονδιακές εκλογές διεξάγονταν τώρα, θα μπορούσε ακόμη και να αναδειχθεί πρώτη πολιτική δύναμη στη Γερμανία.
Η Σαξονία-Άνχαλτ, επομένως, δεν αποτελεί απλώς μια ακόμη εκλογική επιτυχία για το AfD. Εξελίσσεται σε κρίσιμο τεστ για το κατά πόσο η άνοδος της γερμανικής ακροδεξιάς μπορεί να μετατραπεί από εκλογική δυναμική σε πραγματική κυβερνητική εξουσία.
Διαβάστε επίσης
ΕΙΔΗΣΕΙΣ ΣΗΜΕΡΑ
Μοιραστείτε την άποψή σας
ΣχόλιαΓια να σχολιάσετε χρησιμοποιήστε ένα ψευδώνυμο. Παρακαλούμε σχολιάζετε με σεβασμό. Χρησιμοποιείτε κατανοητή γλώσσα και αποφύγετε διατυπώσεις που θα μπορούσαν να παρερμηνευτούν ή να θεωρηθούν προσβλητικές. Με την ανάρτηση σχολίου, συμφωνείτε να τηρείτε τους Όρους του ιστότοπου contact Δημιουργήστε το account σας εδώ, για να κάνετε like, dislike ή report ακατάλληλα/προσβλητικά σχόλια.